1963

УРУБИИКИ диэн сиртэн ылыллыбыт
Сыллар
1959 1960 1961 1962 — 1963 — 1964 1965 1966 1967
Уоннуу сыллар
1930-с 1940-с 1950-с — 1960-с — 1970-с 1980-с 1990-с
Үйэлэр
XIX үйэ — XX үйэXXI үйэ

1963 сыл.

Туох буолбута

Тохсунньу

  • Тохсунньу 18 — ССРС Киин тэлэбиидэнньэтин Оҕолорго аналлаах сүрүн эрэдээксийэтэ олохтоммут (Арассыыйаҕа оҕо тэлэбиидэнньэтин төрөөбүт күнүнэн ааҕыллар).
  • Битлз» бөлөх Британияҕа улахан сэҥээриини ылбыт бастакы кэнсиэрэ Лондоҥҥа «Палладиум» эстрада тыйаатырыгар буолбут. Бөлөх 1957 сыллаахха төрүттэммитэ. Бу кэнсиэри биир сыл буолан баран АХШ тэлэбиидэнньэтэ көрдөрбүтэ, ол кэнниттэн аан дойдуга битломания саҕаламмыта[1].
  • Арҕаа Германия канцлера Конрад Аденауэр илиилэрин баттаабыттар.

Олунньу

  • Олунньу 19 — Дьокуускайга ССКП Саха сиринээҕи обкуомун пленума буолбут. Саха суруйааччыларын сойууһун бэрэстээтэлэ Сэмэн Данилов тыл этиитигэр "Баартыйа киин кэмитиэтэ уон сыллаахха тахсыбыт обкуом уурааҕын хос көрөр туһунан быһаарда, онон литэрэтиирэбит кыһалҕаларын аһаҕастык ырытар кыахтанныбыт" диэн биллэрбит. Ол аата учуонай Георгий Башарин үс саха суруйааччыларын тустарынан кинигэтэ мантан инньэ бобуулаах буолбатаҕын, ол аата Өксөкүлээх, Алампа уонна Н. Неустроев ааттара норуокка төннүбүтүн туһунан эппит.

Кулун тутар

  • Кулун тутар 7Никита Хрущев айар интэлигиэнсийэни кытта иккис көрсүүтэ (бастакыта 1962 с. ахсынньы 17 буолбута). Онно сылдьыбыт Сэмэн Данилов күннүгэр суруйар: "Хрущев на это раз свиреп, видимо хорошо подготовился. Вознесенского уничтожил, кричал, стучал по столу кулаком"[2] (сахалыытын булуохха).
  • Айгуннааҕы сөбүлэҥи тохтоторун биллэрбит, сирдэрин төттөрү көрдөөбүт.
  • Балига Агунг вулкан эстэн 1100-тэн тахса киһи өлбүт.

Алтынньы


Сэтинньи

  • Сэтинньи 1Пуэрто-Рикоҕа аарыма улахан 304,8 м диаметрдаах Аресибо радиотелескоп үлэтин саҕалаабыт. 2016 сыллаахха Кытайга 500 м диаметрдаах FAST радиотелескоп тутуллуор дылы аан дойдуга саамай улахан этэ.
  • Сэтинньи 23 — Британияҕа саамай өр салҕанар билим фантастикатын сериала «Доктор Кто» бастакы сиэрийэтэ көстүбүт.

Төрөөбүттэр

Өлбүттэр

  1. https://ysia.ru/etot-den-v-kalendare-19-yanvarya-5/
  2. Наталья Харлампьева Семен Данилов. — 2-е изд., испр.. — Москва: Молодая гвардия, 2021. — С. 129-130. — 285 с. — (Жизнь замечательных людей). — 1000 экз. — ISBN 978-5-235-04489-0