Алиханов Антон Андреевич
Антон Андреевич Алиханов (төр. 1986 балаҕан ыйын 17 күнэ, Сухуми, Абхаз АССР, Грузинскай ССР, ССРС) — Арассыыйа судаарыстыбаннай деятелэ. Арассыыйа Федерациятын промышленность уонна атыы-эргиэн миниистирэ (2024 сыл ыам ыйын 14 күнүттэн)[1].
Калининградскай уобалас губернатора (2017 сыл балаҕан ыйын 29 күнүттэн 2024 сыл ыам ыйын 14 күнүгэр диэри; 2016 сыл алтынньы 6 күнүттэн 2017 сыл балаҕан ыйын 29 күнүгэр диэри Калининградскай уобаласка быстах кэмҥэ губернатор эбээһинэһин толорооччу)[2][3][4][5][6][7][8]. Сүрүн идэтэ — юрист уонна финансист.
«Биир ньыгыл Арассыыйа» бэлиитикэ баартыйа уонна кини генеральнай сэбиэтин чилиэнэ[9][10][11].
Биография
Төрүтэ
Антон Алиханов 1986 сыл балаҕан ыйын 17 күнүгэр Абхаз АССР Сухуми куоратыгар аҥара гириэк аҥара нуучча Москва олохтооҕо[12][13], Андрей Антонович Алиханов (төр. 1960), уонна Тбилисскай мэдиссиинэ институтун выпускницата, мэдиссиинэ билимнэрин хандьыдаата нуучча уонна грузин төрүттээх, Лиана Тейрановна Алиханова (төр. 1961) дьиэ кэргэнигэр төрөөбүтэ[12][12][14]. Аҕата Сухумиҕа аҕата субтропическай култууралар аграрнай университетын бүтэрэн, чэй уонна табах фабрикатыгар үлэлээбитэ[13].
1992 сыллаахха, Грузия-Абхазия сэриитэ саҕаламмытын кэннэ аҕыйах ыйынан, дьиэ кэргэн Абхазия АССР-ыттан ыксаан тахсан, Москваҕа көһөн, олохторун саҥаттан саҕалыахтаах этилэр. Тоҕус киһилээх икки ыал (төрөппүттэр, эбээлэр, эдьиийдэр, убайдар уонна оҕолор) киин куоракка «Кантемировскай» метро станциятын аттыгар биир хостоох кыбартыыраны куортамнаспыттара. Ийэтэ Москва куорат 4 №-дээх клиническэй балыыһатыгар гастроэнтерология салаатыгар салайааччытынан үлэҕэ киирбитэ, аҕатын Киин Арассыыйаҕа идэтэ ирдэммэт буолан, урбааҥҥа киирбитэ. Москваҕа Андрей Алиханов «Русмясомолторг» эт оптовай хампаанньатын төрүттээччилэртэн биирдэстэрэ, 20 % үллэстиилээҕэ. 90-с сылларга Алиханов аҕатын кытта РФ Бэрэсидьиэнин Приволжскай федеральнай уокуругар боломуочуйалаах бэрэстэбиитэлэ Михаил Бабич бииргэ үлэлээбитэ[15].
Үөрэҕэ
Антон Алиханов икки үрдүк үөрэхтээх[12].
Москваҕа Арассыыйа Үп министиэристибэтин Бүтүн Арассыыйатааҕы судаарыстыбаннай нолуок академиятын бүтэрбитэ: 2008 сыллаахха «үп-харчы уонна кирэдьиит», онтон 2010 сыллаахха «юриспруденция» идэтин ылбыта[16].
2012 сыллаахха Москваҕа Плеханов аатынан Арассыыйатааҕы экэниэмикэ университетыгар «Норуот хаһаайыстыбатын экэниэмикэтэ уонна салайыыта (менеджмент)»[17][18] идэҕэ «Хампаанньа тэрилтэ култууратын сайыннарыыга ороскуоттары салайыы» диэн тиэмэҕэ экэниэмикэ билим хандьыдаатын истиэпэнин көмүскээбитэ[12].
Үлэ
2009 сылтан 2010 сылга диэри Москва уобалаһын Арассыыйа Федерациятын Юстиция Салайыытын министиэристибэтин юридическай салаатын специалист-эксперта[16].
2010 сылтан 2012 сылга диэри РФ Юстицияҕа министиэристибэтин дьаһалта дьыалаларын департаменын былаан-экэниэмикэ департаменын сүрүн сүбэһитэ[16].
2013 сылтан РФ Промышленноска уонна атыыга-эргиэҥҥэ министиэристибэтин тас атыы-эргиэн үлэтин судаарыстыбаннай бэрээдэктиир департаменын дириэктэрин солбуйааччы, онтон дириэктэрэ[19].
