Нуучча тылынанАнал бырайыактар
Тылы уларыт
УРУБИИКИ ТУҺУНАН

Жадейкин Максим Степанович

Жадейкин Максим Степанович (1914 сыл атырдьах ыйын 9 күнэ, Пуркаево[d], Симбирскай күбүөрүнэ[d] — 1944 сыл тохсунньу 9 күнэ, Буряки[d]) — Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа, Сэбиэскэй Сойуус Дьоруойа (1944).

Олоҕун олуктара

1914 сыллаахха атырдьах ыйын 9 күнүгэр Налитово сэлиэнньэҕэ (билиҥҥи Пуркаево, Дубёнскай оройуон, Мордовия) төрөөбүт[1].

Оскуола кэнниттэн, 1931 сыллаахха, биир дойдулаахтарын уонна убайын кытта Алдан куоракка кэлэн, тутааччылар биригээдэлэригэр болуотунньугунан үлэлээбит.

1934 сылтан Саха АССР көмүс хостуур бириискэлэргэ, ол кэннэ болуотунньуктар биригэдьиирдэринэн үлэлээбит. Стахановскай хамсааһын кыттыылааҕа. Кини биригээдэтэ Алдаҥҥа 2, 3 №-дээх оскуолалары, хайа техникумун, «Алдан» тириэс, «Самородок» киинэ тыйаатырын дьиэлэрин, култуура Дьиэтин туппут[2].

1941 сыллаахха Алдан оройуонун военкоматынан Кыһыл Аармыйаҕа ыҥырыллыбыт. Бронебойщиктар куурустарын бүтэрбит. Уһук Илин сулууспалаабыт.

1943 сыл от ыйыттан Аҕа дойду Улуу сэриитигэр кыттыбыт. Брянск, Киин, Бастакы Украинскай фроннар кыргыһыыларыгар кыттыбыт. Курск кыргыһыытыгар кыттан, бааһырбыт.

1943 сыл балаҕан ыйыгар гвардия младшай сержана Максим Жадейкин отделение командирынан сылдьыбыта, Днепр кыргыһыытыгар хорсуна бэлиэтэммит[3].

1943 сыл балаҕан ыйын 27 күнүгэр отделениетын кытары, өстөөх күүстээх уотун көрөн туран, Днепр өрүһү Великий Букрин сэлиэнньэ аттынан туораан, плацдарм былдьааһыныгар көхтөөх кыттыыны ылбыта. Ол кыргыһыыга өстөөх тааҥкатын уонна пулемётун эспитэ.

Ол плацдармы 2-с батальону кытта үс суукканы быһа көмүскэспит. Өстөөх 2 тааҥкатын, 3 бронетранспортёрун, 10-ча пулемётун эспит. Киев аттынааҕы кыргыһыыларга Жадейкин отделениетын кытта өстөөҕү утары ситиһиилээхтик сэриилэспит. Ол курдук, Попельни оройуонугар өстөөх тааҥкатын уонна 3 бронетранспортёрун суох гыммыт.

1944 сыл тохсунньу 9 күнүгэр Украина Житомир уобалаһын Бердичевскай оройуонун Буряки сэлиэнньэтин аттынааҕы кыргыһыыга ньиэмэс тааҥкатын уонна 3 бронетранспортёру эспит, кыргыһыы хонуутугар өлбүт[4]. Украинаҕа Буряки сэлиэнньэ кылабыыһатыгар көмүллүбүт[5][2].

ССРС Үрдүкү Сүбэтин Президиумун 1944 сыл тохсунньу 10 күнүнээҕи Ыйааҕынан Днепр өрүһү туорааһыҥҥа хорсун, геройдуу быһыытын, өстөөхтөр ылбыт плацдармнарын туруорсуутун иһин гвардия младшай сержаныгар Максим Жадейкиҥҥа Сэбиэскэй Сойуус Дьоруойун аата иҥэриллибит[3].

Наҕараадалара

Аатын үйэтитии

  • М. М. Жадейкин аатынан Дубёнки диэн сэлиэнньэҕэ уулусса ааттаммыт.
  • Кини аата Пуркаево сэл. оскуолатыгар иҥэриллибит, бүүс туруоруллубут.
  • Алдан улууһугар Ленинскэй бөһүөлэккэ Сэбиэскэй Сойуус Дьоруойдарыгар — Кирьянов П. Н., Лебедев А. И., Жадейкин М. С., Космачёв М. М., Тепляков М. П. — өйдөбүнньүк туруоруллубут[2];
  • 2020 сыллаахха Алдаҥҥа Албан Аат мемориалын Дьоруойдар Аллеяларыгар М. С. Жадейкин уонна алта атын Сэбиэскэй Сойуус Дьоруойдарын бүүстэрэ туруоруллубут[8];
  • 2020 сыллаахха «Үбүлүөйдээх» кимберлит туруупкатын руднигыттан (Айхаллааҕы байытар кэмбинээт, «АЛРОСА» ПАУо) хостоммут 70,78 карат ыйааһыннаах ювелирнай хаачыстыбалаах алмааска Максим Степанович Жадейкин аата иҥэриллибит[9].

Быһаарыылар

  1. ↑ Жадейкин Максим Степанович (рус.). Краеведческий портал Алданского района (3 Олунньу 2026).
  2. ↑ 1 2 3 Бронебойщик противотанкового ружья (рус.). Газета "Алданочка" (3 Олунньу 2026).
  3. ↑ 1 2 Жадейкин Максим Степанович (рус.). Герои страны (3 Олунньу 2026).
  4. ↑ Жадейкин Максим Степанович (рус.). Якутия помнит (3 Олунньу 2026).
  5. ↑ Информация в электронном банке документов ОБД «Мемориал»
  6. ↑ Жадейкин Максим Степанович. Герой Советского Союза (Орден Ленина и медаль «Золотая звезда») (рус.). Подвиг народа (3 Олунньу 2026).
  7. ↑ Жадейкин Максим Степанович. Медаль «За отвагу» (рус.). Подвиг народа (3 Олунньу 2026).
  8. ↑ В Алдане установили бюсты Героев Советского Союза (рус.). ЯСИА. Сигэнии күнэ: 3 Олунньу 2026.
  9. ↑ Герой Советсткого Союза Максим Жадейкин, алмаз (рус.). Московский Геммологический Центр. Сигэнии күнэ: 3 Олунньу 2026.

Сигэлэр

Жадейкин Максим Степанович (рус.). «Герои страны» ситим-сир.

Эбии бу тиэмэҕэ

Категориялар