Гольдерова Саргылаана Васильевна
Гольдерова Саргылаана Васильевна — Саргы Куо (1959 сыл бэс ыйын 11 күнэ, Болугур нэһилиэгэ, Саха АССР) — саха норуодунай поэта, прозаик, суруналыыс. Саха Өрөспүүбүлүкэтин култууратын үтүөлээх үлэһитэ, Арассыыйа суруйааччыларын Сойууһун уонна Арассыыйа суруналыыстарын Сойууһун чилиэнэ[1].
Олоҕун олуктара
1959 сыллаахха бэс ыйын 11 күнүгэр Амма улууһун Болугур нэһилиэгэр төрөөбүт. Орто оскуоланы Дьокуускай куоракка бүтэрбит. 1981 сыллаахха Саха государственнай университетын устуоруйа-филология факультетын саха салаатын бүтэрбит. Үөрэнэр сылларыгар “Сэргэлээх уоттара” айар куруһуокка дьарыктаммыт[2].
Университет кэнниттэн Булуҥ улууһун Таймылыыр с. сэлиэнньэтигэр саха тылын уонна литературатын учууталынан үлэлээбит. Ол сылдьан Анаабыр улууһун «Кыһыл сулус» оройуон хаһыатыгар, «Эдэр хомуньуус» өрөспүүбүлүкэтээҕи хаһыакка сурналыыстаабыт.
1998—2010 сылларга Амма улууһун телестудиятыгар редакторынан үлэлээбит[3].
Айар үлэтэ
Хоһоонноро бастакытын өрөспүүбүлүкэ хаһыаттарыгар уонна «Хотугу сулус» сурунаалга 1977 сыллаахха тахсыбыттар. «Аһаҕас сурук» диэн ааттаах бастакы кинигэтэ 1985 сыллаахха сүрэхтэммит[3].
Онтон ыла айымньылара тиһигин быспакка бэчээттэнэллэр. Хоһооннорун нуччаалыы тылбааһа «Полярная звезда» сурунаалга уонна киин литература хаһыаттарыгар тахсыбыттар.
Айар үлэтин чинчийээччилэр поэтесса төрөөбүт тылын уонна норуот тылынан айар үлэтин туйгуннук билэрин, поэзияҕа киллэрбит саҥа сүүрээннэрин бэлиэтииллэр. Профессор Варвара Окорокова этэринэн, поэтесса айар нэһилиэстибэтэ 900-тэн тахса хоһоонноох уонна 72 поэмалаах (42 тыһыынчаттан тахса строкалаах)[4].
2023 сыл кулун тутар ыйыгар «Иэйиэхсит/Благословение» диэн саҥа кинигэтэ сүрэхтэммит, онно сахалыы уонна нууччалыы хоһоонноро, поэмалара киирбиттэр, ол иһигэр урут бэчээттэммэтэх айымньылара.
2025 сыл ахсынньытыгар, саха суругунан литературатурата төрүттэммитэ 125 сылыгар аналлаах үөрүүлээх киэһэтигэр, Саргылаана Васильевна Гольдероваҕа — Саргы Куоҕа Саха норуодунай поэтын аатын иҥэрбиттэр[5].
Кинигэлэрэ
- Ahaҕac cypyк. Xohooннop. — Дьокуускай, 1985;
- Хатыҥ уута. Хоhооннор. — Дьокуускай, 1987;
- Дьол кыната. Xohooннop, поэмалар. — Дьокуускай, 1992;
- Бэс ыйа. Хоһооннор, поэмалар. — Дьокуускай, 2000;
- Кэрэҕэ айан. Хоһооннор, поэмалар. — Дьокуускай, 2000;
- Аммаҕа тыллыбыт сардаана. Хоһооннор, поэмалар. — Дьокуускай, 2004;
- Үс саха тойуга. Хоһооннор. — Дьокуускай, 2006;
- Көҥүлгэ айан. Хоһооннор. — Дьокуускай, 2006;
- Айылҕа Таҥара. Хоһооннор. — Дьокуускай, 2009;
- Сахалыы тапталым алааһыгар. Поэмалар. — Дьокуускай, 2009;
- Кэм айанньыта. Хоһооннор. — Дьокуускай, 2014;
- Айыыһыт алҕаабыт кытыла. Хоһооннор, бэйиэмэлэр, новеллалар, олоҥхо-тойуктар. — Дьокуускай, 2019;
- Күн күөсчүтэ. Хоһооннор, бэйиэмэлэр. — Дьокуускай, 2020;
- Иэйиэхсит/Благословение. Xohooннop, поэмалар. — Москва, 2023;
- Кэм күрүлгэнэ. Xohooннop, поэмалар. — Дьокуускай, 2024;
- Айыы Саха. Анаарыылар, бэйиэмэлэр, хоһооннор, дьүһүйүүлэр. — Дьокуускай, 2025[6][7].
Наҕараадалара уонна ытык ааттара
Дьиэ кэргэнэ, аймахтара
- Аҕата — учуутал, саха биллиилээх поэта уонна суруйааччыта Василий Федотович Гольдеров — Ороһу Уола;
- Эһэтэ - Аҕа дойду улуу сэриитигэр тиийэн сураҕа сүппүт буойун суруйааччы, суруналыыс, учуутал Баһылай Кустуктуурап[2].
Кини туһунан
- Окорокова В. Б. «Саргы Куо алгыстаах айанын аартыктара» («Пути благословенного творчества Саргы Куо»). Монография. — Якутск: Издательский дом СВФУ, 2022. — 268 с.
.svg){kind=small}