Гражданскай авиация үлэһитин күнэ

Гражданскай авиация үлэһитин күнэ (нууч. День рабо́тника гражда́нской авиа́ции) — Арассыыйа гражданскай авиациятын үлэһиттэрин идэлээх бырааһынньыга . Сыллата олунньу 9 күнүгэр бэлиэтэнэр[1][2][3].

Устуоруйата

1923 сылаахха олунньу 9 күнүгэр ССРС Үлэ уонна Оборона Сэбиэтэ «Гражданскай авиация сэбиэтин тэрийэр туһунан» уонна «Салгын линияларын техническэй кэтээн көрүүнү Салгын флотун Кылаабынай управлениетыгар сүктэрии туһунан» уураах ылыммыт. Бу докумуоннар дойду гражданскай салгын флотун тэрийиигэ уонна сайыннарыыга правовой төрүтү уурбуттара.[4].

1923 сыл бэс ыйыгар Москваны уонна Аллараа Новгороду холбуур бастакы регулярнай ис авиалиния арыллыбыта. 1932 сыллаахха «Аэрофлот» авиапредприятие тэриллибитэ, 1964 сыллаахха ССРС гражданскай авиациятын Министиэристибэтэ тэриллибитэ.

Гражданскай авиация үлэһиттэрин күнэ официальнайдык Арассыыйа Бэдэрээссийэтин Бэрэсидьиэнин 2013 сыл олунньу 9 күнүнээҕи 98 №дээх ыйааҕынан олохтоммута[1][5].

2023 сыллаахха арассыыйа гражданскай авиацията 100 сылын бэлиэтээбитэ[6][7].

undefined
undefined

Аэрофлоту кытта ситимэ

Гражданскай авиация үлэһитин күнэ ССРС-ка өр кэмҥэ баар буола сылдьыбыт Аэрофлот күнүн кытта сибээстээх. Бу идэтийбит бырааһынньык 1979 сыллаахха олохтоммута уонна сыл аайы олунньу иккис өрөбүлүгэр бэлиэтэнэрэ. Кини официальнай статуһа, 1988 сылга анал ыйааҕынан гражданскай да, байыаннай да авиация үлэһиттэрин уопсай бырааһынньыгар, Салгын флотун күнүгэр холбонуор диэри хаалбыта[8].

Гражданскай авиация исписэлиистэрин туспа идэтийбит бырааһынньыгын чөлүгэр түһэрии 2013 сыллаахха буолбута. Бу түгэн Арассыыйаҕа гражданскай авиация официальнай тэриллиитин 90 сыллаах үбүлүөйүгэр сөп түбэспитэ.

Бырааһынньык үгэстэрэ

Гражданскай авиация үлэһиттэрин күнүн бэлиэтээһиҥэ официальнай да, корпоративнай да тэрээһиннэр киирэллэр[7].

Үгэс быһыытынан үөрүүлээх мунньахтар уонна наҕараадалааһын тэрээһиннэрэ ыытыллаллар, онно АБ транспорын Министиэристибэтэ, Салгын транспорын бэдэрээлинэй ааҕыныстыбата (Росавиация) уонна авиакомпания салалталара бастыҥ үлэһиттэрин чиэстииллэр[2]. Туйгуннук үлэлээбит исписэлиистэргэ судаарыстыбаннай уонна биэдэмистибэннэй наҕараадалары, ол иһигэр «Салгын тырааныспарын туйгуна» түөскэ кэтиллэр бэлиэ туттарыллар[9].

Бырааһынньык дьоһун чааһынан гражданскай авиацияны сайыннарыы, көтөр куттала суох буолуутун үрдэтии, цифровой технологиялары киллэрии, эрэгийиэннээҕи маршрут ситимин кэҥэтии уонна квалификациялаах каадырдары бэлэмнээһин тустаах боппуруостарын дьүүллэһэр салаа конференциялара уонна төгүрүк остуоллар буолаллар.

Бу күн гражданскай авиация бэтэрээннэригэр ураты болҕомто ууруллар. Авиационнай үөрэх тэрилтэлэригэр курсаннар уопуттаах наставниктары кытта көрсүһүүлэрэ тэриллэллэр, ыччакка анаммыт аһаҕас аан күннэрэ ыытыллаллар[2].

Авиация түмэллэрэ дойду салгын флотун устуоруйатыгар аналлаах тематическай экспозициялары арыйаллар[9].

Быһаарыылар

  1. 1 2 9 февраля — День гражданской авиации в России: история, традиции, поздравления, Известия (9 Олунньу 2026). Сигэнии күнэ: 10 Олунньу 2026.
  2. 1 2 3 Юлия Осокина. Не только крылья: без них самолёт не взлетит, Рамблер/карьера (7 Олунньу 2026). Сигэнии күнэ: 10 Олунньу 2026.
  3. 9 февраля в России отмечают День гражданской авиации, Парламентская газета (9 Олунньу 2021). Сигэнии күнэ: 10 Олунньу 2026.
  4. НП ИнфоРост. Электронная библиотека исторических документов (ЭБИД) | Постановление Совета Труда и Обороны. О возложении технического надзора за воздушными линиями на Главное Управление воздушного флота и об организации Совета по гражданской авиации. 9 февраля 1923 г. docs.historyrussia.org. Сигэнии күнэ: 10 Олунньу 2026.
  5. Указ Президента РФ от 09.02.2013 N 98 "О Дне работника гражданской авиации". base.garant.ru (9 Олунньу 2013). Сигэнии күнэ: 10 Олунньу 2026.
  6. 100 лет гражданской авиации России. rostec.ru (9 Олунньу 2023). Сигэнии күнэ: 10 Олунньу 2026.
  7. 1 2 Торжественный вечер по случаю 100-летия гражданской авиации России, Президент России (9 Олунньу 2023). Сигэнии күнэ: 10 Олунньу 2026.
  8. 20 августа — День Воздушного флота России. Вольская жизнь (20 Атырдьах ыйын 2023). Сигэнии күнэ: 10 Олунньу 2026.
  9. 1 2 Беседа «День гражданской авиации России», Культура.РФ. Сигэнии күнэ: 10 Олунньу 2026.

Сигэлэр

Эбии бу тиэмэҕэ