Чурапчы улууһа

• Сирин иэнэ: 12 600 км²;
• Улуус киинэ Дьокуускайтан ырааҕа: 185 км;
• Сыллааҕы орто температура: −11°;
• Кыһына тымныы. Тохсунньу ый орто температурата: −43-45°;
• От ыйын орто температурата: +16+18°;
• Сылга сөҥүү түһүүтүн орто кээмэйэ: 200—230 мм^[1].

Улууска 21160 киһи олорор^[7]. Нэһилиэнньэ сүрүн чааһа — сахалар (97,0 %). Итини таһынан нууччалар (1.5 %), эбээннэр (0,3 %), эбэҥкилэр (0,4 %) уонна атын омуктар бэрэстэбиитэллэрэ (0,8 %) олороллор.

Чурапчы улууһугар, олохтоох бэйэни салайыныыны тэрийии чэрчитинэн, 17 тыа сиринээҕи поселение (нэһилиэк) ыстаатыстаах муниципальнай тэриллии киирэр^[1].

2021 сылтан улуус баһылыга — Саргыдаев Степан Анатольевич^[8].

• Яковлев Семен Степанович-Эрилик Эристиин(1892—1942) — суруйааччы, революционнай деятель;
• Новгородов Семен Андреевич (1892—1924) — саха суругун-бичигин төрүттээччитэ;
• Субурусскай Николай Дмитриевич — Уот Субуурускай (1896—1950) — гражданскай сэрии кыттыылааҕа, политическай деятель, Саха АССР Киин толорор кэмитиэтин бэрэссэдээтэлин солбуйааччыта, Саха АССР доруобуйа харыстабылын норуодунай хамыһаара;
• Коркин Дмитрий Петрович (1928—1984) — СССР, РСФСР, Саха АССР үтүөлээх тренерэ, Саха АССР оскуолатын үтүөлээх учуутала;
• Мунхалов Афанасий Петрович (1935—2014) Арассыыйа Федерациятын норуодунай худуоhунньуга, Саха АССР П. А. Ойуунускай аатынан судаарыстыбыннай бириэмийэтин бастакы лауреата, Саха Өрөспүүбүлүкэтин бочуоттаах гражданина;
• Лыткина Анастасия Петровна (1927—1989) — сахаттан бастакы үөрэхтээх ырыаhыт, РСФСР уонна Саха АССР үтүөлээх артыыhа;
• Слепцов Марк Дмитриевич (28.11.1914 — 16.06.1989) — Саха АССР норуодунай артыыһа, РСФСР норуодунай артыыһа;
• Соловьев Василий Сергеевич — Болот Боотур (15.04.1915 — 24.05.1993), саха норуодунай суруйааччыта, Саха Өрөспүүбүлүкэтин П. А. Ойуунускай аатынан государственнай бириэмийэтин лауреата, поэт;
• Решетников Петр Михайлович (11.06.1915 — 09.09.1960) — Саха норуодунай артыыһа, РСФСР норуодунай артыыһа;
  
• Василий Семенович Яковлев — Далан (01.04.1928 — 27.11.1996) — саха норуодунай суруйааччыта, Саха Өрөспүүбүлүкэтин П. А. Ойуунускай аатынан судаарыстыбыннай бириэмийэтин лауреата, педагогика билимин кандидата;
  
