Решетников Пётр Михайлович
Решетников Пётр Михайлович (1915 сыл бэс ыйын 11 күнэ [24 күнэ], Бахсы нэһилиэгэ (Чурапчы улууһа) — 1960 сыл балаҕан ыйын 8 күнэ, Дьокуускай) — саха сэбиэскэй тыйаатыр уонна киинэ артыыһа, режиссёр. 1934—1960 сс. Саха тыйаатырын артыыһа. РСФР үтүөлээх артыыһа.
Олоҕун олуктара
1915 сыллаахха бэс ыйын 11 (саҥа ааҕыынан бэс ыйын 24) күнүгэр Мэҥэ улууһун Бахсы нэһилиэгэр (билигин Чурапчы улууһа) дьадаҥы бааһынай дьиэ кэргэнигэр төрөөбүт.
1923 сыллаахха түөрт кылаастаах оскуолаҕа үөрэнэ киирбит.
1927 сыллаахха Бахсы алын сүһүөх оскуолатын бүтэрбит. 1929 сыллаахха Дьокуускайга сибээс үлэһиттэрин кууруһугар үөрэммит, ол эрээри доруобуйатын туругунан үөрэҕин быраҕарга күһэллибит.
1932 сылтан 1934 сылга диэри икки сыллаах тыйаатыр устуудьуйатыгар үөрэммит.
1934 сыллаахтан Саха тыйаатырын артыыһа.
1937—1938 сыллардаахха Москубатааҕы Революция тыйаатырын иһинэн үлэлиир оскуолаҕа (билигин Владимир Маяковскай аатынан Москубатааҕы академическай тыйаатыр) үөрэммит.
Кэнсиэртэргэ уонна араадьыйаҕа ааҕааччынан кыттар, тыйаатыр кэнсиэртэригэр конферансье уонна ырыаһыт быһыытынан тахсар эбит.
1955 сыллаахха сахалартан биир бастакынан сэбиэскэй киинэҕэ уһуллубут. Ол курдук, «Ленфильм» киинэ устуудьуйата Г. Брянцев сценарийынан туруорбут «Следы на снегу» диэн Саха сирин туһунан уус-уран киинэҕэ Быкадыров диэн саха булчутун оруолун толорбут.
Дьокуускайдааҕы норуот дьокутааттарын куораттааҕы Сэбиэтин дьокутаатынан талыллан үлэлии сылдьыбыт. Бүтүн Сойуустааҕы тыйаатыр уопсастыбатын Дьокуускайдааҕы салаатын бэрэссэдээтэлэ эбит.
1960 сыллаахха балаҕан ыйын 9 күнүгэр Дьокуускайга өлбүт[1].
Дьиэ кэргэнэ уонна аймахтара
Кэргэнэ — Ирина Михайловна Максимова, Саха тыйаатырын артыыската[2].
Кыыһа — Решетникова Аиза Петровна (10.02.1945 — 10.05.2024)[3], пианист, Арассыыйа үтүөлээх артыыһа.
Айар үлэтэ
Маҥнайгы үлэтэ — М. Горькай «Олох түгэҕэр» драматыгар Алешка оруола .
Артыыс быһыытынан
28 сыл устата уопсайа 103 пьесаҕа 130 араас оруолу оонньообут, ол иһигэр 41 сахалыы пьесаҕа 63 оруолу толорбут:
- Хамначчыт уол — «Манчаары»;
- Семенов бандьыыт — «Ини-бии» (С. П. Ефремов);
- Акыым уус — «Күкүр уус» (Д. К. Сивцев — Суорун Омоллоон);
- Хаадьаҥ Хабырыыс — «Партизан Василий» (В. Севастьянов);
- Григорий — «Селькор Семен» (Н. Слепцов — Туобулаахап);
- Айыы Сиэн — «Айаал» (Д. К. Сивцев — Суорун Омоллоон);
- Сорук Боллуур — «Ньургун Боотур»;
- Куонаан — «Куһаҕан Тыын» (Н. Д. Неустроев);
- Тайаарап — «148-с үрдэл» (Л. Попов);
- Амыр Бааската — «Маарыкчаан ыччаттара» (Н. Якутскай либреттота);
- Мөлчөс — «Лоокуут уонна Ньургуһун» (Т. Сметанин).
Ону тэҥэ, 17 нуучча уонна да атын омук пьесаларыгар 21 оруолу толорбут:
- Ять-телеграфист — «Сыбаайба» (А. П. Чехов);
- Алешка саппыкыһыт — «Олох түгэҕэр» (М. Горькай);
- Робинзон — «Энньэтэ суох» (А. Н. Островскай);
- Вральман — «Төннүбүт төрүөх» (Д. Фонвизин);
- Кантаньяк — «Кини ойоҕо» (А. Дюма);
- Бобчинский — «Ревизор» (Н. В. Гоголь);
- Хлестаков — «Ревизор» (Н. В. Гоголь);
- Скапен — «Скапен албастара» (Ж. Мольер);
- Петрович — «Биир да харчы суоҕар, эмискэ биэс харчы» (А. Н. Островскай);
- Нарков — «Талааннар уонна сүгүрүйээччилэр» (А. Н. Островскай);
- Гофмаршал фон Кальб — «Таптал уонна уодаһын» (Ф. Шиллер);
- Павлин аҕабыт — «Егор Булычев уонна атыттар» (М. Горькай).
Манна эбии 45 сэбиэскэй пьесаҕа 46 оруолу толорбут[1].
Режиссёр быһыытынан
Сүүрбэччэ араас пьесаны сыанаҕа уонна радиоҕа туруорбут:
- 1955 — «Семья Тарабукиных» (И. Никифоров, Н. Заболоцкай);
- «Проделки Скапена» (Мольер);
- «Мать своих детей» (А. Афиногенов);
- 1952 — «Финист — ясный сокол» (Шестаков);
- 1953 — «Семья Аллана» Г. Мухтаров;
- «Первые искры» (А. Малькова);
- «Хитрый Будамшу» (Ц. Шагжин);
- 1957 — «Якутская праздничная» (Г. Григорян)[1].
Киинэҕэ оруола
1955 — «Следы на снегу» — Иннокентий Назарыч Быкадыров, булчут оҕонньор.
Наҕараадалара уонна ытык ааттара
Быһаарыылар
Литэрэтиирэ
- П. Решетников — легенда якутского театра хомуурунньук. — Дьокуускай: «Бичик», 2005.
Сигэлэр
Эбии бу тиэмэҕэ
 |
|---|
