Голикова Татьяна Алексеевна
Голикова Татьяна Алексеевна (төр. 1966 олунньу 9 күнэ, Мытищи, Москва уобалаһа) — Арассыыйа судаарыстыбыннай деятелэ, экономист.
Биография
1966 сыл олунньу 9 күнүгэр Алексей Геннадьевич уонна Любовь Михайловна Голиковтарга төрөөбүтэ. Аҕата заводка үлэлээбитэ, ийэтэ — товаровед.
Одинцовскай оройуон Лесной Городок бөһүөлэккэ орто оскуоланы бүтэрбитэ. Үөрэҕин кэмигэр оскуола комсорга этэ[1][2][3].
Үөрэҕэ
1987 сыллаахха Г. В. Плеханов аатынан Москватааҕы норуот хаһаайыстыбатын институтун уопсай экономика салаатын «Үлэ хаһаайыстыбата» идэлээх, «Экономист» квалификациялаах бүтэрбитэ[1][4].
2005 сыллаахха Санкт-Петербург судаарыстыбыннай инженерно-экономическай университетын базатыгар А. И. Михайлушкин билим салайыытынан «Формирование организационно-экономического механизма управления экономикой Российской Федерации на основе эффективного регулирования межбюджетных отношений» темалаах кандидатскай диссертацияны көмүскээбитэ[5].
2008 сыллаахха Санкт-Петербург судаарыстыбыннай инженерно-экономическай университетын докторонтуратыгар бэлэмниллибит экономическай билимнэр дуоктарыгар билим истиэпэни көмүскээһиҥҥэ диссертацияны (тема: «Теория и методология управления межбюджетными отношениями в Российской Федерации») көмүскээбитэ.
Карьера
Госкомтруд НИИ-тыгар
Институту бүтэрэн баран, 1987 сылтан ССРС Үлэ Судаарыстыбыннай кэмитиэтин Үлэ научнай-чинчийэр институтун хамнас отделыгар Максим Топилинныын (РФ үлэ уонна социальнай көмүскэл миниистирэ 2012—2020 сс) балыс билим сотрудник быһыытынан үлэлээбитэ[6][3][7].
Арассыыйа Федерациятын Үп министиэристибэтигэр
1990 сыллаахха РСФСР Үп министиэристибэтигэр үлэлии барбыта. Онно боростуой министиэристибэ үлэһититтэн саҕалаан миниистир бастакы солбуйааччытыгар диэри (анаммыт сылынан) карьера суолун ааспыта:
- 1990 — 1 категориялаах экэнэмиис, РСФСР Үп министиэристибэтин судаарыстыбаннай бүддьүөтүн консолидированнай салаатын салайар экэнэмииһэ[8];
- 1992 — салайар экэнэмиис, сүрүн экэнэмиис, Арассыыйа Үп министиэристибэтин бүддьүөт салайыытын бүддьүөт бэлиитикэтин уонна анаалыһын салаатын салайааччыта;
- 1995 — Арассыыйа Үп министиэристибэтин бүддьүөт департаменын салайааччытын солбуйааччы — Арассыыйа Үп министиэристибэтин бүддьүөт департаменын консолидированнай бүддьүөтүн своднай отделын салайааччыта;
- 1996 — Арассыыйа Үп министиэристибэтин бүддьүөт салайыытын салайааччытын солбуйааччы;
- 1998 — Арассыыйа Үп министиэристибэтин бүддьүөт салайыытын салайааччыта, Арассыыйа Үп министиэристибэтин коллегиятын чилиэнэ;
- 1998 — Арассыыйа Үп министиэристибэтин бүддьүөт бэлиитикэтин Департаменын салайааччыта[9][10];
- 1999 — Арассыыйа Үп миниистирин солбуйааччыта;
- 2002 — Арассыыйа Үп миниистирин бастакы солбуйааччыта;
- 2004 — Арассыыйа Үп миниистирин солбуйааччыта (бу дуоһунаска федеральнай миниистирдэр бастакы солбуйааччыларын ахсаанын аҕыйатыы көрүллүбүт административнай реформа түмүгэр көһөрүллүбүтэ)[11].