2015 сыл тохсунньу 24 күнүттэн Алиханов Евразия экэниэмикэ хамыыһыйатын коллегиятын иһинэн атыы-эргиэн боппуруостарыгар сүбэ сэбиэтин атыы-эргиэн бэлиитикэтин подкомитетын чилиэнэ[20][21].
2015 сыл балаҕан ыйын 22 күнүттэн Калининградскай уобалас бырабыыталыстыбатын бэрэссэдээтэлин солбуйааччы (тыа хаһаайыстыбатыгар уонна промышленноска куратордаабыта)[19].
2015 сылтан ахсынньы 17 күнүттэн Калининградскай уобаласка анал экэнэмиичэскэй зона дьаһалтатын салайааччыта. Калининградскай уобаласка урбаан үлэ анал эрэсиимин сокуонунан бэрээдэктиир туһунан сокуон оҥоһуллуутун салайбыта.
2016 сыл от ыйын 30 күнүттэн Калининградскай уобаласка бырабыытылыстыба бэрэссэдээтилин быстах кэмҥэ эбээһиннэстэрин толорооччу[22].
Калининградскай уобалас губернатора
2016 сыл алтынньы 6 күнүгэр Евгений Зиничев дуоһунаһыттан уурайбытын кэннэ губернатор эбээһинэһин толорооччу, Арассыыйа Федерациятын Бэрэсидьиэнин В. В. Путин уурааҕынан[8], Алиханов губернаторынан талыллыбыт киһи үлэҕэ киириэр диэри Калининградскай уобалас губернаторын эбээһинэһин толорооччунан анаммыта[7]. Арассыыйа устуоруйатыгар саамай эдэр губернатор буолбута (ол саҕана кини 30 саастаах этэ).
Путин этэринэн, Алиханов орто болдьоххо Калининградскай уобалас стратегическай сайдыытыгар бэлэмнэнэр былаан ааптардарыттан биирдэстэрэ буолар, бу үлэни Алиханов, саҥа дуоһунаһыгар олорон, РФ бырабыыталыстыбатын кытта бииргэ толорорго уонна олоххо киллэрэргэ сорудахтаах[7].
2017 сыл балаҕан ыйын 10 күнүгэр Калининградскай уобаласка губернаторынан талыллыбыта. Быыбарга Алиханов кандидатуратыгар 255 491 быыбардааччы куоластаабыта, бу куоластааһын 81,06 % тэҥнэспитэ[2][3][4].
2017 сыл балаҕан ыйын 29 күнүгэр дуоһунаска киирэн, эрэгийиэн дьонугар губернатор дуоһунаһыгар бирисээгэ биэрбитэ[5][6][23].
2018 сыл от ыйын 18 күнүттэн 2019 сыл тохсунньу 28 күнүгэр диэри уонна 2020 сыл ахсынньы 21 күнүттэн күн бүгүҥҥэ диэри РФ Судаарыстыбаннай Сэбиэтин президиумун чилиэнэ[24][25][26].
2022 сыл ыам ыйын 20 күнүгэр Алихановы кытта ыытыллыбыт онлайн-конференцияҕа бэрэсидьиэн Путин уопсайынан эрэгийиэн былаастарын үлэтин үчүгэйдик сыаналаата, Литва устун транзиты уонна таһаҕас тиэйээччилэр кыһалҕаларын ырыппыта, Алиханов көрдөһүүтүгэр эппиэттээн, Путин эрэгийиэҥҥэ гаастааһын кээмэйин улаатыннарыы боппуруоһун «Газпромом» кытта быһаарыахпыт диэн эрэннэрбитэ. Путин уонна Алиханов 2024 сыл тохсунньу 25 күнүнээҕи көрсүһүүлэригэр Калининград уобалас социальнай-экэнэмиичэскэй сайдыытын, репродуктивнай доруобуйа харыстабылын сулууспатын үлэтин тупсарыы, төрөөһүн ахсаанын үрдэтии уонна эрэгийиэҥҥэ олоҕу уһатыы боппуруостарын ырыппыттара[27][28].
2022 сыл балаҕан ыйын 11 күнүгэр Алиханов иккис болдьоххо Калининградскай уобаласка губернаторынан талыллыбыта. Балаҕан ыйын 9-11 күннэригэр ыытыллыбыт быыбар түмүгүнэн, куоластааһыҥҥа кыттыбыт быыбардааччылар 80,21 % (259 220 киһи) Алиханов туһугар куоластаабыттара[29]. Кини 2022 сыл балаҕан ыйын 16 күнүгэр дуоһунаска киирбитэ[30].
