Нуучча тылынанАнал бырайыактар
Тылы уларыт
УРУБИИКИ ТУҺУНАН

Новак Александр Валентинович

УРУБИИКИ иһигэр маннык араспаанньалаах дьон туһунан ыстатыйалар бааллар, көр Новак.

Александр Валентинович Новак (төр. 1971 атырдьах ыйын 23 күнэ, Авдеевка, Донецкай уобалас, Украин ССР, ССРС) — Арассыыйа судаарыстыбаннай уонна бэлиитикэ диэйэтэлэ.

РФ Бырабыыталыстыбатын бэрэссэдээтэлин солбуйааччыта 2020 сыл сэтинньи 10 күнүттэн (2024 сыл ыам ыйын 7 күнүттэн 13 күнүгэр диэри эбээһинэһин толорор)[1]. 2021 сыл от ыйын 19 күнүгэр Хоту-Кавказ федеральнай уокуругар куратор[2].

2012 сыл ыам ыйын 21 күнүттэн 2020 сыл сэтинньи 10 күнүгэр диэри РФ энергетикаҕа миниистирэ (2018 сыл ыам ыйын 8 күнүттэн 18 күннэригэр уонна 2020 сыл тохсунньу 15 күнүттэн 21 күнүгэр диэри эбээһинэһин толорор)[3].

Биография

1971 сыл атырдьах ыйын 23 күнүгэр Александр Новак Донецкай уобалас Авдеевка куоратыгар төрөөбүтэ.

Дьиэ кэргэн 1979 сыллаахха Норильскайга көспүттэрэ, аҕата Надеждинскай металлургическай собуот тутуутугар үлэлээбитэ[4]. Норильскайдааҕы 23 нүөмэрдээх оскуолаҕа үөрэммитэ[5], 189 см уһун буолан, оскуола баскетбол хамаандатыгар оонньообута[6].

1993 сыллаахха Норильскай промышленнай институту «экономика и управление в металлургии» идэтинэн бүтэрбитэ. Маны таһынан, 2009 сыллаахха Ломоносов аатынан МГУ судаарыстыбаннай дьаһайыы үрдүкү оскуолатын «менеджмент» идэтинэн бүтэрбитэ.

1988 сыл балаҕан ыйыттан А. П. Завенягин аатынан Норильскай хайа-металлургическай комбинакка үлэтин саҕалаабыта. Бастаан 1-ы разрядтаах аппаратчик-гидрометаллург дуоһунаһыгар үлэлээбитэ, онтон стажерынан — техник-технолог, үлэҕэ техник, экэнэмиис. Комбинакка 1993 сылтан экэнэмииһинэн уонна үп-харчы учуотун бюротун салайааччытынан салгыы үлэлээбитэ. 1997 сыл ыам ыйыттан 1999 сыл сэтинньи ыйыгар диэри салаа салайааччыта, нолуок былааннааһынын салаатын салайааччыта.

1999 сыл ахсынньытыгар дириэктэри экэниэмикэҕэ солбуйааччынан — салаа салайааччытынан, онтон «Норильская горная компания» ААУо (Заполярнай филиала) персоналга дириэктэри солбуйааччынан — салаа салайааччытынан анаммыта.

Ол кэнниттэн Норильскай куорат дьаһалтатыгар үлэлии көспүтэ, онно 2000 сыл ыам ыйыттан куорат баһылыгын Олег Бударгин үп-харчы, экэниэмикэ боппуруостарыгар солбуйааччы, онтон бастакы солбуйааччы этэ. Бу дуоһунаска 2002 сыл алтынньытыгар диэри үлэлээбитэ.

Александр Хлопонин Красноярскай кыраай губернаторын дуоһунаһыгар киирбитин кэннэ, Новак кини дьаһалтатыгар киирбитэ, 2002 сыл алтынньытыттан 2007 сыл от ыйыгар диэри кыраай губернаторын солбуйааччы дуоһунаһыгар уонна, ону кытта тэҥҥэ, Красноярскай кыраай Дьаһалтатын сүрүн үп салайыытын салайааччытын дуоһунаһыгар үлэлээбитэ. 2007 сыл от ыйыгар Красноярскай кыраай губернаторын бастакы солбуйааччыта буолбута, ити дуоһунаска олорон сотору кэминэн кыраай бырабыыталыстыбатын салайбыта.

