Шараборин Христофор Прокопьевич
Шараборин Христофор Прокопьевич (1904, Дулҕалаах, Саха АССР — 1938 сыл тохсунньу 16 күнэ, Коммунарка[d]) — сэбиэт уонна партия диэйэтэлэ, Саха АССР Совнаркомун бэрэссэдээтэлэ.
Олоҕун олуктара
1904 сыл алтынньы 29 күнүгэр Үөһээ Дьааҥы улууһун Дулҕалаах нэһилиэгэр, политическай сыылынайдарга көмөлөспүтүн иһин 4 сылга көскө ыытыллыбыт киһи дьиэ кэргэнигэр төрөөбүт.
1916—1921 сыллардаахха Өлүөхүмэтээҕи куорат училищетыгар үөрэммит. Үөрэҕин бүтэрэн баран тыа сиригэр учууталлаабыт. 1920—1923 сыллардаахха Ыччат союһун Өлүөхүмэтээҕи уокуруктааҕы бюротугар үлэлээбит. 1923—1924 сыллардаахха Дьокуускайдааҕы педагогическай техникумҥа үөрэммит. Уобаластааҕы партийнай тэрилтэ быһаарыытынан Халыма уокуругар учууталынан ыытыллыбыт.
1924—1926 сыллардаахха РКП(б) Халыматааҕы уокуруктааҕы кэмитиэтин сэкирэтээринэн үлэлээбит. 1926—1929 сыллардаахха Ленинградка Зиновьев аатынан Коммунистическай университекка үөрэммит. Үөрэҕин бүтэрэн баран, 1929—1930 сыллардаахха ВКП(б) Булуҥнааҕы уокуруктааҕы кэмитиэтин сэкирэтээринэн анаммыт.
1929 сыл сэтинньитигэр Булуҥҥа буолбут өрө туруу кэмигэр олохтоох партийнай тэрилтэ атын салайааччыларын кытта тэҥҥэ хаайылла сылдьыбыт. 1930 сыл кулун тутарыгар өрө туруу хам баттаммыт. 1930—1931 сыллардаахха ВКП(б) Саха обкомун отделын сэбиэдиссэйинэн үлэлээбит.
1931 сыл бэс ыйыттан 1937 сыл атырдьах ыйыгар диэри Саха АССР Совнаркомун бэрэссэдээтэлинэн үлэлээбит. Бу дуоһунаска норуот хаһаайыстыбатын сайыннарыы былааннарын олоххо киллэрбит. Салайар сылларыгар «Якутстрой» трест, Покровскайдааҕы кирпииччэ собуота, Дьокуускайдааҕы Киин электростанция, саҥа аэропортар уонна өрүс пристаннара тутуллубуттар. Оскуола-интернаттар, биэлсэр пууннара, култуура базалара аһыллыбыттар. Таба иитэр колхуостар, анны иитэр пиэрмэлэр, балык собуоттара тэриллибиттэр, күндү түүлээҕи бэлэмнээһин улааппыт. 1937 сылга Москваҕа көһөрүллүбүт. РСФСР ВЦИК Президиумугар Саха АССР бэрэстэбиитэлинэн, ССРС ЦИК чилиэнинэн үлэлээбит.
1937 сыл сэтинньи 5 күнүгэр Москваҕа «ССРС-тэн Саха сирин туспа араараары антисоветскай националистическай тэрилтэни тэрийиигэ» буруйданан тутуллубут. 1938 сыл тохсунньу 15 күнүгэр ССРС Үрдүкү Суутун Байыаннай коллегиятын быһаарыытынан ытылларга уураахтаммыт. 1938 сыл тохсунньу 16 күнүгэр бириигэбэр толоруллубут. 1956 сыл муус устар 4 күнүгэр ССРС Үрдүкү Суута (Байыаннай сүрүн прокуратура протестунан) холуобунай дьыаланы буруй састааба суоҕунан тохтоппут уонна өлбүтүн кэннэ реабилитациялаабыт.
Дьиэ кэргэнэ
Ойоҕо — Антонина Леонидовна Синявина кэргэнин аатын көмүскээн турууласпытын иһин хаайыыга ууруллубут.
Аатын үйэтитии
Аата Москва уобалаһыгар НКВД «Коммунарка» анал полигонугар политическай репрессия сиэртибэлэрэ буолбут сахаларга анаммыт пааматынньыкка көмүс буукубаларынан суруллубут.