Мунхалов Афанасий Петрович
Афанасий Петрович Мунхалов (1935 сыл тохсунньу 10 күнэ, Чурапчы улууhа, Саха АССР — 2014 сыл балаҕан ыйын 9 күнэ) — РСФСР норуодунай худуоһунньуга, искусстволар уонна культура Арктикатааҕы институттарын профессора, художестволар Арассыыйатааҕы Академияларын чилиэн-корреспондена.
Олоҕун олуктара
1935 с. тохсунньу 10 күнүгэр Чурапчы улууһун Болтоҥо нэһилиэгэр Күндэли алааска төрөөбүт.
Сэрии сылларыгар Мунхаалаптары биир дойдулаахтарын кытта күүс өттүнэн хоту көһөрбүттэр. Онно дьоно бары өлөннөр, уолу оҕо дьиэтигэр биэрбиттэр.
Дьокуускайдааҕы уус-уран училищены 1957 сыллаахха, онтон 1963 с. Суриков аатынан Москубатааҕы судаарыстыбаннай уус-уран институт графикаҕа салаатын бүтэрбит (Е. А. Кибрик мастырыскыайа).
Афанасий Мунхалов 1960-с сылларга саха графикатын аан дойдуга таһаарбыт худуоһунньуктартан биирдэстэрэ буолар.
1964 сылтан — ССРС худуоһунньуктарын Сойууһун чилиэнэ.
А. П. Мунхалов ССРС Үрдүкү Сүбэтин VIII ыҥырыытын (1970), Саха АССР Үрдүкү Сүбэтин IX ыҥырыытын (1975) депутаттарынан талылла сылдьыбыт.
Сүрүн үлэлэрэ
Линогравюралар
- «Күн барыларыгар тыгар» (1963)
- «Мин хоту дойдум» (1965)
- «Гражданская война в Якутии» (1967—1968)
- «Мин Сахам Сирэ» (1969)
- «Думы о времени» (1974—1978)
- «Ленин туһунан тойук» (1981)
- «Аргументы без фактов»
- «Түүҥҥү харабыл» (1994)
- «Прерванный полет» (1999)
Литографиялар
- «Победа и мир» (1979)
- «Күндэли» (1980)
- «Күлүктэр» (1994)
Наҕараадалара уонна ытык ааттара
- РСФСР норуодунай худуоһунньуга
- Российскай Федерация үтүөлээх худуоһунньуга
- Саха Өрөспүүбүлүкэтин П. А. Ойуунускай аатынан судаарыстыбаннай бириэмийэтин лауреата
- Художестволар Арассыыйатааҕы Академияларын чилиэн-корреспондена (2012)[1]
- Саха Өрөспүүбүлүкэтин духуобунаһын Академиятын дьиҥнээх академига
- Саха Өрөспүүбүлүкэтин ытык киһитэ (2010)[2]
- Чурапчы улууһун ытык киһитэ (2000)[3].
Аатын үйэтитии
- 2025 Сыллаахха Саха сирин национальнай Уус-уран түмэлигэр Афанасий Мунхалов төрөөбүтэ 90 сылыгар аналлаах «Кыайыы Уонна Эйэ» диэн быыстапка буолан ааспыта[4];
- Ол сыл Чурапчы улууһугар худуоһунньук кэриэһигэр кэккэ тэрээһиннэр, ол иһигэр быыстапкалар уонна перформансалар, ону таһынан Мунхаловскай ааҕыылар буолан ааспыттара[5].