Космачёв Михаил Михайлович
| Космачёв Михаил Михайлович | |
|---|---|
| Төрөөбүт күнэ | 1920 сыл алтынньы 15 күнэ |
| Төрөөбүт сирэ | |
| Өлбүт күнэ | 1944 сыл ахсынньы 23 күнэ (24 сааһыгар) |
| Өлбүт сирэ | |
| Солото | Старшай сержант[d] |
| Кыргыһыылар/сэриилэр | |
| Наҕараадалара | |
Космачёв Михаил Михайлович (15.10.1920[1]—23.12.1944) — гвардия старшай сержана, Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа, Сэбиэскэй Сойуус Дьоруойа (1945).
Олоҕун олуктара
1920 сыллаахха Чернецкое[2] дэриэбинэҕэ (билиҥҥи Ленинград уобалаһа, Волховскай оройуон) төрөөбүт.
1939 сылтан Саха Сиригэр Алдаҥҥа олорбут. Сэттэ кылааһы бүтэрбит. Алдаҥҥа Якокут электростанцияҕа слесарь-монтажнигынан үлэлээбит.
1942 сыллаахха муус устарга Алдан оройуонун военкоматынан Кыһыл Аармыйаҕа ыҥырыллыбыт. Танк механик-ыытааччытын идэтигэр үөрэммит.
1943 сыл саас фроҥҥа барбыт. Воронежскай-Касторненскай операцияҕа, Курск тоҕойун кыргыһыытыгар, Украинаны босхолооһуҥҥа кыттыбыт.
1944 сыл сайын Румынияҕа Ясско-Кишиневскай операция кыргыһыыларыгар хорсуннук сэриилэспитэ бэлиэтэммит.
1944 сыл атырдьах ыйын 24—28 күннэригэр Бырлад, Фокшаны уонна Бакэу (Румыния) куораттар иһин кыргыһыыларга кини кыттыылаах экипаж өстөөх алта орудиетын эспитэ, элбэх өстөөҕү кыргыбыта. Кини танката Сирет өрүһү туоруур муостанан бастакынан тоҕо анньан тахсан, өстөөх артиллериятын батареятын уонна харабылын эһэн, муостаны көмө күүстэр кэлиэхтэригэр дылы туппута. Сэбиэскэй Сойуус Геройун аатыгар түһэриллибитэ.
1944 сыл ахсынньы 23 күнүгэр Соколаш (Ипельски-Соколец, Словакия) нэһилиэнньэлээх пуун аттыгар 22-с гвардейскай танковай бригада экипаһа, ол иһигэр Космачёв, сураҕа суох сүппүт[3]. Атын көрдөрүүлэринэн, өстөөх снаряда танкатыгар түбэһэн, умайан өлбүт.
ССРС Үрдүкү Сүбэтин Президиумун 1945 сыл кулун тутар 24 күнүнээҕи Ыйааҕынан бойобуой сорудахтары уһулуччулаахтык толорорун, көрдөрбүт хорсун, геройдуу быһыытын иһин гвардия старшай сержаныгар Космачёв Михаил Михайловичка өлбүтүн кэннэ Сэбиэскэй Сойуус Геройун аата иҥэриллибитэ.
Наҕараадалара
- «Кыһыл көмүс Сулус» мэтээл (24.03.1945)[4][5]
- Ленин уордьана (24.03.1945)
- Албан аат II ст. уордьана (24.01.1945)[6]
- Албан аат III ст. уордьана (23.11.1944)[1]
- «Хорсунун иһин» мэтээл (05.01.1943)[7]
Аатын үйэтитии
- Дьокуускайга Новопортовской микрорайоҥҥа дьоруой аатынан переулок ааттаммыт (2005).
- Алдан улууһугар Ленинскэй бөһүөлэккэ Сэбиэскэй Сойуус Дьоруойдарыгар — Кирьянов П. Н., Лебедев А. И., Жадейкин М. С., Космачев М. М., Тепляков М. П. — өйдөбүнньүк туруоруллубут.
Быһаарыылар
- ↑ 1 2 Наградные документы в электронном банке документов «Подвиг Народа»
- ↑ Космачёв Михаил Михайлович
- ↑ Информация в электронном банке документов ОБД «Мемориал»
- ↑ Наградной лист в электронном банке документов «Подвиг Народа»
- ↑ Указ Президиума Верховного Совета в электронном банке документов «Подвиг Народа»
- ↑ Наградные документы в электронном банке документов «Подвиг Народа»
- ↑ Наградные документы в электронном банке документов «Подвиг Народа»
Сигэлэр
Космачёв Михаил Михайлович (рус.). «Герои страны» ситим-сир.
- Алтынньы 15 күнүгэр төрөөбүттэр
- 1920 сыллаахха төрөөбүттэр
- Ахсынньы 23 күнүгэр өлбүттэр
- 1944 сыллаахха өлбүттэр
- Сэбиэскэй Сойуус Дьоруойдара
- Ленин уордьанын кавалердара
- Дьон алпаабытынан
- УРУБИИКИ:Навигация халыыптара
- Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылаахтара:Алдан улууһа
- Аҕа дойду Улуу сэриитигэр өлбүттэр
- Аҕа дойду Улуу сэриитигэр сураҕа суох сүппүттэр
- Сэбиэскэй Сойуус Геройдара:Саха Сирэ