Нуучча тылынанАнал бырайыактар
Тылы уларыт
УРУБИИКИ ТУҺУНАН

Кудряшов Николай Петрович

Кудряшов Николай Петрович (Кудряшев[1]; 1922 сыл муус устар 7 күнэ, Черемхово[d], Иркутскай уобалаhа — 1973 сыл кулун тутар 23 күнэ, Ньурба, Саха АССР) — Сэбиэскэй Аармыйа лейтенана, Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа, Сэбиэскэй Сойуус Дьоруойа (1944). Буруйдааһыҥҥа түбэһэн, Дьоруой аата уонна бары наҕараадалара быһыллыбыт (1953)[2]. 2013 сыллаахха бары бырааптара чөлүгэр түспүттэр[3].

Олоҕун олуктара

1922 сыллаахха муус устар 7 күнүгэр Черемхово[4] бөһүөлэккэ шахтёр дьиэ кэргэнигэр төрөөбүтэ.

Кыра сааһыттан, төрөппүттэрэ өлөн, Тулуҥҥа (Иркутскай уобалас) оҕо дьиэтигэр иитиллибитэ, кэлин эдьиийигэр олорбута. Түөрт кылаастаах оскуоланы бүтэрбитэ, 17 сааһыттан Черемховоҕа Киров аатынан шахтаҕа үлэлээбитэ.

Кыһыл Аармыйа кэккэтигэр 1940 сыллаахха ыҥырыллыбыта. Могилёв куоракка сулууспалаабыта[2].

Аҕа дойду Улуу сэриитигэр 1941 сыл от ыйыттан киирбитэ. Арҕаа, Воронежскай, Брянскай, 1-кы, 2-с уонна 4-с Украинскай фроннарга сэриилэспитэ. Минскэй куораты босхолооһуҥҥа кыттыбыта. Сэрии толоонугар түөртэ бааһыра сылдьыбыта.

1943 сыл сэтинньитигэр Киевы босхолооһун кыргыһыыларыгар старшай сержант Кудряшов хорсуннук сэриилэспитэ бэлиэтэммит. Кудряшов взвода Пуща-Водица аттынааҕы кыргыһыыга 150-ча, Киевка Крещатик, кинофабрика оройуоннарыгар буолбут кыргыһыыларга 80-ча өстөөх саллаатын кыдыйбыт[5].

ССРС Үрдүкү Сүбэтин Президиумун 1944 сыл тохсунньу 10 күнүнээҕи Ыйааҕынан бойобуой сорудахтары уһулуччулаахтык толорорун, көрдөрбүт хорсун, геройдуу быһыытын иһин старшай сержант Кудряшов Николай Петровичка Ленин уордьана уонна «Кыһыл көмүс Сулус» туттарыылаах Сэбиэскэй Сойуус Дьоруойун аата иҥэриллибит[6].

Сэрии кэнниттэн дойдутугар шахтаҕа үлэлээбит. 1952 сыл кулун тутарыгар күлүгээннии быһыыламмытын уонна охсуспутун, онуоха көҥүлэ суох сэрии сэбин харайыытын иһин 6 сылга дьүүллэммит. ССРС Үрдүкү Сүбэтин Президиумун 1953 сыл тохсунньу 2 күнүнээҕи Ыйааҕынан Герой аата уонна бары наҕараадалара быһыллыбыттар. 1954 сыл кулун тутарыгар болдьоҕун иннинэ босхолонон баран, шахтаҕа, онтон артыалга үлэлээбит.

1956 сыл күһүнүгэр Саха сиригэр көспүт. Өлөөн улууһугар Амакинскай эспэдииссийэҕэ, онтон 1964 сылтан Ньурбатааҕы авиаотрядка суоппарынан үлэлээбит[7].

Ньурбаҕа олорбут. 1973 сыллаахха кулун тутар 23 күнүгэр өлбүт, Ньурба кылабыыһатыгар көмүллүбүт.

Николай Петрович Кудряшовка Сэбиэскэй Сойуус Геройун аата, наҕараадалара 2013 сыллаахха төннөрүллүбүттэр[8].

Наҕараадалара

Үйэлээх аата

  • Ньурба куоракка аэропорт аттыгар бүүһэ туруоруллубут, аэропорт дьиэтигэр мемориальнай дуоска туруоруллубута.
  • Кини аата Дьокуускайга Кыайыы болуоссатыгар мемориалга үйэтитиллибитэ[2].

Быһаарыылар

  1. ↑ Указ Президиума Верховного Совета СССР. Архивные материалы ЦАМО. Ф. 33. Оп. 686043. Д. 4. Л. 7.
  2. ↑ 1 2 3 Кудряшов Николай Петрович (рус.). «Герои страны» ситим-сир.
  3. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 24 октября 2013 года № 800 «О восстановлении в правах на государственные награды СССР Кудряшова Н. П.» Сигэнии күнэ: 24 Алтынньы 2013. Архивировано из оригинала 29 Алтынньы 2013 года.
  4. ↑ Билиҥҥинэн Черемхово куорат, Иркутскай уобалас.
  5. ↑ Кудряшов Николай Петрович (рус.). «Герои страны» ситим-сир.
  6. ↑ Указ Президиума Верховного Совета СССР «О присвоении звания Героя Советского Союза генералам, офицерскому, сержантскому и рядовому составу Красной Армии» от 10 января 1944 года // Ведомости Верховного Совета Союза Советских Социалистических Республик : газета. — 1944. — 19 января (№ 3 (263)). — С. 1
  7. ↑ Михаил Васильев. Колька-Герой: Крутые повороты судьбы Героя Советского Союза // SakhaPress.ru. — 04.12.2013. Архивировано 13 Балаҕан ыйын 2018 года.
  8. ↑ РФ Президенын 24.10.2013 800 №-дээх Ыйааҕа.
  9. ↑ Наградные документы в электронном банке документов «Подвиг Народа»
  10. ↑ Указ Президиума Верховного Совета в электронном банке документов «Подвиг Народа»
  11. ↑ Наградные документы в электронном банке документов «Подвиг Народа»
  12. ↑ Наградные документы в электронном банке документов «Подвиг Народа»

Сигэлэр

Кудряшов Николай Петрович (рус.). «Герои страны» ситим-сир.

Эбии бу тиэмэҕэ

Категориялар