1947 сыл
Туох буолбута
Тохсунньу
- Тохсунньу 2 — Сахалин уобалаһа тэриллибит. Саҥа уобалас сорҕото дьоппуоннартан төннөрүллүбүтэ, онтон сорҕото Хабаровскай кыраайтан таһаарыллыбыта.
- Тохсунньу 31 — Ленинградка 2-с Бүтүн Сойуустааҕы география сийиэһигэр Окладников А. П. «Приосхождение якутской народности» диэн дакылааты аахпыт.
Олунньу
- Олунньу 10 — Аан дойду иккис сэриитигэр хотторбут Италия, Румыния, Венгрия, Болгария, Финляндия биир өттүттэн уонна кыайыылаах тахсыбыт сойуустаахтар -иккис өттүттэн -Парижтааҕы эйэ сөбүлэҥнэригэр илии баттаабыттар. Бу сөбүлэҥнэринэн хотторбут дойдулар тутулуга суох буолаллара уонна Холбоһуктаах Наассыйалар тэрилтэлэригэр киирэллэрэ бигэргэтиллибит, элбэх репарация төлөөбүттэр.
- Олунньу 12 — Приморскай кыраайга Сихотэ-Алинь хайаларыгар улахан метеорит түспүт. 60-100 тонналаах тимир метеорит сиргэ тиийиэн иннинэ салгыҥҥа бытарыйбыт.
- Олунньу 15 — «ССРС гражданнара уонна атын дойду дьоно ыал буолууларын бобуу туһунан» ССРС Үрдүкү Сэбиэтин Бөрөсүүдьүмүн ыйааҕа тахсыбыт. Бу ыйаах Аҕа дойду Улуу сэриитигэр элбэх эр киһи өлбүтүн иһин таһаарыллыбыт. Атын дойду дьонун кытта көссүүлэспит да дьахталлар норуот өстөөхтөрүн курдук буолбуттара, хаайыыга ыытыллаллара.
- Олунньу 25 — сэбиэскэй НКВД Венгрияҕа Бела Ковач диэн дьоҕус сири баһылааччылар тутулуга суох баартыйаларын генеральнай сэкиритээрин тутан дойду парламена утарбытын үрдүнэн ССРС-ка депортациялаабыт. Бу тутуу Венгрияҕа былаас уларыйыытын сүрүн түгэнэ этэ.
- Олунньу 28 — Тайваҥҥа Гоминьдан былааһын утары өрө туруу саҕаламмыт. Өрө турууну аармыйа элбэх хааны тоҕон хам баттаабыта.
Кулун тутар
- 1947 — Москубаҕа Эдэр суруйааччылар бастакы бүтүн Сойуустааҕы мунньахтара аһыллыбыт. Түмүктүүр мунньах кулун тутар 10 күнүгэр буолбут. Бу мунньахха саха бэйиэтэ Леонид Попов кыттыбыта, онно сылдьан билсибит тылбаасчыттара кэлин кини саха бэйиэттэриттэн саамай элбэхтик тылбаастанар буолуутугар көмөлөспүттэрэ[1].
- Кулун тутар 12 — Уота суох сэрии: АХШ бэрэсидьиэнэ Гарри Трумэн Кэҥгириэс мунньаҕар тыл эппит, ССРС дьайыытыгар киирбэттэрин туһугар Грецияны уонна Туурсуйаны үбүнэн өйүүргэ ыҥырбыт.
Муус устар
- Муус устар 28 — Билимнэр Академияларын Саха Сиринээҕи чинчийэр базата тэриллибит.
Ыам ыйа
- Ыам ыйын 29 — Саха театрыгар Жирков М. Н. уонна Г. Литинскэй суруйбут «Сир симэҕэ» («Полевой цветок») диэн саха маҥнайгы балета туруоруллубут. Сүрүн баартыйаны Иннокентий Христофоров толорбут.
Бэс ыйа
- Бэс ыйын 19 — Верхоянскай куорат суруксутун уола устуорук учуонай Афанасий Новгородов Тыл, литератуура уонна устуоруйа институутун дириэктэрэ буолбут.
- Бэс ыйын 26 — Саха АССР Үрдүкү Сэбиэтин Президиума «Саха сирин норуодунай артыыһа» диэн ытык ааты олохтообут.
От ыйа
- От ыйын 11 — Алдан уокуруга ликвидацияламмыт.
