Нуучча тылынанАнал бырайыактар
Тылы уларыт
УРУБИИКИ ТУҺУНАН

Андреев Ананий Кононович

УРУБИИКИ иһигэр маннык араспаанньалаах дьон туһунан ыстатыйалар бааллар, көр Андреев.

Андреев Ананий Кононович (1901 сыл атырдьах ыйын 22 күнэ [балаҕан ыйын 4 күнэ] , Дьохсоҕон нэһилиэгэ, Таатта улууһа — 1944, Теплай Ключ, Саха АССР) — сэбиэскэй судаарыстыбаннай деятел, 1929—1931 сс. Саха АССР Совнаркомун бэрэссэдээтэлэ.

Олоҕун олуктара

Ананий Андреев 1901 сыллаахха атырдьах ыйын 22 күнүгэр (балаҕан ыйын 4 күнүгэр) Боотур Уус улууһун Дьохсоҕон нэһилиэгэр төрөөбүтэ. Төрөппүттэрэ үөрэҕэ суохтар этэ. Ананий дьиэ кэргэнин чугас доҕордоро соседтара Всеволод Ионов Андреевтарга элбэхтэ ыалдьыттыыр эбит. Ионовтыын билсиһиититтэн уонна кэпсэтиититтэн үөрэххэ интириэһэ киирбит.

1910 сылтан 1913 сылга диэри Чычымах церковнай-приходской оскуолаҕа үөрэммит. 1913 сылтан 1914 сылга диэри Таатта икки кылаастаах оскуолатыгар үөрэнэр.

1918 сыллаахха Дьокуускайдааҕы тыа хаһаайыстыба оскуолатыгар үөрэнэ киирэр. Кини тыа хаһаайыстыбатын уонна педагогика училищеларын 18 үөрэнээччитин түмпүт кистэлэҥ өрөбөлүүссүйэ кружогун тэрийээччилэртэн биирдэстэрэ буолбута. Бу тэрилтэ сыала-соруга маннык этэ: «сэбиэскэй былаас туһугар, Колчагы утары агитационнай үлэни ыытыы, кистэлэҥ большевистскай тэрилтэлэри кытта сибээс олохтооһун».

1920—1921 сс.— Таатта улууһугар продразвёрстка болномуочунайа.

1922—1923 сс.— РКП(б) Бүлүүтээҕи бюротун сэкирэтээрэ.

1923 сылга — РКП(б) Саха обкомун тэрийэр отдел инспектора.

1923—1924 сс.— Дьокуускай уокурук исполкомын бэрэссэдээтэлэ.

1924 сыллаахха тоҥустар өрө турууларын иһин Ананий Андреевы Охотскайга ыыталлар. 1925 сыллаахха өрө туруу туһунан ВЦИК Ураты комиссиятыгар киирэр, Ньылхан-Охотскай оройуоҥҥа ыытыллар.

1924—1925 сс.— Саха АССР Финансалар наркоматын Нолуок салалтатын сэбиэдиссэйэ.

1925—1926 сс.— ВЦИК Лаамы Особай хамыыһыйа сэкрэтээрэ, Якутторг Охотскай куораттааҕы факториятын директора.

1926—1928 сс.— Свердлов аатынан Коммунист университетын студена.

1928—1929 сс.— ВКП(б) Дьокуускайдааҕы уокурук сэкрэтээрэ. 1929 сыл кулун тутар — 1931 сыл бэс ыйа — Саха АССР ЦИК уонна Совнарком бэрэссэдээтэлэ.

1931—1936 сс.— Сталин аатынан Бүтүн Союзтааҕы Промышленнай Академиятын үөрэнээччитэ. Сахалартан бастакынан инженер-теплоэнергетика дипломун ылбыта.

1936—1937 сс.— Дьокуускайдааҕы электростанция дириэктэрэ. 1937—1938 сс.— Саха АССР Коммунальнай хаһаайыстыба наркома.

Репрессия

1938 сыл кулун тутар 3 күнүгэр үлэтиттэн уураппыттар, ол кэнниттэн 4 күн буолан баран, дьиэ кэргэннэрэ көрөн турдахтарына хаайыыга илдьэ барбыттар (Его обвинили в членстве троцкистской и буржуазно-националистической организации и приговорили к восьми годам заключения в исправительно-трудовом лагере.).

1940 ыам ыйыгар үрдүкү мераҕа тардыллыбыта, кэнники 1941 сыллаахха 8 сылга хаайыыга уларытыллыбыта. 1944 сыллаахха Ананий Андреев Теплый ключ диэн Томмот оройуонугар баар хаайыыга өлбүтэ. 1956 сыллаахха реабилитацияламмыта.

Аатын үйэтитии

  • Таатта улууһун Дьохсоҕон нэһилиэгэр Ананий Андреев аатынан сквер арыллыбыта;
  • 2016 сыллаахха Ананий Андреев 115 сылын юбилейыгар кинигэ тахсыбыта — «Ананий Кононович Андреев (1901—1942): видный государственный и общественно-политический деятель»;
  • 2026 сыллаахха, Ананий Андреев төрөөбүтэ 125 сылыгар, Дьокуускайга кини үлэтигэр уонна кылаатыгар аналлаах төгүрүк остуол буолан ааспыта[1], оттон СӨ Бырабыытылыстабын дьиэтигэр кини олоҕун уонна үлэтин-хамнаһын сырдатар быыстапка тэриллибитэ[2].

Дьиэ кэргэнэ

Ананий Андреев репрессияламмытын кэннэ кэргэнэ уонна оҕолоро ыарахан олоҕу ааспыттар этэ. Пионер да, комсомол да буолбатахтар этэ. Ананий кыыһа Альбина ЯГУ физико-математическай факультетын бүтэрбит, уола Альберт горно-геологическайы.

Өссө маны көр

Ылыллыбыт сирэ

Саха Республикатын ил былаас официал сайта

  1. ↑ В Якутске почтили память государственного деятеля Анания Андреева — ЯСИА, Новости Якутии и Якутска — свежие новости онлайн на сайте ysia.ru — ЯСИА (3 Кулун тутар 2026). Сигэнии күнэ: 19 Атырдьах ыйын 2026.
  2. ↑ Валентина Догоюсова. Имя Анания Андреева возвращают истории: в Якутске открылась памятная выставка - Новости Якутии и Якутска — свежие новости онлайн на сайте ulus.media — Улус Медиа(биллибэт). ulus.media. Сигэнии күнэ: 19 Атырдьах ыйын 2026.

Эбии бу тиэмэҕэ

Категориялар