Дипломатическай үлэһит күнэ
Дипломатия үлэһитин күнэ (нууч. День дипломати́ческого рабо́тника) — Арассыыйа Федерациятын дипломат үлэһиттэрин идэлээх бырааһынньыктара, Арассыыйа бэрэсидьиэнин В. В. Путин ыйааҕынан алтынньы 31 күнүгэр 2002 сыллаахха олохтоммут. Арассыыйаҕа сыл аайы олунньу 10 күнүгэр бэлиэтэнэр.
Устуоруйата
Олунньу 10 күнүн бу бырааһынньыкка анаан Арассыыйа бэрэсидьиэнэ мээнэҕэ талбатах, бу күн Арассыыйа бастакы тас бэлиитикэ биэдэмистибэтин — Посольскай бирикээс устуоруйатын кытта сибээстээх. Бу күн 1549 сыллаахха бу туһунан саамай эрдэтээҥи ахтыы баар; бастакы салайааччынан подьячай Иван Михайлович Висковатов (Висковатый) буолбут, Русь ыраахтааҕыта Уордаах Уйбаан «посольскай дьыаланы тэрийэргэ бирикээстээбит»[1].
Бэлиэтээһинэ
Бу күн Бэрэсидьиэн Дьаһалтата, Бырабыыталыстыба Аппараата, Бэдэрээссийэ Сэбиэтэ уонна Судаарыстыбаннай Дуума курдук араас судаарыстыбаннай уорганнар бэрэстэбиитэллэрэ, ону тэҥэ чааһынай дьон АБ-тин Тас дьыалаларга министиэристибэлэригэр эҕэрдэ телеграммаларын ыыталлар[2].
2009 сыллаахха «Дипүлэһит күнүн» чэрчитинэн АБ-тин премьер-миниистирэ Владимир Путин «Арассыыйа Бэдэрээссийэтин Тас дьыалаларга министиэристибэтин үлэһиттэригэр уонна бэтэрээннэригэр» эҕэрдэ ыыппыт, онно, чуолаан, Арассыыйа аныгы усулуобуйаларыгар дипломаттар оруолларын сыаналаабыт:
Арассыыйа дипломатията үгэс быһыытынан дойдубут тас бэлиитикэтин кууруһун олоххо киллэриигэ сүрүн оруолу ылар, Арассыыйа национальнай интэриэһин кытаанахтык туруулаһар, аан дойдуга бигэ туруктаах, куттал суох буолуутун хааччыйыыга боччумнаах кылааты киллэрэр. Биһиги дипломаттарбыт дойдуларыгар бэриниилэрэ, үрдүк профессионализмнара уонна интеллектуальнай потенциаллара Арассыыйа норуоттар икки ардыларынааҕы аптарытыатын уонна сабыдыалын бөҕөргөтүүгэ, салгыы социальнай-экономическай үүнүүгэ табыгастаах усулуобуйаны тэрийэргэ көмөлөһөллөр.
Маннык этиилэри В. В. Путин сыл аайы этэр[3][4][5].
Дипломат күнүгэр сылын ахсын АБ-тин ТДь миниистирэ С. В. Лавров эмиэ тыл этэр[2][6].
Үөскээһинэ
Дипломатия үлэһитин күнэ алтынньы 31 күнүгэр 2002 сыллаахха Арассыыйа Федерациятын Бэрэсидьиэнэ В. В. Путин 1279 №-дээх уурааҕынан олохтоммут, онно: «дипломатия үлэһитин күнүн олохтоон олунньу 10 күнүгэр бэлиэтииргэ» диэн быһаарыллыбыт[7].
Тэрээһиннэр
МГИМО-ҕа Дипломатия үлэһитин күнүгэр сыл аайы үөрүүлээх кэнсиэртэр ыытыллаллар[8].
2022 сыллаахха Данияҕа дипломатия үлэһитин күнүгэр Арассыыйатааҕы билим уонна култуура киинигэр Данияҕа дипломатическай миссияҕа анаммыт быыстапка аһыллыбыт[9].
2026 сыллаахха Дипломатическай үлэһит күнүн чэрчитинэн үгэс быһыытынан дипмиссия футбольнай хонуутугар Арассыыйа Камбоджатааҕы Посольствотын уонна Королевство тас сибээстэрин уонна норуоттар икки ардыларынааҕы бииргэ үлэлээһии министиэристибэтин хамаандаларын икки ардыларыгар табаарыстыы матч буолбут[10]. Арассыыйа Каирга Посольствотын иһинэн оскуола стадионугар Египет ТДьМ-ин үлэһиттэрин уонна СНГ чилиэннээх дойдулар дипмиссиялара кыттыылаах табаарыстыы футбол турнира буолбута[11].
Быһаарыылар
Сигэлэр
- Настоящее положение Висковатого.
- День дипломатического работника (рус.). mid.ru.