Атырдьах ыйа
- Атырдьах ыйын 15 — Ииндийэ уонна Пакистан тутулуга суох буолбуттар. 190 сыл устата Улуу Британия баһылаабыт Ииндийэтин дьон итэҕэлинэн көрөн икки судаарыстыбаҕа араарбыттара. Арахсыы кэнниттэн саҥа судаарыстыбалар икки ардыларыгар улахан миграциялар саҕаламмыттара.
Алтынньы
- Алтынньы 14 — Америка летчига Чак Йегер бастакынан тыас түргэнин куоһарбыт.
- Алтынньы 27 — Садын оройуона ликвидацияламмыт. Садын уонна Чуона нэһилиэктэр Сунтаар оройуонугар киирбиттэр, онтон Ботуобуйа нэһилиэгэ — Ленскэй оройуоҥҥа.
Төрөөбүттэр
- Тохсунньу 16 — Тамара Андреева — эбэҥки омугун тылын, фольклорун, култууратын үөрэтэр чинчийээччи.
- Тохсунньу 18 — Такэси Китано — Дьоппуон киинэ режиссёра, артыыһа, сценариһа, суруйааччыта.
- Тохсунньу 20 — Бурнашев Роберт Андреевич, экономист, политика уонна ил диэйэтэлэ.
- Тохсунньу 25 — Николай Устинов — саха мелодииһа.
- Тохсунньу 26 — Раиса Коробцова — Саха Сирин сэбиэскэй кэминээҕи, Саха Сирин партийнай тэрилтэтин устуоруйатын чинчийээччи, устуоруйа билимин хандьыдаата.
- Олунньу 15 — Данил Бурцев — норуот эпоһын кыһалҕаларын уонна түүр тыллаах Сибиир омуктарын арамааннарын чинчийэр учуонай, филология билимин хандьыдаата.
- Кулун тутар 20 — Бедюров Бронтой Янгович, алтаай бэйиэтэ, тюрколог-востоковед.
- Бэс ыйын 8 — Горева Людмила Тимофеевна, Саха сирин Үрдүкү Суутун бэрэссэдээтэлэ.
- От ыйын 5 — Ксенофонтов Владимир Васильевич, композитор.
- От ыйын 17 — Винокурова Ульяна Алексеевна, Саха Сирин биллэр общественнай диэйэтэлэ.
- Атырдьах ыйын 18 — Новиков Аркадий Михайлович, Мэҥэ Хаҥалас оройуонун Дьаҥхаады нэһилиэгин Бөдьөлөк сэлиэнньэтигэр (2015 с. өлб.) — көрдөөх артыыс, режиссер, СӨ үтүөлээх үлэһитэ.
- Атырдьах ыйын 31 — Овчинников Степан Степанович (1947—1993) — «Кыым» хаһыат Саха сирин арҕаа өттүгэр собкора.
- Алтынньы 7 — Бахвалов Николай Михайлович, сэбиэскэй уонна Арассыыйа опернай ырыаһыта, драматическай тенор.
- Сэтинньи 10 — Трапезникова Наталья Спиридоновна, биллиилээх ырыаһыт.
- Сэтинньи 12 — Егор Шишигин — биллиилээх учуонай, кыраайы үөрэтээччи, устуоруйа билимин хандьыдаата, 1976—1992 сылларга уонна 2003 сылтан ыла Емельян Ярославскай аатынан Дьокуускайдааҕы кыраайы үөрэтэр музей дириэктэрэ.
- Ахсынньы 5 — Томскай Григорий Васильевич, профессор, дипломат, суруйааччы.
- Ахсынньы 5 — Христофорова Наталья Иннокентьевна, саха балерината.
Өлбүттэр
- Тохсунньу 25 — Аль Капоне (1899 төр.), АХШ аатырбыт гангстера.
- Атырдьах ыйын 4 — Сметанин Тимофей Егорович, саха суруйааччыта, поэта.
- Сэтинньи 30 — Неустроева Анна Денисовна, оҕо суруйааччыта, сахаттан бастакы дьахтар суруйааччы.
- ↑ Харлампьева Н.И. Семен Данилов. — 2-е изд., испр.. — М.: Молодая гвардия, 2021. — С. 32. — 285 с. — (Жизнь замечательных людей). — 1000 экз. — ISBN 978-5-236-04489-0