Евсеев Филипп Александрович
Филипп Александрович Евсеев (төр. 1984 кулун тутар 1 күнэ, Күндэйэ, Саха АССР) — Илиҥҥи байыаннай уокурук 5-с бүттүүн сэбилэниилээх аармыйатын 127-с мотострелковай дивизиятын 218-с танковай полкатын 2-с таанка ротатын танковай взводун ефрейтора, механик-суоппар. Анал байыаннай дьайыы кыттыылааҕа, «Алёша» тааҥка экипажын чилиэнэ. Арассыыйа Федерациятын Дьоруойа.
Биография
Филипп Евсеев 1984 сыл кулун тутар 1 күнүгэр Саха АССР Күндэйэ сэлиэнньэтигэр төрөөбүтэ. Элбэх оҕолоох дьиэ кэргэҥҥэ улааппыта — төрөппүттэрэ сэттэ оҕону иитэн-үөрэтэн улаатыннарбыттара. Филипп эһэлэрэ иккиэн Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылаахтара: аҕатын өттүттэн эһэтэ Филипп Андреевич Евсеев 1943 сыллаахха сэриигэ ыҥырыллан өлбүтэ, ийэтин өттүттэн эһэтэ Николай Михайлович Ващенко 1942 сыллаахха сэриигэ ыҥырыллан Курскай кыргыһыытыгар кыттыбыта. Младшай сержант сыбаанньалаах сэриилэспитэ, минометчик этэ. Кини 2005 сыллаахха 86 сааһыгар өлбүтэ[1].
Филип сэттис кылааска диэри Күндэйэ орто оскуолатыгар үөрэммитэ, онтон дьиэ кэргэн Сунтаарга көһөн кэлбиттэрэ. Сунтаар 1-кы нүөмэрдээх орто оскуолатын бүтэрэн баран, Сунтаар 23-с нүөмэрдээх ПТУ-га үөрэнэ киирбитэ, 2001 сыллаахха «слесарь-водитель» идэлээх бүтэрбитэ[2].
2002 сылтан 2004 сылга диэри Илиҥ Арҕаа байыаннай уокуругун тааҥка чаастарыгар суоппар-механикынан сулууспалаабыта. Аармыйаттан кэлэн баран Сунтаар араас тэрилтэлэригэр суоппарынан үлэлээбитэ[2].
2022 сыл күһүнүгэр, быстах мобилизация кэмигэр, кинини ыҥырбыттара; алтынньыша АБДь диэки барбыта.
АБДь-ҕа кыттыы
2023 сыл ым ыйыгар Запорожье хайысхатыгар өстөөх контрнаступлениета Времевскай чорбоҕор саҕаламмыта. Т-80ВБ тааҥка экипажын суоппара бэс ый саҕаланыытыгар бааһырбыта, кини оннугар Филипп Евсеев кэлбитэ[3].
2023 сыл бэс ыйын 6 күнүнээҕи түгэннэр «Алёша» таанка кыргыһыыта диэн ааттаммыттара. Кыргыһыы кэмигэр Филипп Евсеев бааһыран, эмтэнэргэ госпитальга ыытыллыбыта; онон «Алёшаҕа» анаммыт бастакы репортажтарга кини ахтыллыбатаҕа. Кэлин хаалбыт танкистар ефрейтор Евсеевы бүтүн кыргыһыыны ааспыт экипаж тэҥ чилиэнин быһыытынан информационнай бэбиэскэтигэр киллэрэргэ туруорсубуттара[1].
Арассыыйа Президенын 2023 сыл атырдьах ыйын 8 күнүнээҕи ыйааҕынан, байыаннай эбээһинэһи толорууга көрдөрбүт хорсун быһыытын иһин, ефрейтор Филипп Евсеевка РФ Дьоруойун аата иҥэриллибитэ. 2024 сыл атырдьах ыйын 23 күнүгэр Курскай куоракка Курскай кыргыһыытын 80 сылыгар аналлаах кэнсиэргэ В. В. Путин экипажы «Кыһыл көмүс Сулус» мэтээллэринэн наҕараадалаабыта[4]. Наҕараадалааһын кэмигэр Александр Леваков президеҥҥэ Евсеев эһэтэ Курскай кыргыһыытыгар кыттыбытын, билигин кини сиэнэ бу сиргэ Арассыыйа Дьоруойун сулуһун ылбытын туһунан иһитиннэрбитэ[5]. Сарсыныгар тааҥка экипажа Арассыыйа бэрэсидьиэнин кытта Кириэмилгэ көрүспүттэрэ[6].
2023 сыл атырдьах ыйын 6 күнүгэр Донецкай Норуодунай Өрөспүүбүлүкэ баһылыгын эбээһинэһин толорооччу Денис Пушилин «Алёша» тааҥка бары экипажын чилиэннэрин «ДНӨ Дьоруойа» сулустарынан наҕараадалаабыта[7].
АБДь зонатыттан кэлэн баран, Филипп Евсеев биир дойдулааҕа Алексей Неустроевтыын Саха Өрөспүүбүлүкэтин Бырабыыталыстыбатыгар үөрүүлээх приём оҥорбуттара[8].
Филипп Евсеевы чиэстээһин Сунтаарга С. А. Зверев-Кыыл Уол аатынан норуот айымньытын дьиэтигэр буолбута. Тэрээһиҥҥэ «Сунтаар улууһун ытык олохтооҕо» диэн аат иҥэриллибитин туһунан иһитиннэрдилэр[9]. Тыа нэһилиэктэрин баһылыктарыттан Филипп Евсеевка атыыр үөрү бэлэхтээбиттэрэ; Сунтаар нэһилиэгэ учаастагар саҥа дьиэ туппута[10]. Нэһилиэккэ Филипп Евсеев аатынан сынньалаҥ пааркатын арыйар былааннаахтар[1].
Тус олоҕо
Кэргэнэ Светлана Александровна оҕо саадыгар музыка учууталынан үлэлиир, үс оҕолоохтор — икки кыыс, биир уол[3].