Нуучча тылынанАнал бырайыактар
Тылы уларыт
УРУБИИКИ ТУҺУНАН

Шенер Айдан

Айдан Шенер (туур. Aydan Şener; төр. 1963 сыл кулун тутар 1 күнэ, Килис[d]) — турок омугун модела уонна киинэ артыыһа. Кини «Королёк — птичка певчая» диэн элбэх сиэрийэлээх киинэҕэ Фериде оруолун толорубутунан биллибитэ.

Биографията

Айдан Шенер 1963 сыллаахха кулун тутар 1 күнүгэр Турция соҕуруулуу илин өттүгэр сытар кыра Килис диэн куоратыгар муусуканы үөрэтээччи уонна диэ хаһаайкатын дьиэ кэргэнигэр төрөөбүтэ

Айдан аҕатынан төрүттэрэ Арассыыйа Казан куоратыттан төрүттээх силистээх дьоннор[3]. Кинилэр ийэлэрэ 1877 сыллаахха, киристиэс таҥараҕа сүрэхтэнимээри дьиэ кэргэннэрин кытта Турцияҕа куотан кэлбиттэр. Уопсайынан, оччолорго үгүс ахсааннаах мусульман омуктара эмиэ христианствоны ылынымаары Турцияҕа көһөн киирэн барбыттара. Айдан Шенер өссө олох кыра эрдэҕинэ төрөппүттэрэ Бурса куоракка көһөн кэлбиттэрэ. Кыыс оскуоланы онно олорон бүтэрбитэ.

Айдан Шенер уон аҕыс саастааҕар «Мисс Турция» куонкуруска кыттан бастаабыта уонна 1981 сыллаахха дойду аатын «Мисс Мира» куонкуруска тиийэн көмүскээбитэ. «Мисс Турция» кэннэ Айдан бэйэтин мода эйгэтигэр холонон саҕалаабыта. Эрэкилээмэлэргэ уһуллара.

Сотору буолан баран кини Фериде оруолугар «Королёк — птичка певчая» элбэх сиэрийэлээх киинэҕэ уһуллубута. Кини ити оруола кыыһы аан дойдуга аатырдыбыта.

Тус олоҕо

1983 сыллаахха Айдан Шенер Айхан Акбиҥҥа кэргэн тахсыбыта. Ол кэмҥэ кини Турция футболга сүүмэрдэммит хамаандатын оонньооччута этэ. Биэс сыл буолан баран кинилэр Эджэм (Ecem) диэн кыыстара төрөөбүтэ. Ол эрээри 1991 сыллаахха кэргэнниилэр арахсыбыттара.

Айдан Шенер иккистээн кэргэн тахсыбатаҕа, олоҕун кыыһыгар уонна дьиэтэ-уота суох хаалбыт кыылларга анаабыта. Кини дьиэтэ-уота суох хаалбыт кыылларга көмөлөһөр пуонда тэрийээччитэ буолар[4].

Киинэ карьерата

Айдан Шенер Решат Нури Гюнтекин «Королёк — птичка певчая» кинигэтинэн уһуллубут киинэҕэ Фериде оруолунан киэҥник биллибитэ. Бу романы аан дойду классиката диэн билиммиттэрэ. Киинэ режиссёра Осман Седен этэ.

Артыыс атын биллэр киинэтэ «Млечный путь» буолар. Онно Айдан сүрүн дьүһүн Зюляль оруолун толорбута.

Онтон кини «Заклеймённые розы» («Mühürlü güller») диэн киинэҕэ Муалла-ханым «түүннү бабочка» оруолун оонньообута.

Сүнньүнэн, драма уонна мелодрама сериалларга уһуллара. Айдан Шенер бэйэтэ этэринэн: «Турцияҕа киинэлэр уһуллаллар, ол эрээри киһи баҕарарынан аҕыйах. Биһиэхэ элбэх идэлээх, интэриэһинэй артыыстар бааллар, ол эрээри кинилэр олохторун хааччынаары араас телевизионнай бырайыактарга, эрэкилээмэлэргэ уһуллаллар»[3]. Артыыһы сорох кэмҥэ биллэр шоуларга уонна телебиэриилэргэ көрүөххэ сөп.

