Эгиипэт
Эгиипэт (араб. مصر , Miṣr эбэтэр Máṣ) диэн улахан өттө Хоту Африкаҕа уонна кыра өттө Арҕаа Азияҕа (Синай тумул арыыта) баар дойду. Иэнэ 1,010,000 км2. Эгипеттан хоту Сир ортотунааҕы байҕал уонна илин Кыhыл байҕал бааллар. Кирбиилэhэр: Газа Балаhата уонна Исраил хотугулуу-илин, Судан соҕуруу уонна Лиибийэ арҕаа.
Эгиипэт Африка уонна Орто Илин ордук элбэх дьонноох дойдуларыттан биирдэстэрэ. Дойду дьонун ахсаана 82 млн., олор улахан өттүлэрэ Нил өрүс кытылларыгар олороллор. Онтон Саhаара кумах куйаар киэҥ сирдэрэ олус дэҥ дьонноохтор. Эгипет ордук улахан куораттара Каир уонна Александрия.
Былыргы Эгиипэт аан дойду ордук былыргы уонна биллиилээх цивилизацияларыттан биирдэстэрэ. Биллиилээх история күндүлэринэн буолаллар Гиза пирамидалара, Улахан Сфинкс, Луксор куорат, Карнак Таҥара дьиэтэ уонна Хоруоллар хонуулара.
Эбии бу тиэмэҕэ
Африка дойдулара уонна сирдэрэ | |
|---|---|
| Map indicating Western Africa А. Африка | Бенин • Буркина Фасо • Гамбия • Гана • Гуинея • Гуинея-Биссау • Кабо Верде • Кот д'Ивуар • Либерия • Мали • Мауритания • Нигер • Нигерия • Сенегал • Сьерра Леоне • Того |
 Х. Африка | |
| Map indicating Central Africa О. Африка | |
| Map indicating Eastern Africa И. Африка | |
 С. Африка | |
| Т. сирдэр | Британия Индия океанынааҕы сирэ / Сэнт Элинэ3 (ХК) • Канар арыылара / Сеута / Мелилья (Испания) • Мадейра (Португалия) • Майотт / Реюньон (Франция) • Сокотра (Йиэмэн) |
| Unrecognized | |
1 Сорох өттө Азияҕа баар. 2 Статуhа быhаарылла илик. 3 Includes the dependencies of Ascension Island and Tristan da Cunha. | |
Азербайдьан1 • Арассыыйа1 • Афганистан • Баhрейн • Баҥладеш • Бруней • Бутан • Вьетнам • Грузия1 • Дьоппуон • Илин Тимор4 • Индия • Индонезия4 • Иран • Ирак • Исраил • Иордания • Йиэмэн3 • Казахстан1 • Камбодьа • Катар • Кипр • Кувейт • Кыргызстан • Кытай • Кытай Республиката (Тайбаан)2 • Лаос • Либан • Малайзия • Мальдивтар • Монголия • Мьянмар • Непал • Оман • Пакистан • Пилипиин • Сауд Арабията • Саха Сирэ • Сингапур • Соҕуруу Кэриэйэ • Сри Ланка • Сирия • Тадьикистан • Тайлаан • Түркийэ1 • Түркменистан • Узбекистан • Холбоhуктаах Араб Эмираттара • Хоту Кэриэйэ • Эгипет3 • Эрмээн Сирэ Тутулуктаах уонна атын сирдэр тустарынан тутулуктаах сир диэни көр.
1 Сорох өттө Эуропаҕа баар.
2 Холбоhуктаах нациялар Кытай Республикатын (Тайуаны) официаллык билиммэттэр; Тайбаан бэлиитикэ статуһа көрүҥ. | |