Иринцеева Евдокия Семёновна (Огдо)
Олоҕун олуктара
1962 сыллаахха кулун тутар 23 күнүгэр Кэбээйи улууһун Тыайа нэһилиэгин «Кыһыл Сулус» диэн сиригэр Софронеевтар дьиэ кэргэннэригэр төрөөбүт[1][3].
Алта саастааҕар дьонун кытта Кэбээйигэ көспүт[2]. 1979 сыллаахха Кэбээйи орто оскуолатын бүтэрбит[4]. Оскуолаҕа үөрэнэр сылларыгар драма куруһуогар дьарыктаммыт[2].
Оскуоланы бүтэрээт, «Бэлэм буол» өрөспүүбүлүкэтээҕи пионердар хаһыаттарыгар корреспонденынан үлэлээн саҕалаабыт[4].
1980 сыллаахха Саха судаарыстыбыннай университетын (билиҥҥитэ — М. К. Аммосов аатынан ХИФУ) омук тылын факультетын француз тылын салаатыгар үөрэнэ киирбит. Устудьуоннуур сылларыгар бөлөх старостата, устудьуоннар этэрээттэрин комиссардара эбит[2].
Үөрэҕин 1985 сыллаахха бүтэрбит уонна тута «Бэлэм буол» хаһыат эрэдээксийэтигэр төннүбүт.
1988 сылтан эрэдээксийэ оскуола оҕолорун кытта үлэлэһэр салаатын сэбиэдиссэйэ буолбут.
2003 сыллаахха СГУ филологияҕа факультетын суруналыыстыка салаатын бүтэрбит[4].
2011—2020 сылларга Н. Е. Мординов — Амма Аччыгыйа аатынан Саха судаарыстыбыннай Оҕо издательствотыгар «Кэскил» уонна «Юность Севера» өрөспүүбүлүкэтээҕи оҕо хаһыаттарын сүрүн эрэдээктэринэн үлэлээбит[4].
2021 сыллаахха СӨ С. А. Новгородов аатынан «Айар» национальнай кинигэ кыһатыгар эрэдээктэр.
2022 сылтан — Саха сирин Национальнай библиотекатын иһинэн Издательскай киин сүрүннүүр эрэдээктэрэ[2].
Айар үлэтэ
Айар үлэтигэр Огдо диэн айар аат ылбыт[1]. Бу эбэҥкилии «уот», оттон долганныы «сырдык» уонна «үөрүү» диэн суолталаах[5].
Бастакы айымньылара интернет-форумнарга тахсыбыттар[3].
2008 сыллаахха өрөспүүбүлүкэтээҕи оҕолорго бастыҥ айымньы күрэҕэр (тэрийээччилэр: Саха сирин суруйааччыларын Сойууһа, кэлэр көлүөнэлэр Тус сыаллаах пуондалара, «Кэскил» уонна «Юность Севера» хаһыаттар редакциялара) сэһэнин иһин бастакы, кэпсээннэрин иһин иккис уонна үһүс миэстэлэри ылбыт[4].
2010 сыллаахха «Санатыма ду ааспыты» сэһэнэ бэчээттэнэн тахсыбыт[2].
2016 сыллаахха «Мэник сэлиичээн» остуоруйата «Аһаҕас Евразия» Аан Дойдутааҕы литература күрэҕэр Гран-при ылбыт уонна Англия тылынан бэчээттэммит[4].
2019 сыллаахха «Санатыма ду ааспыты» сэһэнэ бүрээт тылынан тахсыбыт («Дуратайл һаа, дуранһаань бү арса», тылбаасчыт Надежда Гармаева)[5].
Сэһэннэр, кэпсээннэр уонна остуоруйалар — уопсайа 60-тан тахса айымньы ааптара[2].
Талыллыбыт айымньылара
- «Барыта алҕас этэ»;
- «Санатыма дуу ааспыты»;
- «Буолар да эбит…»;
- «Ньургун дьиктилээх сырыылара»;
- «Эдьиий»;
- «Мэник сэлиичээн»;
- «Быстах санаа ухханыгар»[4].
Наҕараадалара уонна ытык ааттара
- СӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ;
- Суруналыыстыкаҕа СӨ Судаарыстыбаннай бириэмийэтин лауреата;
- СӨ үөрэҕин туйгуна;
- СӨ бэчээтин туйгуна;
- «Кыһыл көмүс бөрүө» суруналыыстар өрөспүүбүлүкэтээҕи бириэмийэлэрин лауреата;
- «Аһаҕас Евразия» (Open Eurasia-Англия) норуоттар икки ардыларынааҕы литература күрэҕэр оҕоҕо аналлаах айымньыга Мария Шевель аатынан анал бириэмийэ лауреата;
- Норуоттар икки ардыларынааҕы оҕо литературатын Швейцариятааҕы Сүбэтэ (IBBY) икки сылга биирдэ бэлиэтиир Бочуоттаах испииһэгин лауреата(2018)[4].
Дьиэ кэргэнэ
Аҕата — Семен Николаевич Софронеев, булчут, сопхуос оробуочайа; ийэтэ, Евдокия Матвеевна, ыанньыксыт эбит. Сэттэ оҕоттон Евдокия соҕотох кыыс эбит[3].
Кэргэнэ — Александр Сократович Иринцеев, Иркутскай уобалас Баяндай оройуонуттан төрүттээх, СӨ Ауидиовизуальнай утумун национальнай киинигэр отдел салайааччыта. Икки уол оҕолоохтор: Александр — филолог, тылбаасчыт; Аюр — нейрохирург быраас[2].