Арассыыйа доруобуйа харыстабылын уонна социальнай сайдыы миниистирэ
2007 сыл балаҕан ыйыгар Голикова Виктор Зубков бырабыыталыстыбатыгар РФ доруобуйа харыстабылын уонна социальнай сайдыы миниистиринэн анаммыта, бу дуоһунаска Михаил Зурабов кэнниттэн киирбитэ.
2008 сыл ыам ыйыгар талыллыбыт Арассыыйа бэрэсидьиэнэ Дмитрий Медведев ыйааҕынан Владимир Путин бырабыыталыстыбатыгар РФ доруобуйа харыстабылын уонна социальнай сайдыы миниистирин дуоһунаһыгар хаттаан анаммыта[12]. 2009 сылтан ыла Федеральнай булгуччулаах медицинскэй страхование пуондатын салайыытын бэрэссэдээтэлэ[4][13]. 2010 сыл тохсунньутугар Экономическай сайдыыга уонна интеграцияҕа бырабыыталыстыба хамыыһыйатын чилиэнэ буолбута[7].
Голикова Арассыыйа Доруобуйа харыстабылын уонна социальнай сайдыы министиэристибэтигэр үлэлиирин саҕана биэнсийэ реформата ыытыллыбыта, ол түмүгэр биэнсийэ сүрүн уонна страховой чааһын холбооһун, биир кэлим социальнай нолуогу (ЕСН) страховой взностарынан солбуйуу, взнос кээмэйин 26-тан 34 %-ҥа диэри үрдэтии, уонна биэнсийэни бииргэ үбүлээһин бырагырааммата саҕаламмыта. Эмп эргиирэ саҥа бэрээдэктээһини ылбыта: эмп сыанатын бэрээдэктиир саҥа систиэмэни киллэрэр уонна фармацевтика салаатыгар саҥа ирдэбиллэри олохтуур сокуон ылыллыбыта. Ону тэҥэ, Голикова салалтатынан, национальнай хаан сулууспатын тэрийии, ыарахан ыарыылары сэрэтии (онкологическай, сүрэх-тымыр, репродуктивнай доруобуйаны өйөөһүн), сүрүн суоллар устун травматология кииннэрин тэрийии курдук бырагыраамалар саҕаламмыттара[14]. Голикова сорох көҕүлээһиннэрэ, холобур, биэнсийэ систиэмэтин уларытыы уонна биир кэлим социальнай нолуогу страховка взностарыгар төттөрү уларытыы, Экономическай сайдыы министиэристибэтин уонна Үп министиэристибэтин сытыы эппиэттэрин үөскэппиттэрэ. Ол эрээри Голикова бэйэтин позициятын көмүскүүрүн ситиспитэ[3][15].
Арассыыйа бэрэсидьиэнин көмөлөһөөччүтэ
2012 сыл ыам ыйыгар РФ Бэрэсидьиэнин көмөлөһөөччүтүн дуоһунаһыгар анаммыта[16][17]. Бу иннинэ кини салайар РФ Доруобуйа харыстабылын уонна социальнай сайдыы министиэристибэтэ икки тутулуга суох управлениеҕа: Арассыыйа Федерациятын Үлэ уонна социальнай көмүскэл министиэристибэтигэр уонна Арассыыйа Федерациятын Доруобуйа харыстабылын министиэристибэтигэр арахсан саҥаттан тэриллибиттэрэ, салайааччылартан Голикова урукку солбуйааччылара — Максим Топилин (Арассыыйа Үлэ министиэристибэтэ) уонна Вероника Скворцова (Арассыыйа Доруобуйа харыстабылын министиэристибэтэ) анаммыттара[7].
Арассыыйа Федерациятын Суоттуур палаататын бэрэссэдээтэлэ
2013 сыл балаҕан ыйын 20 күнүгэр Судаарыстыбыннай дума Татьяна Голикова кандидатуратын өйөөбүтэ («өйүүбүн» — 415, «утары» — 5), кинини РФ Суоттуур палаататын бэрэссэдээтэлинэн анаабыта. Ити күн РФ Бэрэсидьиэнин уурааҕынан атын дуоһунаска көһүүтүнэн сибээстээн РФ президенын көмөлөһөөччүтүн дуоһунаһыттан босхоломмута[18][19].
