Спиридонов Юрий Васильевич

Спиридонов Юрий Васильевич (1952 ыам ыйын 28, Анаабыр улууһа, Саха АССР) — Арассыыйа худуоһунньуга, живописец, Саха Өрөспүүбүлүкэтин норуодунай худуоһунньуга, Арассыыйа Федерациятын үтүөлээх худуоһунньуга[1].

Олоҕун олуктара

1952 сыллаахха ыам ыйын 28 күнүгэр Анаабыр улууһугар, Лаптевтар байҕалларын кытылыгар Кожевников хомоҕор баар Косистый бөһүөлэгэр, табаһыт дьиэ кэргэҥҥэ төрөөбүтэ[1][2].

1979 сыллаахха А. И. Герцен аатынан Ленинградтааҕы судаарыстыбаннай педагогическай институт художественнай-графическай факультетын бүтэрбитэ. 1997—2000 сылларга Саха сирин худуоһунньуктарын Сойууһун бырабылыанньатын бэрэссэдээтэлин солбуйааччынан, 2002—2017 сылларга бэрэссэдээтэлинэн үлэлээбитэ. 1993 сылтан Дьокуускайга «Үргэл» арт-галереяны салайбыта[1].

1992—1994 сылларга ЮНЕСКО «Арт-Арктика» норуоттар икки ардыларынааҕы бырайыагын Арассыыйатааҕы чааһын тэрийбитэ уонна «Art from the Arctic» быыстапка тэрийэр комитетыгар кыттыбыта[1].

Айар үлэтэ

Живопиһын сүрүн тиэмэлэрэ — Арктика айылҕата, табаһыттар уонна Хоту дьонун олоҕо, киһи уонна тулалыыр эйгэ сибээһэ. Реалистическай хартыыналары кытта абстрактнай быһыылары, фольклор ойууларын уонна аан дойду маһын мотивын туһанар үлэлэри айар[2].

Үлэлэрэ Саха Өрөспүүбүлүкэтин Национальнай уус-уран түмэлигэр, «Росизо» тэрилтэҕэ уонна Арассыыйа, чэрчи таһынааҕы атыт хомуурунньуктарга бааллар[1].

2012 сыллаахха Москваҕа Федерация Сэбиэтигэр тус быыстапката буолбута. 2022 сыллаахха «Үргэл» арт-галереяҕа үбүлүөйүгэр аналлаах быыстапка ааспыта.

Талыллыбыт айымньылара

  • «Күһүн. Түүн» (1985);
  • «Возвращение», «Мой путь» триптих уҥа чааһа (1981)[1];
  • «В Гренландии» (1998)[1];
  • «Хозяин Момских гор»[1].

Ытык ааттара уонна наҕараадалара

  • Арассыыйа Федерациятын үтүөлээх худуоһунньуга.
  • Саха Өрөспүүбүлүкэтин норуодунай худуоһунньуга (2011).
  • Саха Өрөспүүбүлүкэтин ускуустубатын үтүөлээх диэйэтэлэ.
  • Саха сирин комсомолун бириэмийэтин лауреата;
  • Анаабыр улууһун Ытык олохтооҕо[1].
  • Саха Өрөспүүбүлүкэтин аҕыйах ахсааннаах төрүт хотугу норуоттарын Ассоциациятын «За заслуги перед Севером» мэтээлэ (2012).
  • «Саха АССР 100 сыла» үбүлүөйдээх бэлиэ (2022).

Быһаарыылар

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Юрий Спиридонов. Якутский Север глазами живописца (рус.). ЦБС города Якутска. Сигэнии күнэ: 7 Алтынньы 2026.
  2. ↑ 1 2 Певец Сибири (рус.). Сибирские исследования, 2020, № 2 (4). Сигэнии күнэ: 7 Алтынньы 2026.

Литература

  • Национальный художественный музей Республики Саха (Якутия) / Г. Сафронова и др. — Якутск: Сахаполиграфиздат, 2001.