Бүлүү (куорат)

1634 сыллаахха хаһаактар кыстыктарын быһыытынан төрүттэммитэ. XVIII үйэ бүтүүттэн Бүлүү куорат буолбута. Топоним Бүлүү өрүс гидронимыттан тахсар, этимологията ситэ быһаарылла илик. Е. М. Поспелов сыанабылынан, гидроним чукча-кэрээк төрүттээх буолуон: вил- диэн олох эргиэни кытта ситимнээх, манна балыксыттар уонна булчуттар икки ардыларыгар атыы-эргиэн барыан сөп. Иккис ордук тарҕаммыт сабаҕалааһын — Бүлүү диэн аат бүрээт-монгуол бюглюю диэн тылыттан үөскээбит («бүтэй тайҕа, бүтэй сир» диэн суолталаах).

Бүлүү куорат аатынан Күн систиэмэтигэр кыра планета ааттаммыт. Кыра планетаны 1978 сыллаахха астроном Людмила Журавлёва арыйбыта.

Салгын температуратын орто кээмэйэ (2012 сыл)^[1].

• П. Х.Староватов аатынан Бүлүүтээҕи кыраайы үөрэтэр түмэл (нууч. Вилюйский краеведческий музей им. П. Х. Староватова) — Бүлүү куоракка баар кыраайы үөрэтэр музей. Учуутал уонна кыраайы үөрэтээччи Петр Хрисанфович Староватов көҕүлээһининэн олохтоммут Саха сиригэр тэриллибит улуустааҕы түмэллэртэн саамай кырдьаҕастара^[2][3]. 2010 сыллаахха «Саха Өрөспүүбүлүкэтин бастыҥ түмэлинэн» билиниллибитэ^[4][5].
• Бойобуой албан аат түмэлэ (Пионерскай уулусса, 4) — 1995 сыллаахха, Аҕа дойду Улуу сэриитигэр Кыайыы 50 сылын туолуутугар тэриллибитэ, Бүлүүлэр сэриигэ кыттыыларыгар уонна Сэбиэскэй Сойуус Дьоруойдарыгар Н. А. Кондаковка, А.А. Мироновка, Н. С. Степановка анаммыта^[6][7]. Бүлүүтээҕи кыраайы үөрэтэр түмэл филиала.

• И.Ф. Захаров аатынан хомус дьиэтэ (Чернышевскай уул., 14 «а») — 1992 сылтан үлэлиир. 1993 сыллаахха Иван Федорович Захаров — Кылыадьы Уус (1920-2005), СӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ, биллиилээх бүлүү маастара-хомуһу оҥорооччу аата иҥэриллибитэ^[8].
• Быыстапка саалата (Чернышевскай уулусса, 14) — 2004 сыллаахха аһыллыбыта^[8].

Жирков Марк Николаевич (08.04.1892—17.04.1951) — саха бастакы идэтийбит композитора.

Аржаков Степан Максимович (10.11.1899—05.03.1942) — партия уонна сэбиэт үлэһитэ.

Кулаковскай Реас Алексеевич (08.04.1914—31.05.1993) — поэт, суруйааччы.

Гоголев Иван Михайлович — Кындыл (18.01.1930—22.11.1998) — саха норуодунай поэта.

Васильева Дора Егоровна (1938 с. ахсынньы 12 к. төрөөбүт) — тыл үөрэҕин билимин доктора.

Степанова Евдокия Александровна (1937 с олунньу 17 к. төрөөбүт— балет артыыһа, Саха АССР норуодунай артыыһа.

Гоголев Анатолий Игнатьевич — этнограф, история билимнэрин доктора.

Сардаана Корякина (1984 с.т.) — модель, «Мисс Якутия — 2004» өрөспүүбүлүкэтээҕи кэрэлэр күрэхтэрин кыайыылааҕа.