Вице-премьер
2018 сыл ыам ыйын 18 күнүгэр РФ Бэрэсидьиэнэ Дмитрий Медведев салайааччылаах саҥа бырабыыталыстыба састаабын бигэргэппитэ, онно Голикова РФ бырабыыталыстыбатын бэрэссэдээтэлин солбуйааччы дуоһунаһын ылбыта[20]. Кини эппиэтинэстээх эйгэтигэр социальнай политика киирбитэ.
Арассыыйаҕа биэнсийэ реформатыгар бэлэмнэнэн, Голикова 2018 сыл балаҕан ыйын 6 күнүгэр биэнсийэни анааһын уонна төлөөһүн туһунан сокуон барылын көрөрүгэр Арассыыйа бэрэсидьиэнин парламеҥҥа анал бэрэстэбиитэлинэн анаммыта[21].
Голикова 2020 сыл тохсунньу 29 күнүгэр Арассыыйа Федерациятыгар COVID-19 коронавируснай инфекция киириитин уонна тарҕаныытын сэрэтэр оперативнай штабы салайбыта[22].
Тус олох
Дьиэ кэргэн
Татьяна Голикова иккистээн кэргэн тахсыбыта.
- Бастакы кэргэнэ: Андрей Владимирович Дровосеков (төр. 15.10.1964)[23][24], «Северсталь» хампаанньа топ-менеджерэ, Австрияҕа, Венаҕа куруук олорор уонна үлэлиир. Дьиэ кэргэн биэс сыл устата олорбута; Голикова этэринэн, арахсыы төрүөтэ «олоххо араас көрүүлэр» буолбут[25].
- Иккис кэргэнэ: Виктор Борисович Христенко (бу эмиэ кини иккис кэргэнэ, 2003 сыллаахха холбоспуттара) — оччолорго Арассыыйа Бырабыытылыстыбатын Бэрэссэдээтэлин солбуйааччыта. Голикова бэйэтэ оҕото суох. Кини хос уола Владимир Христенко тэрийбит Нанолек фармацевтическай хампаанньатын кыттыгас бас билэччитэ[26].
Голикова — православнай; 22 сааһыгар сүрэхтэммитэ[27]. Христенко уонна Голикова 2001 сыллаахха Старицкай Свято-Успенскай манастыырын сэргэхситэр үтүө дьыала пуондатын тэрийбиттэрэ. Хас да улахан урбаанньыттар пуонданы тэрийбиттэрэ. Манастыр реставрациятыгар кыттыбыттарын иһин Голикова уонна Христенко сыаркап бириэмийэлэрин ылбыттара[28].
Уопсастыбаннай дьарыктар уонна үтүө дьыалалар
Голикова «Со-единение» истибэт-көрбөт дьону өйүүр пуонда Попечительскай сэбиэтигэр киирэр[29].
Наҕараадалар
- «Аҕа дойду иннигэр үтүөлэрин иһин» уордьан, II истиэпэннээх (2016 сыл тохсунньу 29 күнэ) — судаарыстыба иннигэр улахан үтүөлэрин уонна өр сылларга үтүө суобастаахтык үлэлээбитин иһин[30].
- «Аҕа дойду иннигэр үтүөлэрин иһин» уордьан, III истиэпэннээх (2012)[31].
- «Аҕа дойду иннигэр үтүөлэрин иһин» уордьан, IV истиэпэннээх (2008 сыл ахсынньы 23 күнэ) — СӨ эмсэҕэлээбит нэһилиэнньэтигэр көмөнү оҥорор дьаһаллары тэрийиигэ уонна ыытыыга үтүөлэрин иһин.
- Бочуот уордьана (2006 сыл олунньу 9 күнэ) — 1941-1945 сыллардааҕы Аҕа дойду Улуу сэриитигэр Кыайыы 60 сылыгар аналлаах үөрүүлээх тэрээһиннэри бэлэмнээһиҥҥэ уонна ыытыыга үтүөлэрин иһин[32].
