Иванов Василий Ксенофонтович
Василий Ксенофонтович Иванов-Кустуктуурап (1909 сыл тохсунньу 23 күнэ, Ороһу нэһилиэгэ, Саха уобалаһа — 1942 сыл от ыйа) — саха сэбиэскэй бэйиэтэ, суруналыыһа, Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа.
Олоҕун олуктара
1909 сыллаахха тохсунньу 23 күнүгэр Үөһээ Бүлүү улууһун Ороһу нэһилиэгэр төрөөбүтэ.
Оскуола кэнниттэн Н. Г. Чернышевскай аатынан Бүлүүтээҕи педагогика техникумугар киирбитэ.
1929—1930 үөрэх дьылыгар Ороһуга оскуола бастакы сэбиэдиссэйинэн анаммыта.
1931—1933 сс. Кэбээйи улууһун Мастаах оскуолатыгар учууталлаабыта. 1933 сыллаахха «Колхоз суола» (Бүлүү улууһа) хаһыат эрэдээктэринэн, оттон 1937 сыллаахха Өлүөхүмэ «Колхозтаах» хаһыатын эрэдээктэринэн үлэлээбитэ.
1934 сыллаахха Саха сирин суруйааччыларын бастакы кэмпириэнсийэлэригэр дэлэгээтинэн кыттыбыта. Аҕа дойду Улуу сэриитэ саҕаламмытыгар баҕа өттүнэн фроҥҥа барбыта. Политсастаабы үрдэтэр кууруска үөрэммитэ.
1942 сыл от ыйын 1 күнүттэн 1943 сыл муус устарыгар дылы Брянскай фронт политсастаабын резервэтигэр сылдьыбыта.
ГУК 11.04.1946 сыллаах 0887 №-дээх бирикээһинэн, младшай политрук Иванов Василий Ксенофонтович 1942 сыл от ыйыгар сураҕа суох сүппүтүнэн ааҕыллар. Элиста куорат таһыгар өлбүт буолуон сөп диэн сабаҕаланар[1][2].
Айар үлэтэ
Айар аатын төрөөбүт түөлбэтигэр баар Кустук диэн күөл аатын ылыммыт. Маҥнай кылгас кэмҥэ Хотой Кускуур диэн ааттана сылдьыбыт.
Бүлүүгэ үөрэнэр кэмигэр актыыбынай селькор уонна хоһоонньут быһыытынан биллибитэ. Кини хоһоонноро «Кыым», «Социалистическая Якутия» өрөспүүбүлүкэ хаһыаттарыгар уонна «Хотугу сулус» сурунаалга бэчээттэммиттэрэ.
1931—1932 сс. Москва суруналыыһа Борис Лунин «По следам Вилюйского узника» кинигэтин суруйа сылдьан, Мастаахха учууталлыыр кэмигэр Кустуктуурабы көрсүбүт. Лунин саха учууталын киэҥ билиилээҕин, дириҥ интэриэстээҕин бэлиэтээн кинигэтигэр суруйан хаалларбыт[2].
Дьиэ кэргэнэ
- Уола — бэйиэт Василий Гольдеров — Ороһу уола;
- Быраата (бииргэ төрөөбүтүн уола) — норуодунай бэйиэт Бүөтүр Тобуруокап[3][2];
- Сиэнэ — саха норуодунай бэйиэтэ Саргылаана Гольдерова — Саргы Куо[3][2].
Аатын үйэтитии
- Ороһу орто оскуолата В. К. Иванов-Кустуктуурап аатын сүгэр.
- Үөһээ Бүлүүгэ кини аатынан уулусса баар[2].
Быһаарыылар
Литература
- Офицеры-якутяне — участники Великой Отечественной войны 1941—1945 гг. / Биографические справки / И. Ф. Иванов. Рук. доп. и подг. К. Н. Гурьевым. — НИПК «Сахаполиграфиздат», 1995. — 208 с.