Нуучча тылынанАнал бырайыактар
Тылы уларыт
УРУБИИКИ ТУҺУНАН

Геодезия уонна картография үлэһиттэрин күнэ

Геодезия уонна картография үлэһиттэрин күнэ (нууч. День рабо́тников геоде́зии и картогра́фии) — Арассыыйа Бэрэсидьиэнин 2000 с. сэтинньи 11 күнүнээҕи 1867 №-дээх урааҕынан олохтоммут хамсыыр дааталаах арассыыйатааҕы геодезистар уонна картографтар официальнай идэлээх бырааһынньыктара[1]. Сыл аайы кулун тутар иккис өрөбүлүгэр бэлиэтэнэр[1].

Устуоруйата

Чуолаан кулун тутар ыйга Арассыыйа геодезиятыгар уонна картографиятыгар улахан суолталаах түгэннэр буолбуттара. 1720 сыллаахха Бүөтүр I арассыыйаҕа картографическай устуу саҕаламмыт ыйаахха илии баттаабыт[2]. 1919 сыллаахха кулун тутар 15 күнүгэр РСФСР Норуодуна Комиссардарын Сэбиэтэ РСФСР Норуотун хаһаайыстыбатын Үрдүкү сэбиэтин билим-техническэй салаатын иһинэн «Үрдүкү геодезия управлениетын (ВГУ) олохтуур туһунан» декреккэ илии баттаабыт[3].

undefined

Тэрээһиннэр

Үгэс быһыытынан, бырааһынньык чэрчитинэн араас лекция, маастар-кылаас, кинигэ быыстапкалара уонна идэ бэрэстэбиитэллэригэр болҕомто тардар атын сырдатар тэрээһиннэр ыытыллаллар.

2017 сыллаахха Пермь судаарыстыбаннай чинчийэр университетын научнай библиотекатыгар геодезия уонна картография боппуруостарыгар аналлаах литература быыстапката тэриллибитэ.

2020 сыллаахха Шушенскайдааҕы тыа хаһаайыстыбатын коллеһыгар геодезист уонна картограф күнүгэр анаан үөрэнээччилэргэ сырдатар тэрээһиннэр ыытыллыбыттара[4].

2022 сыллаахха бырааһынньык дататыгар Бүтүн Арассыыйа үрдүнэн ((Москва[5], Тамбов[6] уонна Екатеринбург[7], Тавда[7]) Росреестр «Объективка — геодезия» диэн хаартыска быыстапкатын ыыппыта. Ити сыл Хакасия МФЦ-гар XX үйэҕэ геодезия уонна картография сайдыытыгар анаммыт хаартыска быыстапкатын тэрийбиттэрэ[8].

2023 сыллаахха Нуучча географическай уопсастыбатын чуваштааҕы салаата И. Н. Ульянов университетын устудьуоннарын уонна уһуйааччыларын кытта «Арассыыйа аан дойду каарталарыгар — былыргыттан биһиги күннэрбитигэр диэри» диэн сырдатар тэрээһини ыыппыттара[9][10]. Росреестр Марий Эл салаатыгар «Геодезия уонна картография улахан сүрэхтэрэ» диэн патриотическай быыстапканы ыыппыта[11]. 2023 уонна 2024 сыллардаахха бырааһынньыкка РНА Уһук Илиҥҥи салаатын Киин научнай библиотекатыгар «Сибииргэ уонна Уһук Илиҥҥэ геодезия уонна картография» диэн кинигэ быыстапката бэлэмнэммитэ[12][13].

2024 сыллаахха Арассыыйа судаарыстыбаннай бибилэтиэкэтигэр бырааһынньык кэмигэр «Картография-2024» кинигэ быыстапката ыытыллыбыта, онно араас дойду уонна омук атластара уонна каарталара көрдөрүллүбүттэрэ[14].