2008 сыл балаҕан ыйын 29 күнүттэн 2012 сыл ыам ыйын 22 күнүгэр диэри Арассыыйа Федерациятын үп миниистирин солбуйааччы. 2008 сыл алтынньы 2 күнүгэр Арассыыйа Үп Министиэристибэтин Коллегиятын чилиэнэ буолбута.

2012 сыл ыам ыйын 21 күнүгэр Дмитрий Медведев бастакы бырабыыталыстыбатыгар РФ энергетикаҕа миниистирэ буолбута[7][8][9]. Кини 2018 сыл ыам ыйыгар тэриллибит Медведев иккис бырабыыталыстыбатыгар, ону тэҥэ Михаил Мишустин бырабыыталыстыбатыгар (2020 сыл тохсунньу 21 күнүттэн) дуоһунаһыгар хаалбыта. Миниистир дуоһунаһыгар ананан баран, СНГ Электроэнергетика сэбиэтин Бэрэсидьиэнэ (2012 сыл ыам ыйын 25 күнүттэн) уонна Арассыыйа Бэрэсидьиэнин иһинэн оттук-энергетика комплексын стратегическай сайдыытын уонна айылҕа куттала суох буолуутун боппуруостарыгар хамыыһыйа чилиэнэ (2012 сыл бэс ыйыттан).

2015 сыл от ыйыгар «Россети» ПАУо Дириэктэрдэрин сэбиэтин бэрэссэдээтэлинэн, ол сыл балаҕан ыйыгар «Транснефть» ПАУо бэрэссэдээтэлинэн талыллыбыта[10][11]. Маны таһынан, 2012 сылтан «Росатом» судаарыстыбаннай корпорация (2012 сылтан), «Газпром» ПАУо уонна «Роснефть» ПАУо (2015 сылтан) Дириэктэрдэрин сэбиэтин чилиэнэ.

2015—2018 сылларга Арктиканы сайыннарыы боппуруостарыгар судаарыстыбаннай хамыыһыйа бэрэссэдээтэлин солбуйааччыта. Арассыыйа бэрэсидьиэнин аттыгар Арассыыйа экэниэмикэ модернизациятыгар уонна инновационнай сайдыытыгар (2012—2018 сыллар), дьиэ бэлиитикэтигэр уонна дьиэ тоҕоостооҕун үрдэтиигэ (2013—2016 сыллар) сэбиэттэрин чилиэнэ этэ[4].

Арассыыйа бырабыыталыстыбатын бэрэссэдээтэлэ Михаил Мишустин 2020 сыл сэтинньи 9 күнүгэр Новагы уматык промышленность боппуруостарыгар бырабыыталыстыба бэрэссэдээтэлин солбуйааччы дуоһунаһыгар туруорбута[12][13]. Кинини сарсыныгар дуоһунаска бигэргэппиттэрэ.

2024 сыл ыам ыйын 13 күнүгэр Госдума Александр Новагы РФ бырабыыталыстыбатын бэрэссэдээтэлин солбуйааччы дуоһунаһыгар эмиэ бигэргиппитэ[14]. Ыам ыйын 14 күнүгэр РФ Бэрэсидьиэнэ анааһын туһунан ыйаахха илии баттаабыта[15]. Новак эбээһинэстэригэр киирэллэр: дойду уматык уонна энергетика комплексын, экэниэмикэ блокун, сайдыы институттарын үлэтин-хамнаһын сүрүннээһин:

  • акционернай уопсастыба «Арассыыйа Быһаччы Инвестиция Пуондатын салайар хампаанньата»,
  • акционернай уопсастыба «Кыра уонна орто уурбан сайдыытыгар федеральнай корпорация»,
  • акционернай уопсастыба «Арассыыйа венчурнай хампаанньата»[16].

2025 сыл кулун тутар 10 күнүгэр Арассыыйа бэрэсидьиэнин ыйааҕынан Арассыыйа быһаччы инвестициялыыр пуондатын (РФПИ) кэтээн көрөр сэбиэтин чилиэнинэн анаммыта[17].

