Аммосов Терентий Васильевич

Терентий Аммосов 1912 сыллаахха муус устар 2 күнүгэр Уус-Алдан улууһугар Курбуһах нэһилиэгэр төрөөбүтэ.

«Хамыдал» тыа хаһаайыстыбатын табаарыстыбатын биригэдьииринэн, Сангаарга саахта дьаһалтатын биригэдьииринэн, Дьокуускайдааҕы муусука-драма тыйаатырын артыыһынан үлэлээбитэ.

1938 сыллаахха сэлии муоһун кытта үлэлииргэ үөрэммит уонна айар үлэтин муосчут быһыытынан саҕалаабыта.

1943 сыллаахха Кыһыл Аармыйа кэккэтигэр ыҥырыллан, 1011-с стрелковай дивизия 102-с стрелковай полкатын састаабыгар Аҕа Дойду Улуу сэриитигэр кыттыбыта. Забайкальскай байыаннай уокурукка сулууспалаабыта. Маньчжурия босхолонуутун иһин кыргыһыыларга кыттыбыт. Сэрии кэнниттэн муосчут үлэтигэр төннүбүт.

Саха сирин худуоһунньуктарын сойууһун Салайыы чилиэнэ.

Терентий Аммосов 1988 сыллаахха балаҕан ыйын 4 күнүгэр күн сириттэн барбыта^[1].

Терентий Аммосов кыра кээмэйдээх төгүрүк уонна рельефтаах скульптура маастара. Олоҥхо матыыптарынан ойуулаах ажурнай холбукалар, саахымат набордарын, сувенирнай чорооннор, вазалар уонна да атын декоративнай, утарынан туһалаах оҥоһуктар (ол иһигэр фарфортан) ааптара^[1].

Сүрүн үлэлэрэ:

• «Охота» холбука (1956)
• «Север» холбука (1962—1967)
• «Лето» холбука (1979)
• «Олоҥхо» холбука (1981)
• «Изобилие» чороон (1957)
• «Нюргун Боотур» чороон (1960)
• «Зачинатели якутской литературы» чороон (1980)
• Брилианынан киэргэтиллибит чороон (1982). Леонид Брежневка бэлэхтэммитэ^[2].

• Саха АССР норуодунай худуоһунньуга (1952);
• РСФСР ускуустубатын үтүөлээх диэйэтэлэ (1958);
• РСФСР норуодунай худуоһунньуга (1962);
• И. Е. Репин аатынан РСФСР Государственнай бириэмийэтин лауреата (1976);
• Аҕа дойду Улуу сэриитин 2-с истиэпэннээх уордьана;
• «Японияны кыайыы иһин» мэтээл;
• «1941-1945 сс. Аҕа дойду сэриитигэр килбиэннээх үлэ иһин» мэтээл.