Калашников Юрий Васильевич
Юрий Васильевич Калашников (1924 сыл ыам ыйын 30 күнэ, Бугуруслан[d], Самара губернията[d] — 1992 сыл атырдьах ыйын 10 күнэ, Москва) — Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа, сапёр, Албан аат уордьанын толору кавалера[1].
Олоҕун олуктара
1924 сыллаахха ыам ыйын 30 күнүгэр Оренбургскай уобалас Бугуруслан куоратыгар төрөөбүтэ.
Ааллаах Үүн сэттэ кылаастаах оскуолатын бүтэрбитэ.
«Джугджурзолототранс» Уус-Ааллаахтааҕы аһынан хааччыйар баазаҕа үлэлээбитэ.
1942 сыллаахха Кыһыл Аармыйаҕа ыҥырыллыбыта. 1944 сыл бэс ыйыттан Карельскай, 3-с Украинскай фроннарга сэриилэспитэ[1].
Аҕа дойду Улуу сэриитигэр
1944 сыл бэс ыйын 21 күнүгэр Свирь өрүһү Лодейное куорат (Ленинград уобалаһа) оройуонугар Мирошкиничи нэһилиэнньэлээх пуун аттынан туорааһыҥҥа, өстөөх күүстээх уотун аннынан, красноармеец Юрий Калашников, оҥочо ыстаарсайа буолан, өрүс үҥа кытылыгар икки стрелковай отделениены туораппыта.
1944 сыл от ыйын 3 күнүгэр өстөөх уотун көрөн туран Пучейло—Палахта (Карелия) суол муостатын миинэтин уһулан, кимэн иһэр сэбиэскэй сэриилэр хаамыыларын хааччыйбыта.
1944 сыл от ыйын 8 күнүгэр разведка кэмигэр Пюсрея—Лапши (Карелия) күөл оройуонуттан ыараханнык бааһырбыт разведчигы өстөөх уотуттан таһаарбыта.
1944 сыл от ыйын 31 күнүнээҕи Бирикээһинэн байыаннай сорудахтары көрдөрүүлээхтик толоруутун иһин гвардия кыһыл армееһа Калашников Юрий Васильевич Албан аат 3-с истиэпэннээх уордьанынан (№ 133801) наҕараадаламмыт[1].
1945 сыл муус устар 5 күнүгэр сержант Калашников Австрия киин куоратыттан Венаттан 10 км соҕуруулуу-арҕаа турар, Медлинг куораттан соҕуруу хайысхаҕа, пехота байыастарын кытта алта муостаны миинэлэртэн ыраастаабыта. Тус бэйэтэ 50-тан тахса тааҥканы эһэр миинэлэри уонна 15 атын миинэни уһулбута. Отделениетын салайан, гвардия сержана Калашников Гумпольдскирхен — Медлинг шоссеҕа алта фугастарынан бөҕөргөтүллүбүт баррикадалары көтүрэн, Австрия Медлинг куоратыгар биир бастакынан киирбитэ.
1945 сыл муус устар 18 күнүнээҕи Бирикээһинэн байыаннай сорудахтары көрдөрүүлээхтик толоруутун иһин гвардия сержана Калашников Юрий Васильевич Албан аат 2-с истиэпэннээх уордьанынан (№ 6435) наҕараадаламмыт[1].
1945 сыл муус устар 6—13 күннэригэр Австрия киин куората Вена чугаһыгар гвардия сержана Юрий Калашников отделениетын кытары 197 тааҥканы утары уонна 117 пехотаны эһэр миинэлэри, 17 фугастары куттала суох оҥорбута.
1945 сыл муус устар 11 күнүгэр Вена Донау-каналын бастакынан туораабыта, 37 пехотаны эһэр миинэлэри көтүрэн, миинэлэммит хонууга ааһар суолу хааччыйбыта.
1945 сыл муус устар 13 күнүгэр гвардия старшай сержана Калашников байыастары кытта 17 баррикада нөҥүөлээн ааһар суолу ыраастаабыта, 65 тааҥканы утары уонна 32 пехотаны утары миинэлэри уһулбута.
Вена куоратын уулуссаларыгар буолбут кыргыһыыларга сапёрнай отделение хамандыыра Юрий Калашников үс өстөөх саллаатын суох гыммыта[2].
1945 сыл муус устар 30 күнүнээҕи Бирикээһинэн байыаннай сорудахтары көрдөрүүлээхтик толоруутун иһин гвардия старшай сержана Калашников Юрий Васильевич хат Албан аат 2-с истиэпэннээх уордьанынан наҕараадаламмыта[1].
ССРС Үрдүкү Сүбэтин Президиумун 1955 сыл атырдьах ыйын 19 күнүнээҕи Ыйааҕынан байыаннай сорудахтары көрдөрүүлээхтик толоруутун иһин Калашников Юрий Васильевич Албан аат бастакы истиэпэннээх уордьанынан (№ 2610) наҕараадаланан, Албан аат уордьанын толору кавалера буолбут[1].
Сэрии кэнниттэн
1945 сыллаахха гвардия старшината сололоох Аармыйаттан демобилизацияламмыта.
Ташкент куоракка ССРС ИДьМ оскуолатын бүтэрэн баран, Саха сиригэр төннүбүт уонна 1949—1954 сс. Саха АССР Чульман бөһүөлэгэр милииссийэ Тимптон оройуонун салаатын оперуполномоченнайынан үлэлээбитэ.
Бу кэннэ Чимкент политехническай техникумун бүтэрбитэ. Тутуу тэрилтэлэригэр, «Дальгипрорыбпром» бырайыактыыр институкка үлэлээбитэ.
1980-с сыллардаахха Калуга куоракка олоро сылдьыбыта, ол кэннэ оҕолоругар Москваҕа көспүтэ.
1985 сыллаахха Кыһыл болуоссакка Кыайыы Парадыгар кыттыбыта.
1992 сыллаахха өлбүтэ, Москваҕа көмүллүбүтэ[3].
Наҕараадалара
- Албан аат уордьанын III ст. (№ 133801, 31.07.1944);
- Албан аат уордьанын II ст. (№ 6435, 18.04.1945);
- Албан аат уордьанын II ст. (30.04.1945);
- Албан аат уордьанын I ст. (№ 2610, 19.08.1955);
- Аҕа дойду сэриитин I ст. уордьана (06.04.1985)[1].
Аатын үйэтитии
- Москва уобалаһын Раменское куоратыгар Калашников аатынан уулусса ааттаммыт;
- Дьокуускай куоракка переулок ааттаммыт;
- Бугуруслан куоракка өйдөбүнньүк мемориаллаах «Үйэлээх Албан аат» монумеҥҥа Ю. В. Калашников мэтириэттээх стела туруоруллубут[3].
Быһаарыылар
Сигэлэр
Калашников Юрий Васильевич (рус.). «Герои страны» ситим-сир.
