Нуучча тылынанАнал бырайыактар
Тылы уларыт
УРУБИИКИ ТУҺУНАН

Шевков Сергей Дмитриевич

Сергей Дмитриевич Шевков (1931 сыл тохсунньу 11 күнэ, Алдан, Саха АССР, РСФСР, ССРС — 2005 сыл кулун тутар 26 күнэ, Дьокуускай, Саха сирэ, Арассыыйа) — сэбиэскэй кэм уонна арассыыйа суруйааччыта, бэйиэт уонна тылбаасчыт. 1973 сыллаахтан ССРС суруйааччыларын сойууһун чилиэнэ. Саха Өрөспүүбүлүкэтин култууратын үтүөлээх үлэһитэ. Саха Өрөспүүбүлүкэтин Духуобунаһын академиятын академига, Арассыыйа Улахан литературнай бириэмийэтин лауреата (2005).

Олоҕун олуктара

1931 сыллаахха тохсунньу 11 күнүгэр Алдаҥҥа төрөөбүтэ.

1948 сылтан оскуоланы бүтэрэн баран газ промышленноһын тэрилтэлэригэр үлэлээбитэ. 1950 сылтан 1953 сылга диэри Сэбиэскэй Аармыйа кэккэтигэр сулууспалаабыта, доброволец быһыытынан Кэриэйэ сэриитин кыттыылааҕа, ПВО дивизионугар сулууспалаабыта, өстөөх сөмүлүөттэрин суулларбытын иһин КНР уонна Хотугу Кэриэйэ бойобуой наҕараадаларынан наҕараадаламмыта. 1953 сылтан саха геологическай экспедицияларыгар, кэлин «Геолог Якутии» хаһыакка суруналыыс үлэтигэр, онтон редакция корреспонденын уонна эппиэттиир сэкирэтээрин быһыытынан үлэлээбитэ. 1968 сылтан 1974 сылга диэри Саха АССР тэлэбиидэнньэтин уонна араадьыйатын кэмитиэтигэр бэчээт бырагырааматын эрэдээктэрин дуоһунаһыгар үлэлээбитэ. 1974 сылтан 2005 сылга диэри Саха сирин Суруйааччыларын сойууһун бырабылыанньатын литературнай консультанынан үлэлээбитэ[1][2][3].

1973 сылтан ССРС Суруйааччыларын сойууһун чилиэнэ. 1958 сылтан С. Д. Шевков бастакы поэтическай айымньылара тахсыбыттара, 1960 сыллаахха Дьокуускайдааҕы кинигэ кыһатыгар «Я на Лене живу» диэн поэтическай поэзия бастакы хомуурунньуга тахсыбыта. Салгыы Шевков араас поэтическай уонна прозаическай хомуурунньуктара тахсыбыттара: «Земля и звёзды» (1962), «Ленская землица»(1968), 1974 сыллаахха «Современник» кинигэ кыһатыгар «На Лене-реке», «Хвойный ветер» (1976), «Земля без окраин» (1979), «Крутыми путами» (1981), «Северная радуга» (1988), «Сердце нараспашку» (1991), «О друзьях-товарищах» (2005), «Ленская землица» (2009).

Шевков хоһоонноругар композитордар Г. Н. Комраков уонна Г. А. Григорян сүүрбэттэн тахса ырыаны суруйбуттара.

Шевков поэтическай айымньыларын таһынан саха тылыттан нуучча тылыгар Эллэй, Таллан Бүрэ, Иннокентий Эртюков, Н. Винокуров-Урсун, Моисей Ефимов, Сэмэн Данилов, Леонид Попов уонна А. Г. Абаҕыыныскай курдук суруйааччылар уонна поэттар айымньыларын тылбаастаабыта[1][2][4].

2005 сыллаахха «О друзьях-товарищах» кинигэтин иһин Сергей Дмитриевич Шевковка өлбүтүн кэннэ Арассыыйа Улахан литературнай бириэмийэтэ (нууч.) (сах. бэриллибитэ[5].

2005 сыллаахха кулун тутар 26 күнүгэр Дьокуускайга өлбүтэ.

Библиографията

  • Я на Лене живу: Стихи. — Якутск: Якуткнигоиздат, 1960 г. — 39 с.
  • Земля и звезды: Стихи. — Якутск: Якуткнигоиздат, 1962 г. — 48 с.
  • Ленская землица: [Стихи] / / Сергей Шевков. Предисл. В. Шеметова. — Якутск : Якуткнигоиздат, 1968 г. — 96 с.
  • На Лене-реке: Стихи. — Москва: Современник, 1974 г. — 62 с.
  • Хвойный ветер: Стихи и переводы / Сергей Шевков; [Худож. З. Курчатова]. — Якутск : Кн. изд-во, 1976 г. — 159 с.
  • Земля без окраин: Стихи / Сергей Шевков. — Якутск: Кн. изд-во, 1979 г. — 95 с.
  • Крутыми путями: Стихи / Сергей Шевков. — Якутск: Кн. изд-во, 1981 г. — 135 с.
  • Северная радуга: Стихотворения / Сост. С. Д. Шевков. — Якутск: Кн. изд-во, 1988 г. — 187 с.
  • Сердце нараспашку: Стихи / Сергей Шевков. — Якутск: Кн. изд-во, 1991 г. — 190 с. 
  • О друзьях-товарищах: калейдоскоп, или Ироническая летопись (1958―2004) / Сергей Шевков. — Якутск :Бичик, 2005 г. — 200 с. — ISBN 5-7696-0295-3
  • Ленская землица: избранный сборник / Сергей Шевков. — Якутск : Бичик, 2009 г. — 94 с. — ISBN 978-5-7696-3155-9[6]

Наҕараадалара, ааттара

  • Саха Өрөспүүбүлүкэтин култууратын үтүөлээх үлэһитэ
  • Саха Өрөспүүбүлүкэтин Духуобунаһын Академиятын академига[7]

Бириэмийэлэрэ

Арассыыйа улахан литературнай бириэмийэтин лауреата (2005 — «О друзьях-товарищах» кинигэтин иһин[5]).