- Доҕордоһуу уордьана (2006 сыл сэтинньи 16 күнэ) — Санкт-Петербурга ыытыллыбыт G8 чилиэн дойдуларын судаарыстыбаларын уонна бырабыыталыстыбаларын баһылыктарын мунньаҕын бэлэмнээһиҥҥэ уонна ыытыыга улахан кылаатын иһин[33].
- «Аҕа дойду иннигэр үтүөлэрин иһин» уордьан мэтээлэ, I истиэпэннээх (2004 сыл алтынньы 25 күнэ) — сокуону оҥорор үлэҕэ көхтөөхтүк кыттыбытын иһин[34].
- Аҕа дойду иннигэр үтүөлэрин иһин уордьан мэтээлэ, II истиэпэннээх (2001 сыл муус устар 12 күнэ) — үп-харчы уонна хаһаайыстыба эйгэтигэр үтүөлэрин иһин[35].
- П. А. Столыпин мэтээлэ, 1 степеннээх (2016 сыл олунньу 9 күнэ) — дойду социальнай-экономическай сайдыытын стратегическай кыһалҕаларын быһаарыыга уонна үгүс сыллаах дьаныардаах үлэтин иһин[36]..
- Арассыыйа Федерациятын үтүөлээх экэнэмииһэ (2004 сыл олунньу 22 күнэ) — экэниэмикэҕэ уонна үп-харчы эйгэтигэр өҥөлөрүн иһин[37].
- Арассыыйа Федерациятын Бэрэсидьиэнин Бочуотунай грамота (2011 сыл олунньу 10 күнэ) — судаарыстыба иннигэр үтүөлэрин уонна өр сылларга үтүө суобастаахтык үлэлээбитин иһин[38].
- Арассыыйа Федерациятын Бырабыыталыстыбатын Бочуотунай грамота (2002 сыл балаҕан ыйын 7 күнэ) — судаарыстыбаҕа үп-харчы, хаһаайыстыба эйгэтигэр уонна Арассыыйа Үп министиэристибэтин 200 сыллаах үбүлүөйүнэн сибээстээн оҥорбут өҥөлөрүн иһин[39].
- «Дагестан Өрөспүүбүлүкэтин иһин үтүөлээх» уордьан (2011 сыл бэс ыйын 27 күнэ).
- «Чэчиэн Өрөспүүбүлүкэтин иннигэр үтүөлэрин иһин» мэтээл (2009 сыл, олунньу 5 күнэ) — Чэчиэн Өрөспүүбүлүкэтин доруобуйа харыстабылын уонна социальнай эйгэтин сайдыытыгар улахан кылаатын иһин[40].
- Сибэтиэй апостолларга тэҥнээх княгиня Ольга уордьана, 1 истиэпэннээх (Арассыыйа Православнай Таҥара Дьиэтэ, 2010 сыл) — Старицкай Сибэтиэй-Успенскай манастыырын чөлүгэр түһэриигэ көмөлөспүтүн иһин[41].
- Преподобнай Евфросиния, Москва улуу княгинята, I истиэпэннээх (Арассыыйа православнай таҥара дьиэтэ, 2017 с.)[42], III истиэпэннээх (2021)[43].
- Арассыыйа бизнес уонна предпринимательство Академиятын «Олимпия» дьахталлар ситиһиилэрин дьон-сэргэ билиниитигэр (2003)[44].
- «Судаарыстыбыннай салайыыга киһи» хайысхаҕа «2008 сыл киһитэ» норуоттар икки ардыларынааҕы бириэмийэ хаһаайына[45].
- «Огонёк» сурунаал 2014 сыл кулун тутарыгар таһаарбыт «Арассыыйаҕа саамай сабыдыаллаах 100 дьахтар» рейтинигэр 3 миэстэ буолбута[46].
- «Парламентаризмы сайыннарыыга үтүөлэрин иһин» Судаарыстыбыннай дума Бочуотун бэлиэтэ (2016)[47].
Быһаарыылар
Сигэлэр
- Биография Татьяны Голиковой. ТАСС (18 Ыам ыйын 2018). Сигэнии күнэ: 21 Алтынньы 2023.