• Попов Семен Андреевич — Тумат (1944) — Саха норуодунай суруйааччыта, Саха Өрөспүүбүлүкэтин П. А. Ойуунускай аатынан государственнай бириэмийэтин лауреата;
• Константинов Роман Иннокентьевич (1896—1994) — Сахаттан бастакы Социалистическай Үлэ Геройа, икки Ленин уордьанын кавалера;
• Новгородова Екатерина Иннокентьевна (13.04.1929) — агроном, Социалистическай Үлэ Геройа;
• Кладкин Василий Михайлович (1931—2003) — Социалистическай Үлэ Геройа;
• Протодьяконов Гавриил Дмитриевич (1911—1974) — Аҕа дойду улуу сэриитин кыттыылааҕа, артиллерист, Сэбиэскэй Сойуус геройугар түhэриллибитэ;
• Флегонтов Семен Дмитриевич — Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа, 5 бойобуой уордьан кавалера;
• Гоголев Василий Николаевич (1957)— саха биллиилээх тустууга, СССР спордун үтүөлээх маастара;
• Пинигин Павел Павлович (1953) — тустууга Олимпиада кыайыылааҕа, Аан дойду үс төгүллээх чемпиона, СССР спордун үтүөлээх маастара, Украинскай АССР үтүөлээх тренера;
• Борисов Егор Афанасьевич (1954) — судаарыстыбыннай уонна политическай деятель, Саха Өрөспүүбүлүкэтин 2010—2018 сс. Ил Дархана , Саха Өрөспүүбүлүкэтин тустууга федерациятын президенэ;
• Илларионов Афанасий Петрович (1942—1997) — Саха Өрөспүүбүлүкэтин (Ил Түмэн) судаарыстыбыннай мунньаҕын бэрэстэбиитэллэрин палататын 1-кы бэрэссэдээтэлэ, Саха Өрөспүүбүлүкэтин үтүөлээх юриhа;
• Башарин Георгий Прокопьевич (1912—1992) — уhулуччулаах учуонай, уопсастыбаннай деятель, сахаттан бастакы история билимин дуоктара, профессор, РСФСР уонна Саха АССР наукатын үтүөлээх деятелэ;
• Красильников Дмитрий Данилович (1920—1985) — физика билимин дуоктара, Саха АССР наукатын үтүөлээх деятелэ, Ленин аатынан СССР судаарыстыбыннай бириэмийэтин лауреата;
• Коркина Евдокия Иннокентьевна (1917—2009) — тыл билимин дуоктара, профессор, Саха дьахталларыттан бастакы учуонай, РСФСР наукатын үтүөлээх деятелэ;
• Попов Борис Николаевич (1938—2010) — философия билимин дуоктара, профессор, Саха государственнай университетыгар культурология кафедратын төрүттээччитэ, Саха Өрөспүүбүлүкэтин наукатын үтүөлээх деятелэ, СӨ билимңэ уонна техникаҕа судаарыстыбыннай бириэмийэтин лауреата;
• Сивцев Иван Степанович (1944) — Саха Өрөспүүбүлүкэтин норуотун хаһаайыстыбатын үтүөлээх үлэһитэ, Чурапчы улууһун бочуоттаах олохтооҕо, Чурапчы улууһун бастакы баһылыга;
• Посельская Наталья Семёновна (1946—2011) — балерина, хореографическай училище төрүттээччитэ уонна бастакы дириэктэрэ, Арассыыйа Федерациятын уонна Саха Өрөспүүбүлүкэтин култууратын үтүөлээх үлэhитэ, Саха Өрөспүүбүлүкэтин П. А. Ойуунускай аатынан судаарыстыбыннай бириэмийэ лауреата;
• Гуляев Михаил Дмитриевич (1956) — Саха Өрөспүүбүлүкэтин спортка миниистирэ (2003—2016), Арассыыйа Федерациятын уонна Саха Өрөспүүбүлүкэтин физическай култууратын үтүөлээх үлэhитэ, Чурапчытааҕы физическай культура уонна спорт институтун төрүттээччитэ уонна бастакы ректора;
• Шадрин Алексей Алексеевич (1929—2011) — Саха Өрөспүүбүлүкэтин норуот хаhаайыстыбатын үтүөлээх үлэhитэ, Саха Өрөспүүбүлүкэтин бочуоттаах гражданина, 1997—2002 сс. Чурапчы улууhун дьаhалтатын баhылыга;
• Колесов Гаврил Гаврильевич (1979) — дуобаччыт, аан дойдутааҕы таhымнаах гроссмейстер, СӨ физическай култууратын үтүөлээх үлэhитэ.
• Федотов Александр Иванович (1967—2012) — Өрөспүүбүлүкэтээҕи инвестициялыыр хампаанньа генеральнай дириэктэрэ (2007—2012), Саха Өрөспүүбүлүкэтин боксаҕа федерациятын президенэ, Саха Өрөспүүбүлүкэтин норуот хаhаайыстыбатын үтүөлээх үлэhитэ, Арассыыйа Федерациятын бочуоттаах тутааччыта;
• Харайбатова Ольга Михайловна — Арассыыйа Федерациятын уонна Саха Өрөспүүбүлүкэтин культуратын үтүөлээх үлэhитэ;
• Игнатьева Яна Викторовна — Өксөкүлээх Өлөксөй аатынан норуоттар доҕордоhууларын киинин генеральнай дириэктэрэ (2008—2020), Саха Өрөспүүбүлүкэтин култууратын үтүөлээх үлэhитэ;
• Керемясов Валерий Петрович (1957—2016) — Саха Өрөспүүбүлүкэтин үтүөлээх тренерэ, Арассыыйа Федерациятын физическай култууратын үтүөлээх үлэһитэ, СССР спордун маастара.

Сүрүн ыстатыйа: Чурапчы улууһун үөрэх тэрилтэлэрэ

Орто оскуолалар

• Чурапчы улууhун гимназията;
• Чурапчы республиканскай спортивнай орто интернат оскуолата.

Орто анал үөрэх кыһалара

• Одьулууннааҕы лицей-оскуола.

Үрдүк үөрэх кыһалара

• Чурапчы политехническай коллеһа;
• Чурапчы физическай култуура уонна спордун института — Арассыыйа тыа сиригэр бастакы үрдүк үөрэх кыһата;