Стрекаловскай Михаил Михайлович
Стрекаловскай Михаил Михайлович (1914 сыл олунньу 4 күнэ, Уус-Алдан улууһа, Саха уобалаһа — 1989 сыл бэс ыйын 29 күнэ) — саха сэбиэскэй байыаннай киһитэ, Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа, Арассыыйа Федерациятын Дьоруойа (1996).
Олоҕун олуктара
1914 сыллаахха олунньу 4 күнүгэр Бастакы Өспөх нэһилиэгэр Уус-Алдан улууһугар төрөөбүт.
7 кылаастаах оскуоланы бүтэрбит. Сэрии иннинэ нэһилиэк үөрэҕэ суох олохтоохторун үөрэтиинэн дьарыктаммыт, комсомол тэрилтэтин сэкиритээринэн үлэлээбит.
1937 сыллаахха Уус-Алдан оройуоннааҕы ис дьыала салаатын Бороҕон сэлиэнньэтин ЗАГС бюротун сэбиэдиссэйинэн анаммыт[1].
Сэрии кэмигэр
Аармыйаҕа 1941 сыл ахсынньытыгар Чурапчы оройуонун военкоматынан ыҥырыллыбыт. I Белоруссия Фронун 65-с аармыйатын 69-с стрелковай дивизиятын 120-с стрелковай полкатыгар сэриилэспит.
1944 сыл балаҕан ыйын 5 күнүгэр сулууспалыыр чааһыгар Нарево өрүс арҕаа кытылыгар турар Варшава воеводствотын Пултус повятын Круче-Борен диэн ааттаах дэриэбинэтин таһыгар стратегическай суолталаах плацдаармы ыларга сорудах бэриллибит. Бу плацдарм 65-с аармыйа Илин Пруссия кыраныыссатыгар тахсыыны хааччыйыахтааҕа уонна ниэмэстэр илиҥҥи-пруссиятааҕы бөлөхтөрүн төгүрүйэр кыаҕы биэриэхтээҕэ.
М. Стрекаловскай өрүһү бастаан туораан, өстөөх күүстээх утарсыытын аахсыбакка, соҕотоҕун 20 чаас устата сэриилэһэн 19 өстөөҕү суох оҥорбут. Ботуруона бүтэн өстөөхтөртөн былдьаабыт гранааталарынан сэриилэспит. Бааһырдар да, көмөҕө кэлбит байыастар санааларын өрө көтөҕөр. Өстөөх кимэн киириитин кэмигэр илиинэн хапсыһыыга иккистээн бааһырар, сэриилэһэр кыаҕын сүтэрдэр да, табаарыстарын пулеметтарын диискэлэрин буулдьанан иитэн көмөлөспүт.
Бу хорсун быһыытын иһин Сэбиэскэй Сойуус Дьоруойугар түһэриллибит. Ол эрэн, дөкүмүөн сүтэн, наҕараадатын ылбакка хаалбыт[2].
Сэрии кэнниттэн
1946 сыллаахха демобилизацияланар. Дойдутугар Уус-Алдаҥҥа нэһилиэк Сэбиэтин партийнай тэрилтэтин сэкиритээринэн талыллан, уонтан тахса сыл үлэлээбит. Сэбиэт алта ыҥырыытыгар дьокутаатынан талылла сылдьыбыт. Нэһилиэккэ сэрии уонна үлэ бэтэрээннэрин кэмитиэтин бэрэссэдээтэлинэн үлэлээбит.
1989 сыллаахха бэс ыйын 29 күнүгэр өлбүт[1][2].
1996 сыллаахха кулун тутар 27 күнүгэр Арассыыйа Дьоруойун аата иҥэриллибит[3].
Наҕараадалара
- Российскай Федерация Дьоруойа (27.03.1996);
- Кыһыл Знамя уордьана (28.09.1944; Сэбиэскэй Сойуус Дьоруойа наҕараада оннугар)[4][5];
- Аҕа дойду сэриитин I ст. уордьана (06.04.1985)[6];
- «1941-1945 сс. Аҕа дойду Улуу сэриитигэр Германияны кыайыы иһин» мэтээл (28.08.1946)[7];
- Уус-Алдан улууһун Өспөх нэһилиэгин Ытык киһитэ[1].
Үйэлээх аата
- Арассыыйа Федерациятын Дьоруойун М. М. Стрекаловскай аатын сүгэллэр:
- Уус-Алдан улууһун Өнөр орто оскуолата (1999);
- Дьокуускай к., Бороҕон сэл. уулуссалара.
- Уус-Алдан улууһун Бороҕон нэһилиэгэр Геройдар Аллеяларыгар кини бюһа туруоруллубут;
- Дьокуускайга Кыайыы болуоссатыгар М. М. Стрекаловскай аатын үйэтитэр өйдөбүнньүк дуоска туруоруллубут[1].
Быһаарыылар
Сигэлэр
Стрекаловскай Михаил Михайлович (рус.). «Герои страны» ситим-сир.
