1984 сыл

1984 сыл.

Тохсунньу 1 — Бруней Улуу Британияттан тутулуга суох буолбут.
Тохсунньу 3 — РСФСР Миниистирдэрин Сэбиэтин уурааҕынан Өлүөхүмэ заповеднига тэриллибит.
Тохсунньу 22 — графическай алтыһааннаах (интерфейстээх) уонна «кутуйахтаах» аан дойдуга бастакы киэҥ эйгэҕэ тахсыбыт Apple Macintosh көмпүүтэр эрэкилээмэтэ тэлэбиисэргэ тахсыбыт.
Тохсунньу 24 — Бастакы Apple Macintosh персональнай көмпүүтэр атыыга тахсыбыт.

Олунньу 7 — Америка астронааба Брюс Маккэндлесс бастакынан аһаҕас космоска скафандрдаах эрэ босхо көппүт.
Олунньу 8 — Эбэлээххэ Анаабыр сиригэр бастакы алмаас хостоммут.
Олунньу 13 — ССКП КК Генеральнай сэкиритээринэн Константин Черненко талыллыбыт. Кини бу солоҕо биир сыл кэриҥэ 1985 сыл кулун тутар 10 күнүгэр диэри олорбута.

Алтынньы 23 — ЦК КПСС пленума Сибиир өрүстэрин соҕуруу көһөрөр бырагырааманы ылыммыт. Бу бырайыагынан ССРС-ка 20 сыл тухары уопсайа 160 тэрилтэ үлэлээбит эбит. Сүрүннээн Арҕаа Сибиир өрүстэрин Обь уонна Иртыш ууларын Казахстааҥҥа, Орто Азияҕа, ону кытары Араал байҕалыгар ыытыллыахтаах эбит. Ол эрээри перестройка кэмигэр бу былаан экологияҕа улахан хоромньуну оҥоруохтааҕын туһунан прессаҕа улахан айдаан тахсыбыт. Инньэ гынан 1986 сыллаахха Сибиир өрүстэрин соҕуруу көһөрөртөн аккаастаммыттара.
Алтынньы 27 — БАМ үлэҕэ киирбит.

Ахсынньы 3 — Бхопал алдьархайа: Ииндийэҕэ Бхопал куоратыгар Union Carbide хампаанньа пестицид оҥорор собуотуттан метилизоцианат тохтуутун түмүгэр 3800-тан тахса киһи өлбүт уонна 150 000—600 000 киһи эмсэҕэлээбит (кинилэртэн 6000-та кэлин эчэйииттэн өлбүттэр). Бу түбэлтэ аан дойду устуоруйатыгар саамай ыарахан техногеннай саахаллартан биирдэстэрэ буолар.
Ахсынньы 10 — ХНТ Генеральнай Ассамблеята Пытка утары конвенцияны билиммит.
Ахсынньы 19 — Гонконг куоратын Британияттан Кытайга 1997 сыллаахха төннөрөр туһунан декларация ылыллыбыт. Гонконг Кытай састаабыгар киирбитин кэннэ 50 сыл тухары «биир дойду, икки систиэмэ» диэн идиэйэ тутуһуллуохтааҕа этиллибит.

Сивцев Владимир Михайлович, Арассыыйа судаарыстыбаннай деятелэ.
Тохсунньу 8 — Ким Чен Ын — Хотугу Кэриэйэ салайааччыта (2011 сылтан ыла).
Кулун тутар 1 — Евсеев Филипп Александрович, Илиҥҥи байыаннай уокурук 5-с бүттүүн сэбилэниилээх аармыйатын 127-с мотострелковай дивизиятын 218-с танковай полкатын 2-с таанка ротатын танковай взводун ефрейтора, механик-суоппар, Арассыыйа Федерациятын Дьоруойа.
Кулун тутар 13 — Петров Алексей Рафаэлович, Арассыыйа Федерациятын Дьоруойа.
Муус устар 5 — Емельянов Вячеслав Павлович, Арассыыйа судаарыстыбаннай диэйэтэлэ.
Ыам ыйын 20 — Шлеменко Александр Павлович, Арассыыйаттан булкаас истиил байыаһа.
Алтынньы 15 — Ушканов Дмитрий Дмитриевич, титуллаах саха кикбоксёра, муай-тай байыаһа.

Попов Василий Николаевич (1909—1984), олоҥхоһут, ырыаһыт.
Олунньу 22 — Дмитрий Петрович Коркин (05.09.1928—22.02.1984) — Саха Сиригэр тустуу сайдыытыгар сүҥкэн кылааты киллэрбит киһи.
Муус устар 26 — Цытович Николай Александрович, учуонай, геомеханик, инженер геолог, ССРС НА чилиэнэ-корреспондена. 1947—1953 сыллардаахха ССРС НА Саха сиринээҕи филиалын Президиумун бэрэссэдээтэлэ.

Туох буолбута