Саҥа бырабыыталыстыбаны тэрийии кэмигэр, бырабыыталыстыба бэрэссэдээтэлэ Мишустин урукку промышленность уонна атыы-эргиэн миниистирин салайааччытын Денис Мантуров (бырабыыталыстыба бэрэссэдээтэлин солбуйааччы буолбута, промышленноһы хонтуруоллуур) оннугар дуоһунаһыгар этии киллэрбитэ[31][32].
Судаарыстыбаннай Дума 2024 сыл ыам ыйын 14 күнүгэр Алиханов кандидатуратын промышленность уонна атыы-эргиэн миниистирин дуоһунаһыгар бигэргэрритэ. Туһугар — 430 дьокутаат, утары — 0[33]. Ити күн РФ Бэрэсидьиэнин уурааҕынан дуоһунаска анаммыта[34].
Наҕараадалар
- Арассыыйа Федерациятын Бэрэсидьиэнин Бочуотунай грамотата[12].
- Арассыыйа Федерациятын юстициятын министиэристибэтин «Кыһамньы иһин» II-с истиэпэннээх мэтээлэ[12].
- 2015 — «Евразийскай экэнэмиичэскэй сойууһу тэрийиигэ кылаатын иһин» мэтээл, III-с истиэпэннээх, Евразийскай экэнэмиичэскэй сойуус (ЕАЭС)[12][38].
Тус олоҕо
Кэргэнэ — Дарья Вячеславовна Абрамова (төр. 1986), Арассыыйа атын дойду дьыалаларын министиэристибэтин МГИМО университетын норуоттар ыккардылаынааҕы суруналыыстыка факультетын бүтэрбитэ[12]. Дария институту бүтэрэн баран тэлэбиидэнньэҕэ эрэдээктэринэн үлэлээбитэ, онтон тэлэбиидэнньэҕэ биэриилэргэ тиэкистэри бэлэмниирэ. Кэргэнниилэр үс оҕолоохтор — Андрей (төр. 2012), Полина (төр. 2015) уонна Владимир (төр. 2018)[14][39].
Кылына — Вячеслав Абрамов, Арассыыйа Федерациятын Ис дьыалатын министиэристибэтин отставкаҕа олорор полковнига[14].
Дария эһэтэ Могели Шалвович Хубутия (төр. 1946 бэс ыйын 17 күнэ), трансплантолог-хирург, мэдэссиинэ билимнэрин дуоктара, профессор, Арассыыйа Федерациятын үтүөлээх бырааһа, Н. В. Склифосовскай аатынан Москва куораттааҕы суһал көмө билим-чинчийэр институтун бэрэсидьиэнэ[14].
Антон кыра быраата Георгий Андреевич Алиханов (төр. 1994, Москва)[13][14], Москватааҕы мэдэссиинэ уонна стоматология судаарыстыбаннай университетын бүтэрэн, музыкальнай бөлөххө оонньообута.
Хобби
Пресс-конференцияҕа буолбут түбэлтэ
2017 сыл алтынньы 20 күнүгэр Калининградскай уобалас бырабыыталыстыбатын мунньаҕын кэнниттэн ыытыллыбыт пресс-конференцияҕа, онно 2018 сыллааҕы эрэгийиэннээҕи бүддьүөт бырайыага көрүллэр этэ, губернатор Алиханов «Новый Калининград.Ru» куйаар-портал корреспондена Оксана Майтакованы кытта оҕолоох дьиэ кэргэттэр ороскуоттарын чөлүгэр түһэрии тиэмэтигэр мөккүспүтэ (сыл анараа өттүгэр тохтотуллубута), ол кэмҥэ Алиханов суруналыыска кытаанахтык хоруйдаабыта[40][41][42]. Түөрт хонон баран, Алиханов көмөлөһөөччүтүн нөҥүө суруналыыс Майтаковаттан «кини туттумматаҕын иһин» бырастыы гыммыта уонна куйаар-бэчээт эрэдээксийэтигэр сибэкки букетын уонна «Krug Grande Cuvee» француз шампанскайын бытыылкатын ыыппыта, сыаната, аһаҕас источниктар этэллэринэн, 19 тыһыынча солкуобай кэриҥэ этэ. Эрэдээктэр бэлэх бытыылканы «Верю в чудо» үтүө дьыала киинигэр үтүө дьыала аукционугар атыылыырга биэрэргэ быһаарыммыттара, уонна киин атыыттан киирбит харчыны ыалдьар оҕолорго көмөлөһөргө туһаммыта[43][44].
Быһаарыылар
Сигэлэр
- Биография Антона Андреевича Алиханова. Официальный портал Правительства Калининградской области // gov39.ru
- Евгений Уразбаев. Кто такой Антон Алиханов? — Что известно о втором человеке в калининградской власти. Еженедельная бесплатная информационная газета «Дворник’ъ» (Калининград), выпуск № 36 (1042), 20-27 сентября 2016 года. // dvornik.ru