Казааҥҥа сылдьыы

2004 сыл бэс ыйыгар Айдан Шенер Татарстан Өрөспүүбүлүкэтин Култууратын министиэристибэтин ыҥырыытынан Казааҥҥа кэлэн барбыта. Арассыыйаҕа кини төрөппүт аҕатын кытта көтөн кэлбитэ, тоҕо диэтэххэ аҕата бэйэтин өбүгэлэрин сирин көрүөн олус баҕарара. Артыыс татаар-турок лицейин бүтэрээччилэрин выпускной киэһэтигэр ыалдьыт буолбута, Евразия Аан дойдутааҕы Нэһилиэстибэтин куораттарын аан дойдутааҕы кэмпириэнсийэтин аһыллыытыгар кыттыбыта, ону тэҥэ татаардар национальнай бырааһынньыктарын Сабантуйга эмиэ кыттыбыта[3].

2007 сыллаахха артыыс өссө төгүл Казааҥҥа сылдьыбыта. Бу сырыыга Айдан III Мусульманскай Киинэ Аан дойдутааҕы «Золотой Минбар» Киинэ бэстибээлин үөрүүлээх сабыытыгар кэлбитэ. Кини Мустафа Балчигы кытта бииргэ ТЮРКСОЙ аан дойдутааҕы тэрилтэтин Анал Бирииһин «түүр дойдуларын омуктарын култуураларын уонна үгэстэрин көрдөрбүтүн иһин» «Бабай» киинэ режиссёра Альберт Шакировка туттарбыта[5].

Бэйэтин кэлиитэ туһунан Айдан Шенер маннык эппитэ: «Мин Казааҥҥа 3 сыл анараа өттүгэр кэлэн сылдьыбытым уонна манна аны кэлбиппиттэн үөрэбин. Бу бэстибээл киинэ ускуустубатын сайдыытыгар олус улахан кылааты киллэрэр»[6].

Фильмографията

  • «Küçük Ağa» (ТВ) (1983) — Эмине
  • «Королёк — птичка певчая» (1986) — Фериде
  • Yeniden dogmak (сериал) (1987) — Фатма
  • «Млечный путь» (1989) — Зюляль
  • «Два лица Стамбула» (ТВ) (1991)
  • Yol Palas Cinayeti (сериал) (1991)
  • «Ay Işığında Saklıdır»(ТВ) (1996) — Шуле
  • «Yüzlesme» (ТВ) (1996) — Гюляй Гюль
  • «Bir askin bittigi yer» (1996) — Айша
  • «Nefes Alamıyorum» (сериал) (1996) — Суна
  • «Nice yillardan sonra» (сериал) (1997) — Нильгун
  • «Huznun yuzu» (ТВ) (1997) — Ебру Ертюрк
  • «Ah Nalan Ah» (ТВ) (1997) — Налан
  • Sakin Kasabanın Kadını (1997) — Серап
  • «Kumru» (ТВ) (2000) — Кумру
  • «Mühürlü güller» (сериал) (2003) — Муалла
  • «Beni bekledinse» (ТВ) (2004) — Эмине
  • «Masum degiliz» (сериал) (2005) — Зейда
  • «Evimin Erkeği» (сериал) (2007)
  • «Fikrimin İnce Gülü» (сериал) (2007) — Зехра
  • «Sürgün Hayatlar» (сериал) (2008) — Эулюль
  • «Kırmızı Işık» (сериал) (2008) — Сунушу
  • «Yıllar sonra» (2011)
  • «Kalbimdeki deniz» (сериал) (2017) — Zahide Oğuz

Бэлиэтээһиннэр

  1. ↑ Internet Movie Database (англ.) — 1990.
  2. ↑ Aydan Şener // Česko-Slovenská filmová databáze (чеш.) — 2001.
  3. ↑ 1 2 3 Интервью с Айдан Шенер в "Казанских ведомостях" (рус.). Архивировано 31 Кулун тутар 2012 года.
  4. ↑ Не в мужиках счастье: откровения главной героини сериала «Королек — птичка певчая». Сигэнии күнэ: 21 Атырдьах ыйын 2025.
  5. ↑ Айдан Шенер - биография и личная жизнь актрисы(биллибэт). Биограф.ру. Сигэнии күнэ: 21 Атырдьах ыйын 2025.
  6. ↑ Информационное агентство «Татар-информ», 12 сентября 2007 г. (рус.). Сигэнии күнэ: 6 Ыам ыйын 2009. Архивировано из оригинала 20 Муус устар 2009 года.

Сигэлэр

Категориялар