Кондаков Николай Алексеевич

Кондаков Николай Алексеевич (1920 сыл от ыйын 12 күнэ, Дьөккөн нэһилиэгэ, Саха АССР1979 сыл от ыйын 11 күнэ, Дьокуускай) — Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа, Сэбиэскэй Сойуус Дьоруойа (1990).

Олоҕун олуктара

1920 сыллаахха от ыйын 12 күнүгэр Бүлүү оройуонун Дьөккөн нэһилиэгэр төрөөбүт[1].

Бүлүүтээҕи педучилищаны бүтэрбит. Сэрии иннинэ учууталлаабыт[2]. Аармыйаҕа 1942 сыл бэс ыйыгар ыҥырыллыбыт. Артиллерийскай училищены бүтэрэн баран 1943 сыл ахсынньытыгар фроҥҥа ыытыллыбыт[3].

Лейтенант Н. А. Кондаков 2-с Украина фронун 1073-с армейскай истребительно-противотанковай артиллерийскай полка огневой взводун хамандыыра буолбут. Аан бастаан Кировоград куоракка сэриилэспит. Онтон салгыы Молдавиянан, Румыниянан Яссы куоракка дылы сэриилэһэ-сэриилэһэ барбыт. Онтон 1-кы Украина фронун састаабыгар 5-с гвардейскай аармыйаны кытта Сандомир плацдармыгар сэриигэ кыттыбыт, Одер өрүһү туорааһыҥҥа хорсун быһыыны көрдөрбүт. Н. А. Кондаков манна бэйэтин хамаандалыыр взводун кытта Одер арҕаа кытылыгар плацдармы былдьаан ылбыт уонна ону кэҥэппит. Бу хорсун быһыытын иһин Дьоруой аатыгар түһэриллибит[4].

Сэбиэскэй Сойуус Дьоруойун аата өлбүтүн кэннэ, 1990 сыллаахха ыам ыйын 5 күнүгэр иҥэриллибит.

Сэрии кэнниттэн Кондаков суруналыыстаабыт, тылбаасчыттаабыт, Саха сирин араадьыйатын кэмитиэтин тутаах эрэдээктэринэн үлэлээбит. ССРС суруналыыстарын чилиэнэ[5].

1979 сыл от ыйын 11 күнүгэр өлбүт.

Наҕараадалара уонна ытык ааттара

Аатын үйэтитии

  • Бойобуой албан аат түмэлэ (Пионерскай уулусса, 4) — 1995 сыллаахха, Аҕа дойду Улуу сэриитигэр Кыайыы 50 сылын туолуутугар тэриллибитэ, Бүлүүлэр сэриигэ кыттыыларыгар уонна Сэбиэскэй Сойуус Дьоруойдарыгар Н. А. Кондаковка, А.А. Мироновка, Н. С. Степановка анаммыта. Бүлүүтээҕи кыраайы үөрэтэр түмэл филиала.
  • Н. А. Кондаков аата Бүлүү улууһун Дьөккөн орто оскуолатыгар иҥэриллибит. 2005 сылтан НВК «Саха» сыл аайы бу оскуола бастыҥ үөрэнээччилэригэр Н. А. Кондаков аатынан стипендияны туттарар;
  • 2005 сыллаахха Николай Кондаков аата «АЛРОСА» хампаанньа хостообут бөдөҥ алмааһыгар иҥэриллибит;
  • Герой аатынан Бүлүү куорат уулуссата ааттаммыт;
  • Герой бүүстэрэ Бүлүү педучилищетын уонна Дьөккөн оскуолатын тастарыгар тураллар;
  • Бүлүү куорат Кыайыы болуоссатыгар Сэбиэскэй Сойуус Дьоруойдарын А. А. Миронов, Н. А. Кондаков, Н. С. Степанов пааматынньыга 2009 сыллаахха туруоруллубут;
  • 2010 сылтан Саха сиригэр сибээс уонна радио биэриилэрин бастыҥ үлэһиттэригэр Николай Кондаков аатынан Өрөспүүбүлүкэ Баһылыгын судаарыстыбыннай бириэмийэтэ олохтоммут. Сыл аайы Араадьыйа уонна Кыайыы күнүн иннинэ Дьокуускайга пааматынньык аттыгар сибэкки уурар уонна суруналыыстары наҕараадалыыр үөрүүлээх быһыы-майгы буолар[9];
  • 2013 сыл алтынньытыгар, саха тэлэбиидэнньэтин 50 сылын көрсө, Дьокуускайга Герой Кондаков аатынан сквер уонна кини пааматынньыга (скульптор Н. Н. Чоччасов үлэтэ) аһыллыбыттар.

Быһаарыылар

  1. Николай Алексеевич Кондаков – Герой Советского Союза (рус.). Северо-Восточный федеральный университет. Сигэнии күнэ: 9 Олунньу 2026.
  2. Сквер и памятник Кондакову Н. А. (рус.). Централизованная библиотечная система г. Якутска. Сигэнии күнэ: 9 Олунньу 2026.
  3. Кондаков Николай Алексеевич (рус.). Герои страны. Сигэнии күнэ: 9 Олунньу 2026.
  4. 1 2 Наградной лист на Кондакова Н.А. с представлением к званию Героя Советского Союза (рус.). Память народа. Сигэнии күнэ: 9 Олунньу 2026.
  5. К 100-летию Героя Советского Союза Николая Кондакова! (рус.). Национальная библиотека Республики Саха (Якутия). Сигэнии күнэ: 9 Олунньу 2026.
  6. РОО «Союз журналистов РС(Я)»: Лауреаты Республиканской журналистской премии имени Ем. Ярославского
  7. Официальный информационный портал Республики Саха (Якутия): Почетные граждане Вилюйского улуса
  8. Кондаков Николай Алексеевич - Вилюйская электронная библиотека(биллибэт). e-librvil.ru. Сигэнии күнэ: 9 Олунньу 2026.
  9. В Якутске состоялось вручение Премии имени Героя Советского Союза Николая Кондакова(биллибэт). ГТРК «Саха». Сигэнии күнэ: 9 Олунньу 2026.

Эбии бу тиэмэҕэ