Кондаков Николай Алексеевич
Кондаков Николай Алексеевич (1920 сыл от ыйын 12 күнэ, Дьөккөн нэһилиэгэ, Саха АССР — 1979 сыл от ыйын 11 күнэ, Дьокуускай) — Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа, Сэбиэскэй Сойуус Дьоруойа (1990).
Олоҕун олуктара
1920 сыллаахха от ыйын 12 күнүгэр Бүлүү оройуонун Дьөккөн нэһилиэгэр төрөөбүт[1].
Бүлүүтээҕи педучилищаны бүтэрбит. Сэрии иннинэ учууталлаабыт[2]. Аармыйаҕа 1942 сыл бэс ыйыгар ыҥырыллыбыт. Артиллерийскай училищены бүтэрэн баран 1943 сыл ахсынньытыгар фроҥҥа ыытыллыбыт[3].
Лейтенант Н. А. Кондаков 2-с Украина фронун 1073-с армейскай истребительно-противотанковай артиллерийскай полка огневой взводун хамандыыра буолбут. Аан бастаан Кировоград куоракка сэриилэспит. Онтон салгыы Молдавиянан, Румыниянан Яссы куоракка дылы сэриилэһэ-сэриилэһэ барбыт. Онтон 1-кы Украина фронун састаабыгар 5-с гвардейскай аармыйаны кытта Сандомир плацдармыгар сэриигэ кыттыбыт, Одер өрүһү туорааһыҥҥа хорсун быһыыны көрдөрбүт. Н. А. Кондаков манна бэйэтин хамаандалыыр взводун кытта Одер арҕаа кытылыгар плацдармы былдьаан ылбыт уонна ону кэҥэппит. Бу хорсун быһыытын иһин Дьоруой аатыгар түһэриллибит[4].
Сэбиэскэй Сойуус Дьоруойун аата өлбүтүн кэннэ, 1990 сыллаахха ыам ыйын 5 күнүгэр иҥэриллибит.
Сэрии кэнниттэн Кондаков суруналыыстаабыт, тылбаасчыттаабыт, Саха сирин араадьыйатын кэмитиэтин тутаах эрэдээктэринэн үлэлээбит. ССРС суруналыыстарын чилиэнэ[5].
1979 сыл от ыйын 11 күнүгэр өлбүт.
Наҕараадалара уонна ытык ааттара
- «Кыһыл көмүс Сулус» мэтээл (05.09.1990);
- Ленин уордьана (05.09.1990);
- Кыһыл Знамя уордьана (02.04.1945; Сэбиэскэй Сойуус Геройун аатыгар түһэриллибит);
- Кыһыл Сулус уордьана (03.09.1944)[4];
- Мэтээллэр
- Ем. Ярославскай аатынан Өрөспүүбүлүкэ суруналыыстарын бириэмийэтин лауреата[6];
- Бүлүү улууһун ытык киһитэ[7];
- «Килбиэннээх үлэтин иһин» мэтээл;
- ССРС үтүөлээх радиһа[8].
Аатын үйэтитии
- Бойобуой албан аат түмэлэ (Пионерскай уулусса, 4) — 1995 сыллаахха, Аҕа дойду Улуу сэриитигэр Кыайыы 50 сылын туолуутугар тэриллибитэ, Бүлүүлэр сэриигэ кыттыыларыгар уонна Сэбиэскэй Сойуус Дьоруойдарыгар Н. А. Кондаковка, А.А. Мироновка, Н. С. Степановка анаммыта. Бүлүүтээҕи кыраайы үөрэтэр түмэл филиала.
- Н. А. Кондаков аата Бүлүү улууһун Дьөккөн орто оскуолатыгар иҥэриллибит. 2005 сылтан НВК «Саха» сыл аайы бу оскуола бастыҥ үөрэнээччилэригэр Н. А. Кондаков аатынан стипендияны туттарар;
- 2005 сыллаахха Николай Кондаков аата «АЛРОСА» хампаанньа хостообут бөдөҥ алмааһыгар иҥэриллибит;
- Герой аатынан Бүлүү куорат уулуссата ааттаммыт;
- Герой бүүстэрэ Бүлүү педучилищетын уонна Дьөккөн оскуолатын тастарыгар тураллар;
- Бүлүү куорат Кыайыы болуоссатыгар Сэбиэскэй Сойуус Дьоруойдарын А. А. Миронов, Н. А. Кондаков, Н. С. Степанов пааматынньыга 2009 сыллаахха туруоруллубут;
- 2010 сылтан Саха сиригэр сибээс уонна радио биэриилэрин бастыҥ үлэһиттэригэр Николай Кондаков аатынан Өрөспүүбүлүкэ Баһылыгын судаарыстыбыннай бириэмийэтэ олохтоммут. Сыл аайы Араадьыйа уонна Кыайыы күнүн иннинэ Дьокуускайга пааматынньык аттыгар сибэкки уурар уонна суруналыыстары наҕараадалыыр үөрүүлээх быһыы-майгы буолар[9];
- 2013 сыл алтынньытыгар, саха тэлэбиидэнньэтин 50 сылын көрсө, Дьокуускайга Герой Кондаков аатынан сквер уонна кини пааматынньыга (скульптор Н. Н. Чоччасов үлэтэ) аһыллыбыттар.