Прокопьев Юрий Николаевич
Прокопьев Юрий Николаевич (1932 сыл от ыйын 14 күнэ, Ньурба, Саха АССР — 2003 сыл ахсынньы 21 күнэ, Дьокуускай) — саха сэбиэскэй партийнай, судаарыстыбаннай диэйэтэлэ, ССКП Саха Өрөспүүбүлүкэтин уобаластааҕы кэмитиэтин бастакы сэкиритээрэ (1982-1991)[1].
Олоҕун олуктара
1932 сыллаахха от ыйын 14 күнүгэр Ньурбаҕа элбэх оҕолоох дьиэ кэргэҥҥэ төрөөбүтэ. Ол эрээри отутус сылларга оҕолоро өлөн ыалга икки оҕо улааппыта, Юрий уонна кини балта Тамара. Аҕата булгаахтыр, Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа.
Ыал 1935 сыллаахха Үөһээ Бүлүүгэ көспүт, онон оҕо сааһа онно ааспыта.
1940 сыллаахха Үөһээ Бүлүү сэттэ кылаастаах оскуолатыгар үөрэнэ киирбитэ, 1947 сыллаахха, 9-с кылаас кэнниттэн, Саха педагогика институтун иһинэн рабфак үһүс кууруһугар үөрэнэ киирбитэ[2].
1950—1951 сылларга Үөһээ Бүлүүгэ оҕо дьиэтин иитээччитинэн үлэлээбитэ.
1951—1955 сс. — Саха педагогическай институтун устудьуона. «Саха оскуолатыгар нуучча тылын учуутала» хайысханан 1955 сыллаахха туйгуннук үөрэнэн бүтэрбитэ.
1958 сылтан ССКП чилиэнэ.
1955—1956 сс. — Үөһээ Бүлүү орто оскуолатын учуутала.
1956—1959 сс. — ЫБСЛКС Үөһээ Бүлүү райкомун бастакы сэкирэтээрэ.
1959—1961 сс. — ЫБСЛКС Саха обкомун сэкирэтээрэ.
1961—1963 сс. — ССКП Саха обкомун инструктора.
1963—1966 сс. — ССКП КК Уопсастыбаннай наукаларын Академиятын аспирана.
1966 сыллаахха ССКП КК Общественнай наукаларын Академиятын бүтэрбит. Хандьыдаакка диссэртээссийэтин саха уонна бүрээт арамааннарын үөскээһинигэр уонна сайдыытыгар көмүскээбит («Закономерности становления и развития романа в якутской и бурятской литературе»)[3].
1966—1967 сс. — Тыл, литература уонна устуоруйа институтун билим үлэһитэ.
1967—1970 сс. — ССКП Саха обкомун пропаганда отделын сэбиэдиссэйэ.
1971—1978 сс. — ССКП Саха обкомун сэкирэтээрэ.
1978—1982 сс. — ССКП Дьокуускай горкомун бастакы сэкирэтээрэ.
1982 сыл бэс ыйа — 1991 сыл атырдьах ыйа — ССКП Саха обкомун бастакы сэкирэтээрэ.
1992 сылтан — Ил Түмэн дьокутаата.
2003 сыл ахсынньы 22 күнүгэр Дьокуускайга өлбүтэ[4][5][6].
Наҕараадалара уонна ааттара
- Өктөөп Өрөбөлүүссүйэтин уордьана;
- Үлэ Кыһыл Знамятын икки уордьана;
- «Бочуот Бэлиэтэ» уордьан;
- ССРС мэтээллэрэ;
- Саха Өрөспүүбүлүкэтин норуотун хаһаайыстыбатын үтүөлээх үлэһитэ (1997);
- Үөһээ Бүлүү улууһун ытык олохтооҕо;
- Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ытык олохтооҕо (2002)[7]
- Чаппаҥда нэһилиэгин Ытык олохтооҕо;
- Нерюнгри оройуонун Ытык олохтооҕо[8][9].
Аатын үйэтитии
- Саха Өрөспүүбүлүкэтин Бэрэсидьиэнин В. А. Штыров 2003 сыл ахсынньы 23 күнүнээҕи 1357 №-дээх ыйааҕынан, Дьокуускай куоракка Киров уулуссатыгар Ю. Н. Прокопьев аатынан искибиэр арыллыбыта, онно кини өйдөбүнньүк бүүһэ туруоруллубута[10];
- 2022 сыллаахха Ойуунускай аатынан Таатта улууһун судаарыстыбаннас түмэлигэр Юрий Прокопьев 90 сылыгар аналлаах быыстапка аһыллыбыта[11].