Вице-премьер пуоһугар бэлитиичэскэй үлэ

2021 сыл ахсынньы 29 күнүгэр Александр Новак Хотугу сүүрүк — 2[ru] гаас турбатын сертификацията 2022 сыл бастакы аҥарын бүтүүтүгэр түмүктэнэр былааннааҕын туһунан иһитиннэрбитэ. «Мин билэр аттестация графигынан, сыл бастакы аҥаарыгар түмүктэниэхтээх. Сыл бастакы аҥарын бүтүүтэ — саамай улахан кэм», диэтэ кини РБК-ҕа интервьютугар. Новак бэлиэтээбитинэн, Европа бииргэ үлэлиир коллегалара интэриэстээх буоллахтарына, гаас турбатын сертификацията түргэнник түмүктэниэн сөп уонна уматык хааччыллыыта быдан эрдэ саҕаланыан сөп[18]. Вице-премьер өссө Украина «Северный поток-2» бырайыагы олоххо киллэриини мэһэйдиир кыаҕа суох буолуоҕар эрэллээҕин биллэрбитэ. «Бу бырайыагы тохтотор кыаллыбат дии саныыбыт», диэбитэ Новак. «Утарсыы улахан этэ, ол гынан баран караван иннин диэки баран иһэр», диэбитэ кини[19].

Дьиэ кэргэнэ

  • Аҕата — Валентин Яковлевич Новак.
  • Ийэтэ — Зоя Николаевна Новак.
  • Кэргэнэ — Лариса Новак.
    • Икки кыыстаахтар[5].

Кылаас чиинэ

3 кылаастаах Арассыыйа Федерациятын дьиҥнээх судаарыстыбаннай сүбэһитэ (2009 ахсынньы 26 күнэ)[20].

Наҕараадалар

  • Арассыыйа Федерациятын Бырабыытылыстыбатын бочуотунай грамотата (2009 сыл);
  • Бочуот уордьана (2010 ахсынньы 27 күнэ)[21];
  • Арассыыйа Федерациятын Бэрэсидьиэнин махтала (2013 сыл);
  • «2014 сыллаахха Сочига буолбут XXII Олимпийскай кыһыҥҥы оонньуулар уонна XI Паралимпийскай кыһыҥҥы оонньуулар» өйдөбүнньүк мэтээл (2014 сыл);
  • Арассыыйа Федерациятын Бэрэсидьиэнин Бочуотунай грамотата (2014 сыл);
  • Доҕордоһуу уордьана (2014 сыл);
  • «Аҕа дойду иннигэр үтүөлэрин иһин» IV истиэпэннээх уордьан (2016 сыл);
  • «Иэскэ бэриниилээх буолуу иһин» уордьан (Кырыым Өрөспүүбүлүкэтэ, 2017 сыл тохсунньу 17 күнэ)[22];
  • П. А. Столыпин I истиэпэннээх мэтээлэ (2018 сыл);
  • Александр Невскай уордьана (2019 сыл);
  • Норильскай куорат бочуоттаах олохтооҕо (2013);
  • Атын биэдимистибэлэр наҕараадалара.

Дохуоттар

2011 сылга декларацияламмыт дохуот кээмэйэ 11 мөлүйүөн 800 тыһ. солкуобай, кэргэнин дохуота 2 мөлүйүөн 800 тыһ. солкуобай[5].

2019 сылга декларацияламмыт дохуот кээмэйэ 27 мөлүйүөн 48 тыһ. солкуобай, кэргэнин дохуота 1 мөлүйүөн 7 тыһ. солкуобай[4].

