Нуучча тылынанПартнёрдар бырайыактараАнал бырайыактар
Тас көрүҥүн уларытТылы уларытИһитиннэрии
УРУБИИКИ ТУҺУНАН

Лухнев Павел Степанович

Павел Степанович Лухнев (1921 тохсунньу 18, Куяда[d], Иркутскай уобалаhа — 2001 тохсунньу 15, Иркутскай) — сэбиэскэй байыаннай, артиллерия разведчига, гвардия старшината, Албан аат уордьанын толору кавалера[1].

Олоҕун олуктара

1921 сыл тохсунньу 18 күнүгэр Иркутскай уобалас Эхирит-Булагатскай оройуонун Куяда сэлиэнньэтигэр бааһынай дьиэ кэргэнигэр уон икки оҕолоох ыалга төрөөбүтэ.

Алта кылааһы бүтэрбит. Сэрии иннинэ Дьокуускай куоракка үлэлээбит, киэһээҥҥи оскуолаҕа үөрэммит[2][1].

1941 сыл атырдьах ыйыгар Дьокуускай куорат военкоматынан Кыһыл Аармыйаҕа ыҥырыллыбыт. Ахсынньыттан фроҥҥа сылдьыбыт. Старай Русса анныгар буолбут кыргыһыыга ыараханнык бааһырбыт уонна тоҕус ый кэриҥэ госпиталга сыппыт. Комиссияламмытын кэннэ бэйэтин баҕатынан фроҥҥа төннүбүт[2].

Артиллерия разведкатын отделениетын хамандыырынан сулууспалаабыт. 1944—1945 сылларга гвардеец-сержант сыбаанньалаах этэ[1].

1944 сыл атырдьах ыйыгар өстөөх икки артиллерийскай батареятын булбута. Биир батарея, түөрт орудиелаах, биэрбит координаталарынан сэбиэскэй артиллерия уотунан табыллыбыта. 10 атырдьах ыйыгар Польша Грабно-Воля дэриэбинэтин иһин кыргыһыыга бааһырбыт заряды киллэрээччини солбуйбута. 1944 сыл алтынньы 25 күнүнээҕи бирикээһинэн Албан аат III истиэпэннээх уордьанынан наҕараадаламмыта[1].

1945 сыл тохсунньу 14 күнүгэр Польша Гловачув куоратын таһыгар өстөөх икки минометнай батареятын, алта стволлаах минометтар батареятын уонна 105-миллиметрдээх орудиелар батареятын булбута. Булуллубут позициялар артиллерийскай дивизион уотунан саба тутуллубуттара эбэтэр суох оҥоһуллубуттара. Тохсунньу 15 күнүгэр кыргыһыы кэмигэр бэйэтин саатынан икки өстөөҕү суох гыммыта. 1945 сыл кулун тутар 11 күнүнээҕи бирикээһинэн Албан аат II истиэпэннээх уордьанынан (№ 1354) наҕараадаламмыта[1][3].

1945 сыл муус устарыгар, пехотинецтар бойобуой кэккэлэригэр сылдьан, икки дзоту уонна алта пулемёт точкатын булбута, кини ыйбыт сыалларынан ол суох оҥоһуллубута. Берлин иһигэр уулусса кыргыһыыларыгар ыараханнык бааһырбыта, ол эрээри кыргыһыы хонуутун бырахпатаҕа. ССРС Үрдүкү Сэбиэтин Президиумун 1946 сыл ыам ыйын 15 күнүнээҕи Ыйааҕынан Албан аат I истиэпэннээх уордьанынан наҕараадаламмыта, онон уордьан толору кавалера буолбута[1][4].

1946 сыллаахха гвардия старшината чыыннаах демобилизацияламмыта. Иркутскай уобаласка төннөн баран колхуоска болуотунньугунан, онтон маһынан дьарыктанар тэрилтэҕэ биригээдэ салайааччытынан үлэлээбитэ. Кэнники сылларга Иркутскайга олорбута. 2001 сыл тохсунньу 15 күнүгэр өлбүтэ[2][1].

Наҕараадалара

Аатын үйэтитии

  • Иркутскай уобалаһын Бохсанскай оройуонун Дундай сэлиэнньэтигэр П. С. Лухнев аатынан уулусса баар[2].
  • Иркутскайга Станиславскай уулусса 9 №-дээх дьиэтигэр, кини олорбут сиригэр, мемориальнай дуоска ыйаммыта[6].
  • 2007 сылтан Эхирит-Булагатскай оройуон Захальскай орто уопсай үөрэхтээһинин оскуолата П. С. Лухнев аатын сүгэр[3].

Быһаарыылар

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 Уфаркин Н. В. Лухнев Павел Степанович (рус.). Герои страны. Сигэнии күнэ: 16 Балаҕан ыйын 2026.
  2. ↑ 1 2 3 4 Календарь знаменательных и памятных дат по Усть-Ордынскому Бурятскому округу на 2021 год (рус.) (PDF) 12—14. Усть-Ордынская национальная библиотека имени М. Н. Хангалова (2020). Сигэнии күнэ: 16 Балаҕан ыйын 2026.
  3. ↑ 1 2 3 Мы помним, мы гордимся (рус.) (PDF) 21—22. Усть-Ордынская национальная библиотека имени М. Н. Хангалова (2025). Сигэнии күнэ: 16 Балаҕан ыйын 2026.
  4. ↑ Прославленные кавалеры солдатского ордена (рус.). Эхо столицы (11 Муус устар 2015). Сигэнии күнэ: 16 Балаҕан ыйын 2026.
  5. ↑ Лухнев Павел Степанович (рус.). Сигэнии күнэ: 16 Балаҕан ыйын 2026.
  6. ↑ Маршрут Победы в Иркутске (рус.). Точка Иркутск. Сигэнии күнэ: 16 Балаҕан ыйын 2026.

Литература

  • Кавалеры ордена Славы трёх степеней: краткий биографический словарь. — М.: Воениздат, 2000.
  • Лобода В. Ф. Солдатская слава. — М.: Воениздат, 1967. — Кн. 2.
  • Солдаты Победы / сост. А. И. Гайдай, И. И. Кузнецов. — Иркутск: Восточно-Сибирское книжное издательство, 1980. — С. 339—340.
  • Сомов В. М. По велению сердца. — Якутск, 1974.

Сигэлэр

Эбии бу тиэмэҕэ

Категориялар