Шавкунов Егор Иванович
Шавкунов Егор Иванович (1913 сыл атырдьах ыйын 9 күнэ, Шадринскай[d], Пермь күбүөрүнэ[d] — 1944 сыл атырдьах ыйын 14 күнэ, Ломжа оройуона[d], Белосток уобалаһа[d]) — Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа, Сэбиэскэй Сойуус Дьоруойа (1945).
Олоҕун олуктара
1913 сыллаахха атырдьах ыйын 9 күнүгэр Шадринскай куоракка (билиҥҥи Курган уобалаһыгар) сулууспалаах дьиэ кэргэнигэр төрөөбүт. Омуга нуучча. Алын кылаас үөрэхтээх. 1920-с сыллар бүтэһиктэригэр дьиэ кэргэнинээн Дьокуускайга көһөн кэлбит. 17 сааһыттан икки сыл кэриҥэ Алдаҥҥа кыһыл көмүһү хостуур бириискэлэргэ үлэлээбит. Ол кэннэ Дьокуускайга[1] төннөн, тутааччылар куурустарын бүтэрбит, тутуу тэрилтэтигэр үлэлээбит.
1941 сыл атырдьах ыйыгар Дьокуускай куорат военкоматынан Кыһыл Аармыйаҕа ыҥырыллыбыт. Сапер идэтин ылбыт. 1943 сыл олунньутуттан Арҕаа, 2-с Белорусскай фроннарга сэриилэспит.
1944 сыл бэс ыйын 26 күнүгэр Егор Иванович сулууспалыыр 195-с туспа стрелковай батальона бирикээс ылбыта: биир түүн иһигэр Днепр өрүһүн туоратар муостаны тутуохха диэн. 1944 сыллаахха атырдьах ыйын 23 күнүгэр Трушки-Велики[2] дэриэбинэ таһыгар кыргыһыыга өлбүт[3]. Уҥуоҕа Польшаҕа Белосток воеводство «Прушко-Велике» диэн дэриэбинэ аттыгар көмүллүбүтэ.
ССРС Үрдүкү Сүбэтин Президиумун 1945 сыл кулун тутар 24 күнүнээҕи Ыйааҕынан сержант Шавкунов[4] Егор Иванович Сэбиэскэй Сойуус Дьоруойун аата иҥэриллибитэ.
Дьиэ кэргэнэ
Кэргэнэ Попова Агафия Тереньевна. Кыыһа Галина Георгиевна Панченко.
Наҕараадалара
- «Кыһыл көмүс Сулус» мэтээл (24.03.1945)[5];
- Ленин уордьана (24.03.1945);
- «Хорсунун иһин» мэтээл (29.09.1943)[6].
Үйэлээх аата
- 1973 сылтан перестройка кэмнэрэ саҕаланыар диэри Өлүөнэтинээҕи өрүс пароходствотыгар Финляндияҕа тутуллубут «өрүс-байҕал» тииптээх «Георгий Шавкунов» диэн таһаҕас таһар суудуна сылдьыбыта;
- Георгий Шавкунов аата Дьокуускай куорат биир уулуссатыгар иҥэриллибитэ;
- 2021 сыл ыам ыйын 11 күнүгэр Шавкунов уулуссатын 63-с нүөмэригэр Егор Шавкуновка анаан өйдөбүнньүк дуоска арыллыбыта. Өйдөбүнньүк бэлиэ Дьокуускай куорат 7-с нүөмэрдээх орто оскуолатын эркинигэр туруоруллубута[7].
Быһаарыылар
Литэрэтиирэ
- Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1988. — Т. 2 /Любов — Ящук/. — 863 с. — 100 000 экз. — ISBN 5-203-00536-2
- Избеков Д. Д. Золотые Звёзды. 2-е изд., испр. и доп. Якутск, 1972. / стр. 253—261.
- Навечно в сердце народном / Редкол.: И. П. Шамякин (гл. ред.) и др. — 3-е изд., доп. и испр. — Мн.: Белорусская советская энциклопедия, 1984. — С. 577. — 607 с. — 65 000 экз.
- Якутяне — Герои Советского Союза. — Якутск, 2005.
- Золотое созвездие Зауралья. Кн. 1. Курган. Парус-М. 2000.
Сигэлэр
Шавкунов Егор Иванович (рус.). «Герои страны» ситим-сир.
- Якутяне — Герои Советского Союза и Российской Федерации кавалеры ордена Славы 3-х степеней
- Иван Негенбля, Александр Калашников. Улица имени сапёра // Якутия : хаһыат. — 09.08.2013. — № 144.