Буртаковка бибилэтиэкэтэ — Башкортостан 6 №-дээх филиала Буртаковка дэриэбинэҕэ «Геодезистар уонна картографтар» диэн информационнай чааһы тэрийбитэ[15]. 2025 сыллаахха Алтаай судаарыстыбаннай аграрнай университета геодезист уонна картограф идэтигэр аналлаах үөрэтэр уонна сырдатар дьаһаллары бэлэмнээбитэ[16].

undefined

Быһаарыылар

  1. ↑ 1 2 Президент России (рус.). special.kremlin.ru. Сигэнии күнэ: 3 Кулун тутар 2026.
  2. ↑ Эпоха великих петровских реформ: карты и атласы XVIII века (рус.). rsl.ru. Сигэнии күнэ: 3 Кулун тутар 2026.
  3. ↑ Столетний путь Декрета «Об учреждении высшего геодезического общества» — Центр государственной кадастровой оценки(биллибэт). cgko.sakha.gov.ru. Сигэнии күнэ: 3 Кулун тутар 2026.
  4. ↑ Magneex web-studio. День работника геодезии и картографии | Шушенский Сельскохозяйственный Колледж (рус.). xn--j1anmk.xn--p1ai. Сигэнии күнэ: 3 Кулун тутар 2026.
  5. ↑ В управлении Росреестра по Москве проходит фотовыставка «Геодезия в объективе», организованная при участии Мосгоргеотреста - ГБУ Мосгоргеотрест, ГБУ Мосгоргеотрест. Сигэнии күнэ: 3 Кулун тутар 2026.
  6. ↑ В тамбовском Росреестре открылась уникальная фотовыставка «Геодезия в объективе». Сигэнии күнэ: 3 Кулун тутар 2026.
  7. ↑ 1 2 Геодезия в объективе (рус.). adm-tavda.ru (25 Кулун тутар 2022). Сигэнии күнэ: 3 Кулун тутар 2026.
  8. ↑ В Хакасии организовали ретро-выставку ко Дню работников геодезии и картографии. amotash.ru. Сигэнии күнэ: 3 Кулун тутар 2026.
  9. ↑ День работников геодезии и картографии, Русское географическое общество (10 Кулун тутар 2023). Сигэнии күнэ: 3 Кулун тутар 2026.
  10. ↑ Administrator. День работников геодезии и картографии (рус.). igf.chuvsu.ru. Сигэнии күнэ: 3 Кулун тутар 2026.
  11. ↑ В Йошкар-Оле организована патриотическая выставка «Большие сердца геодезии и картографии»(биллибэт). gg12.ru. Сигэнии күнэ: 3 Кулун тутар 2026.
  12. ↑ Выставка, посвященная Дню работников геодезии и картографии России – Центральная научная библиотека Дальневосточного отделения Российской академии наук (рус.). cnb.dvo.ru. Сигэнии күнэ: 3 Кулун тутар 2026.
  13. ↑ Выставка приуроченная ко Дню работников геодезии и картографии – Центральная научная библиотека Дальневосточного отделения Российской академии наук (рус.). cnb.dvo.ru. Сигэнии күнэ: 3 Кулун тутар 2026.
  14. ↑ Инфодизайн. Выставка «Картография-2024» (Москва, 3 февраля – 29 марта 2025 г.) - Новости / Календарь событий / Главная. GEOPROFI.RU Электронный журнал по геодезии, картографии и навигации. geoprofi.ru. Сигэнии күнэ: 3 Кулун тутар 2026.
  15. ↑ Студентов и преподавателей АГАУ приглашают посетить мероприятия, приуроченные ко Дню геодезиста (англ.). p-reliz.ru. Сигэнии күнэ: 3 Кулун тутар 2026.
  16. ↑ Информационный час «Геодезисты и картографы» 2025, Мечетлинский район — дата и место проведения, программа мероприятия, Культура.РФ. Сигэнии күнэ: 3 Кулун тутар 2026.

Эбии бу тиэмэҕэ

Категориялар