Аатын үйэтитии

2022 сыллаахха, балаҕан ыйын 27 күнүгэр, Өрөспүүбүлүкэ судаарыстыбаннаһын күнүгэр, Жатайга поэт олорбут дьиэтигэр, Саха Өрөспүүбүлүкэтин духуобунаһын Академиятын дьиҥнээх чилиэнэ, Арассыыйа Улахан литературнай бириэмийэтин лауреата Сергей Шевков мемориальнай дуоскатын арыйбыттара[8][9].

Бибилитиэкэлэргэ, литературнай түмээллэргэ суруйааччы кэриэһигэр, үбүлүөйдээх дааталарыгар ахтыы киэһэлэрэ ыытыллаллар[10][11].

Быһаарыылар

  1. ↑ 1 2 Сергей Шевков (рус.). pobeda.nlrs.ru. Сигэнии күнэ: 16 Бэс ыйын 2026.
  2. ↑ 1 2 Сергей Дмитриевич Шевков. literra. Сигэнии күнэ: 16 Бэс ыйын 2026.
  3. ↑ Сергей Шевков: "Я знаю хмурую Корею..." (рус.). Сайт поэта Владимира Фёдорова. Сигэнии күнэ: 16 Бэс ыйын 2026.
  4. ↑ Писатели Восточной Сибири: Биобиблиогр. указ. / Зон. об-ние б-к Вост. Сибири. Иркут. обл. б-ка им. И. И. Молчанова-Сибирского. — Иркутск : Вост.-Сиб. кн. изд-во, Вып. 2, ч. 1: Русские писатели и писатели, пишущие на русском языке / Сост.: Р. Ц. Бадмадоржиева, Л. В. Сидорова, Е. П. Быллырытова и др. ; Науч. ред. В. П. Трушкин, д-р филол. наук. — 1983 г. — 268 с
  5. ↑ 1 2 Большая литературная премия России (рус.). write-read.ru. Сигэнии күнэ: 16 Бэс ыйын 2026.
  6. ↑ Шевков, Сергей Дмитриевич. Российская государственная библиотека. Сигэнии күнэ: 16 Бэс ыйын 2026.
  7. ↑ Шевков Сергей Дмитриевич — Академия духовности Республики Саха (Якутия) (рус.). akademiyadukhovnosti.ru. Сигэнии күнэ: 16 Бэс ыйын 2026.
  8. ↑ В Жатае установили мемориальную доску: [поэту, действительному члену Академии духовности Республики Саха (Якутия) Сергею Шевкову по инициативе народного писателя Николая Лугинова], Национальная библиотека РС(Я). Сигэнии күнэ: 16 Бэс ыйын 2026.
  9. ↑ Памяти Сергея Шевкова, Жатайская городская библиотека (27.09.2022). Сигэнии күнэ: 16 Бэс ыйын 2026.
  10. ↑ Рабочий, Поэт и мудрый наставник – С.Д. Шевков (рус.). Якутский государственный литературный музей им. П. А. Ойунского (13 Тохсунньу 2023). Сигэнии күнэ: 16 Бэс ыйын 2026.
  11. ↑ Артём. Литературный вечер памяти Сергея Шевкова в музее ГО «Жатай». Сигэнии күнэ: 16 Бэс ыйын 2026.

Литература

  • Писатели Земли Олонхо: Биобиблиогр. справ. / Союз писателей Якутии [и др.]; [Сост.: Д. В. Кириллин и др.]. — Якутск: Бичик, 2000 г. — 445 c. — С.292-293 — ISBN 5-7696-1001-8
  • Писатели Восточной Сибири: Биобиблиогр. указ. / Зон. об-ние б-к Вост. Сибири. Иркут. обл. б-ка им. И. И. Молчанова-Сибирского. — Иркутск: Вост.-Сиб. кн. изд-во, Вып. 2, ч. 1: Русские писатели и писатели, пишущие на русском языке / Сост.: Р. Ц. Бадмадоржиева, Л. В. Сидорова, Е. П. Быллырытова и др.; Науч. ред. В. П. Трушкин, д-р филол. наук. — 1983 г. — 268 с.
  • Писатели Якутии: (Краткий биобиблиогр. справочник) / В. А. Протодьяконов, Н. М. Алексеев; Отв. ред. канд. филол. наук Г. Г. Окороков; Союз писателей Якутии. Респ. лит. музей им. П. А. Ойунского. Якут. респ. б-ка им. А. С. Пушкина. — 2-е изд., доп. — Якутск: Якуткнигоиздат, 1972 г. — 398 с.
  • Справочник членов союза писателей СССР / Москва: Советский писатель, на 1 марта 1976 года. — 763 с.

Сигэлэр

Эбии бу тиэмэҕэ

Категориялар