Геолог күнэ

Геолог күнэ (нууч. День геолога) — геология билимигэр уонна эйгэтигэр сыһыаннаах үлэһиттэр идэлээх бырааһынньыктара. Арассыыйаҕа уонна урукку ССРС сорох дойдуларыгар сылын аайы муус устар бастакы өрөбүлүгэр бэлиэтэнэр.

Бырааһынньык ССРС Үрдүкү Сэбиэтин Президиумун 1966 сыл кулун тутар 31 күнүнээҕи Ыйааҕынан сэбиэскэй геологтар дойду сиртэн хостонор баай баазатын оҥорууга үтүөлэрин үйэтитэр сыалтан олохтоммут. Бэлиэ күн муус устар бастакы өрөбүлүгэр түбэһэр, бу сайыҥҥы үлэҕэ, экспедицияларга бэлэмнэнии саҕаланыытын кытта ситимнээх.

Бырааһынньыгы үөскэтэргэ көҕүлээччилэр сэбиэскэй геологтар уонна кинилэри салайар А. Л. Яншин буолар. Бырааһынньык төрүөтүнэн 1966 сыллаахха Арҕаа Сибиир ньиэп-гаас провинциятын бастакы баайдара арыллыбыттара буолар.

Ону таһынан, идэтийбит бырааһынньык маннык ыйаахтарга олоҕурар:

ССРС сэбилэниилээх күүстэрин Президиумун 1980 сыл алтынньы 1 күнүнээҕи 3018-X №-дээх «Бырааһынньыктар уонна өйдөбүнньүк күннэр тустарынан» ыйааҕа;
ССРС Үрдүкү Сэбиэтин Президиумун 1988 сыл сэтинньи 1 күнүнээҕи 9724-XI №-дээх «Сокуоҥҥа бырааһынньыктар уонна өйдөбүнньүк күннэр уларыйыыларын тустарынан» ыйааҕа;
РФ Бэрэсидьиэнин 2013 сыл от ыйын 31 күнүнээҕи 659 №-дээх «Арассыыйа Федерациятыгар өйдөбүнньүк күннэри уонна идэлээх бырааһынньыктары олохтуур бэрээдэгин туһунан» ыйааҕа .

2016 сыллаахха Геолог күнэ 50 сыла бэлиэтэммит^[1].

Кыттыылаахтара

Геолог күнүн бэйэлэрин идэлээх бырааһынньыктарын быһыытынан бэлиэтиир үлэһиттэр:

буровиктар
маркшейдердар (нууч.) (сах.
геофизиктар
эстэрээччилэр
геоморфологтар
шахта хаһааччылара
сиртэн хостонор туһалаах баайдары көрдөөччүлэр уонна хостооччулар
физическай географтар
геомеханиктар^[2]^[3]

Тэрээһиннэрэ

Үгэс быһыытынан, бу кэмҥэ геологтар бочуоттаах үлэһиттэри наҕараадалыыллар, үөрүүлээх тэрээһиннэри ыыталлар.

Ону таһынан, маннык тэрээһиннэр ыытыллаллар:

Геологтарга аналлаах конференциялар, семинардар, билим ырытыылар уо. д. а.;
Тэрилтэ иһинэн тэрээһиннэр;
Хайа боруодатын арааһын, экспедициялартан хаартыскалары, ону тэҥэ палеонтология булумньуларын көрдөрөр быыстапкалар тэриллэллэр;
Бары баҕалаахтарга лиэксийэ ааҕаллар.

Бэлиэ тэрээһиннэр чуолаан Арассыыйатааҕы геология түмэллэригэр ыытыллаллар:

А. Е. Ферсман аатынан Минералогия түмэлэ (Москва);
Хайа түмэлэ (Санкт-Петербург);
А. В. Сидоров аатынан Минералогия судаарыстыбыннай түмэлэ (Иркутскай);
Ураллааҕы геология түмэлэ (Екатеринбург);
Киин Сибиир геологиятын түмэлэ (Красноярскай);
Ньиэп уонна гаас геологиятын түмэлэ (Ханты-Мансийскай)^[2].

Ханна бэлиэтэнэрэ

Геолог күнэ урукку Сэбиэскэй Сойуус геология уонна хайа тэрилтэлэригэр барыларыгар кэриэтэ бэлиэтэнэр, холобур: Беларусь Беларусь, Казахстаан Казахстаан, Кыргыстаан Кыргыстаан, Арассыыйа Арассыыйа^[2].