Быһаарыылар

  1. ↑ Правительство России переходит в статус и.о. до назначения нового состава (рус.). TACC. Сигэнии күнэ: 7 Ыам ыйын 2024.
  2. ↑ Михаил Мишустин назначил вице-премьеров кураторами федеральных округов. Сигэнии күнэ: 19 От ыйын 2021. Архивировано 19 От ыйын 2021 года.
  3. ↑ Правительство РФ подало в отставку. Сигэнии күнэ: 15 Тохсунньу 2020. Архивировано 15 Тохсунньу 2020 года.
  4. ↑ 1 2 3 Алексей Дружинин. Биография Александра Новака. Его кандидатура 9 ноября 2020 года внесена в Госдуму для назначения на пост вице-премьера РФ. ТАСС (9 Сэтинньи 2020). Сигэнии күнэ: 19 От ыйын 2021. Архивировано 13 Муус устар 2021 года.
  5. ↑ 1 2 3 Новак, Александр (рус.) (HTML). Лентапедия. Сигэнии күнэ: 10 Бэс ыйын 2013. Архивировано 10 Бэс ыйын 2013 года.
  6. ↑ Александр Борисов. Энергетический руководитель // Санкт-Петербургские ведомости : газета. — 2020. — 20 Сэтинньи (№ 212).
  7. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 21.05.2012 г. № 664 «О Министре энергетики Российской Федерации». Сигэнии күнэ: 6 Олунньу 2020. Архивировано 6 Олунньу 2020 года.
  8. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 18.05.2018 г. № 250 «О Министре энергетики Российской Федерации». Сигэнии күнэ: 6 Олунньу 2020. Архивировано 6 Олунньу 2020 года.
  9. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 21.01.2020 г. № 51 «О Министре энергетики Российской Федерации». Сигэнии күнэ: 6 Олунньу 2020. Архивировано 6 Олунньу 2020 года.
  10. ↑ Александр Новак вновь возглавил Совет директоров «Россетей». Сигэнии күнэ: 13 Муус устар 2021. Архивировано 13 Муус устар 2021 года.
  11. ↑ Новак вновь возглавил совет директоров «Транснефти». Сигэнии күнэ: 13 Муус устар 2021. Архивировано 13 Муус устар 2021 года.
  12. ↑ Мишустин предложил Госдуме назначить Новака вице-премьером (рус.). РИА Новости. Сигэнии күнэ: 9 Сэтинньи 2020. Архивировано 9 Сэтинньи 2020 года.
  13. ↑ Указ Президента РФ «О внесении изменения в Указ Президента Российской Федерации от 21 января 2020 г. № 21 „О структуре федеральных органов исполнительной власти“». Сигэнии күнэ: 10 Сэтинньи 2020. Архивировано 10 Сэтинньи 2020 года.
  14. ↑ Госдума утвердила Новака заместителем председателя правительства. РИА Новости (14 Ыам ыйын 2024). Сигэнии күнэ: 14 Ыам ыйын 2024.
  15. ↑ Президент подписал указы о назначении членов Правительства Российской Федерации и директоров служб. kremlin.ru (14 Ыам ыйын 2024). Сигэнии күнэ: 14 Ыам ыйын 2024.
  16. ↑ Михаил Мишустин утвердил распределение обязанностей между вице-премьерами. government.ru (17 Ыам ыйын 2024). Сигэнии күнэ: 17 Ыам ыйын 2024.
  17. ↑ Новак включен в набсовет РФПИ, Белоусов и экс-глава ВЭБа Дмитриев вышли из него, Interfax.ru (10 Кулун тутар 2025). Сигэнии күнэ: 10 Кулун тутар 2025.
  18. ↑ Новак: сертификацию «Северного потока — 2» завершат до конца первого полугодия 2022 года (рус.). RT на русском. Сигэнии күнэ: 29 Ахсынньы 2021. Архивировано 29 Ахсынньы 2021 года.
  19. ↑ Новак: проект «Северный поток — 2» невозможно сорвать (рус.). RT на русском. Сигэнии күнэ: 29 Ахсынньы 2021. Архивировано 29 Ахсынньы 2021 года.
  20. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 26.12.2009 г. № 1479 «О присвоении классных чинов государственной гражданской службы Российской Федерации федеральным государственным гражданским служащим». Сигэнии күнэ: 6 Олунньу 2020. Архивировано 6 Олунньу 2020 года.
  21. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 27.12.2010 г. № 1615 «О награждении государственными наградами Российской Федерации». Сигэнии күнэ: 6 Олунньу 2020. Архивировано 6 Олунньу 2020 года.
  22. ↑ Постановление Президиума ГС РК от 17 января 2017 года № п357-1/17. Сигэнии күнэ: 24 Алтынньы 2017. Архивировано 25 Алтынньы 2017 года.

Сигэлэр

Эбии бу тиэмэҕэ

Категориялар