Бястинов Герасим Дмитриевич – Бэс Дьарааһын

Герасим Дмитриевич Бястинов — Бэс Дьарааһын (1902 сыл сэтинньи 26 күнэ, Уус-Амма нэһилиэгэ, Саха уобалаһа1934) — саха сэбиэскэй суруйааччыта, прозаик, очеркист, бэйиэт, драматург, тылбаасчыт.

Олоҕун олуктара

1902 сыллаахха сэтинньи 26 күнүгэр Таатта улууһун Соҕуй Амма нэһилиэгэр (билиҥҥитэ — Уус-Амма) дьадаҥы ыалга төрөөбүтэ.

Оскуолаҕа 18 сааһыгар киирбитэ.

1928 сыллаахха Таатта улууһун Уолба оскуолатын, онтон 1931 с. Дьокуускайдааҕы педагогика техникумун бүтэрбитэ.

1931—1932 сс. Нам оскуолатыгар учууталынан үлэлээбитэ.

1934 сыллаахха «Кыым» хаһыакка литературнай үлэһитинэн, Дьокуускайдааҕы кинигэ кыһатыгар үлэлээбитэ.

Ол сыл соһумардык өлбүтэ[1][2].

Айар үлэтэ

1925 сылтан бэчээттэнэн саҕалаабыта. Прозанан суруллубут хоһооннорго майгынныыр новеллалары суруйар эбит.

«Миитэрэй оҕо үөрэммитэ», «Балагыай» новеллаларыгар Саха сиринээҕи бастакы оскуолалар күннээҕи олохторо ойууланар. «Хара сир» кинигэтигэр ааптар билиигэ, тулалыыр эйгэ кэрэтин ситиһиигэ тардыһарын туоһулуур. Үгүс кэпсээннэригэр кини саха кумалааннарын уонна батараактарын хомолтолоох дьылҕаларын көрдөрөрө («Тэлиир уола», «Тибиигэ» уо. д. а.).

«Бойобуой» диэн документальнай сэһэнигэр холкуос үөскээһинэ ойууланар.

Г. Бястинов биир кэрэхсибиллээх айымньытынан «Муммут Сөдүөт» диэн уочарка-кэпсээнэ буолар. Манна дьоруой уруккунан хаалбыт олоҕо дьоннор аныгы сыһыаннарыгар сөп түбэспэт буолуута көстөр[2].

Библиографията

  • Талыллыбыт айымньылар. — Дьокуускай: Кинигэ изд-вота, 1960. — 318 с.
  • Олох лабаата: Пьесалар. — Дьокуускай: Кинигэ изд-вота, 1928. —53 с.
  • Хара сир: Кэпсээннэр. — Дьокуускай: Кинигэ изд-вота, 1928. — 50 с.
  • Ырыа-хоһоон. — Дьокуускай: Кинигэ изд-вота, 1928. — 75 с.
  • Оҕолор барахсаттар: Кыракый пьесалар. — Дьокуускай: Кинигэ изд-вота, 1932. — 17 с.
  • Таҥха: Пьеса. — Дьокуускай: Кинигэ изд-вота, 1932. — 27 с.
  • Бойобуой: Очеркалар. — М.: Кинигэ изд-вота, 1935. — 158 с.
  • Кыһыл төлөн: Кэпсээннэр. — Якутскай: Кинигэ изд-вота, 1935[2].

Аатын үйэтитии

  • Чымынаайы орто оскуолатын иннигэр бүүс пааматынньык туруоруллубут (1992, ааптара М. М. Павлов, саха норуодунай худуоһунньуга)[2];
  • Аатын Таатта улууһун Чымнаайы орто оскуолата сүгэр (1993)[3].

Быһаарыылар

  1. Бястинов, Герасим Дмитриевич (поэт, прозаик, очеркист, драматург; 1902 - 1934) (рус.). Сигэнии күнэ: 17 Тохсунньу 2026.
  2. 1 2 3 4 Бэс Дьарааһын — Бястинов Герасим Дмитриевич (рус.). Сигэнии күнэ: 17 Тохсунньу 2026.
  3. Указ Президента РС(Я) от 17 февраля 1993 года № 359 (рус.). Сигэнии күнэ: 17 Тохсунньу 2026.