Нуучча тылынанПартнёрдар бырайыактараАнал бырайыактар
Тас көрүҥүн уларытТылы уларытИһитиннэрии
УРУБИИКИ ТУҺУНАН

Лукачевскай Михаил Григорьевич

Михаил Григорьевич Лукачевскай (нууч. Михаи́л Григо́рьевич Васи́льев-Лукаче́вский; 1986 ахсынньы 4, Бороҕон, Саха АССР) — Арассыыйа киинэ режиссёра, сценариһа уонна продюсера. «Бөртөлүөт», «Кыталыктаах кырдалым» уонна «Өрөгөй» киинэлэрэ Арассыыйатааҕы уонна норуоттар икки ардыларынааҕы киинэ бэстибээллэрин наҕараадаларын ылбыттара[1][2][3][4][5][6][7][8].

Олоҕун олуктара

1986 сыл ахсынньы 4 күнүгэр Уус-Алдан улууһун Бороҕон сэлиэнньэтигэр төрөөбүтэ.

Уус-Алдан улууһун Чараҥ орто оскуолатын бүтэрбитэ. Оскуолаҕа үөрэнэр сылларыгар географияҕа улуустааҕы уонна өрөспүүбүлүкэтээҕи олимпиадалар призёрдара этэ.

2006 сыллаахха Дьокуускайдааҕы култуура уонна ускуустуба кэллиэһин бүтэрбитэ. Дипломнай үлэтинэн педагог Василий Мигалкин туһунан испэктээк буолбута (кини аатын Чараҥ оскуолата сүгэр)[9][10].

Лукачевскай диэн ийэтин араспаанньатын муусука клиптэрин устар кэмигэр айар аат быһыытынан туттан саҕалаабыта. Кэлин докумуоҥҥа араспаанньатын уларытан, Васильев-Лукачевский диэн хос араспаанньаламмыта[11].

20 сааһыгар «Эргиир» диэн бастакы киинэтин устубута. Бу үлэтинэн Санкт-Петербургтааҕы киинэ уонна тэлэбиидэнньэ институтун (нууч.) (сах. экран ускуустубаларын факультетыгар Николай Обухович мастарыскыайыгар үөрэнэ киирбитэ, ол эрээри үөрэҕин бүтэрбэтэҕэ[11][12].

2007 сылтан 2022 сылга диэри «Сахафильм» судаарыстыбаннай национальнай киинэ хампаанньатыгар туруорааччы режиссёр быһыытынан үлэлээбитэ. 2015 сыллаахха «Сайсары Синема» киинэ хампаанньатын тэрийэн үлэлэппитэ, устуудьуйа оонньуулаах уонна документальнай киинэлэри устан таһаарыынан дьарыктанар[13][12].

Айар үлэтэ

Режиссер эрдэтээҥи үлэлэригэр «Эргиир» (2007), кылгас кээмэйдээх «Биттэнии» уонна «Суол» (2012) киинэлэр киирсэллэр. «Суол» Семён Ермолаев — Сиэн Өкөр пьесатынан уһуллубута уонна Москва 2morrow бэстибээлин «Офсайд» регионнааҕы киинэ бырагырааматын чэрчитинэн көрдөрүллүбүтэ[14][15].

2013 сыллаахха Лукачевскай «Үрүҥ күн» дырааманы туруорбута. Киинэ ис хоһоонунан, кыһын Дьокуускайтан улууска айаннаан иһэр дьон массыыналара алдьанан, суолга хаайтаран хаалаллар[15].

2017 сыллаахха «Спасатель» киинэ тахсыбыта[12]. 2018 сыллаахха Лукачевскай «Якутск, я люблю тебя» киинэ альманаҕын көҕүлээччи уонна түөрт режиссердартан биирдэстэрэ буолбута. Кинини кытта новеллалары Алексей Амбросьев-уола, Роман Дорофеев уонна Сергей Потапов устубуттара. Дьокуускай куорат олохтоохторун күннээҕи олохторугар анаммыт киинэ 2018 сыл атырдьах ыйын 30 күнүгэр нууччалыы уонна сахалыы тылларынан эрэгийиэннээҕи быракаакка тахсыбыта[16].

«Бөртөлүөт» дыраама Иннокентий Васильев сценарийынан уһуллубута. Бу халаан уутугар барбыт хотугу бөһүөлэккэ ыалдьыбыт оҕолоох аҕа туһунан киинэ, кини санитарнай рейси ыҥыраары оройуон киинигэр тиийэ сатыыр. Операторынан Семён Аманатов үлэлээбитэ, сүрүн оруолу Гаврил Менкяров толорбута. Киинэ 2022 сыл олунньу 17 күнүгэр Арассыыйаҕа хааччахтаах быракаакка тахсыбыта[6].

2022 сыллаахха Лукачевскай «Дикий челлендж» киинэни туруорбута. Ити сыл Эдуард Новиковтыын уонна Семён Аманатовтыын хотугу улуустар олохтоохторун туһунан биэс новеллаалаах «Современные герои Арктики» документальнай альманаҕы устубута. Лукачевский сценарийы суруйсууга уонна продюсердааһыҥҥа кыттыыны ылбыта[12].

2024 сыллаахха «Кыталыктаах кырдалым» (нууч.) (сах. киинэтэ бастакытын бэстибээлгэ көстүбүтэ. Сценарийы Алексей Амбросьев-уола уонна Любовь Борисова суруйбуттара, операторынан Серафим Федоров, композиторынан Моисей Кобяков үлэлээбиттэрэ. Киинэҕэ Ньургуйаана Шадрина, Ньургун Бэчигэн, Алексей Егоров, Михаил Слепцов уонна Зоя Попова уһуллубуттара. Киинэ ис хоһоонунан, ийэтэ өлөн, кыталык буолбутугар итэҕэйэр аҕыс саастаах уол[1]. 2025 сыл балаҕан ыйын 18 күнүгэр киинэ Арассыыйаҕа хааччахтаах быракаакка тахсыбыта[7].

Режиссер 2024 сыллааҕы атын үлэтинэн Монреалга 1976 сыллааҕы Олимпиадаҕа кыттыбыт тириэньэр Дмитрий Коркин уонна саха тустууктарын Роман Дмитриев, Павел Пинигин уонна Александр Иванов тустарынан «Өрөгөй» диэн успуорт дыраамата буолбута. Сценарийы Лукачевскай Алексей Амбросьевтыын суруйбуттара. Дмитрий Коркины Иннокентий Луковцев, тустууктар оруолларын Гаврил Менкяров, Дьулусхан Андросов уонна Семён Лукин толорбуттара[17]. Киинэ сахалыы тылынан нууччалыы субтитрдаах тахсыбыта уонна 2024 сыл алтынньы 17 күнүгэр хааччахтаах прокатка быракаакка[8].

Фильмографията

Тахсыбыт сыла Киинэ аата Үлэтэ
2007 «Эргиир» режиссёр
2010 «Биттэнии» режиссёр
2012 «Суол» режиссёр
2013 «Үрүҥ күн» режиссёр
2017 «Спасатель» режиссёр
2018 «Якутск, я люблю тебя» режиссёрдартан биирдэстэрэ
2021 «Бөртөлүөт» / «Вертолет» режиссёр, продюсер
2022 «Дикий челлендж» режиссёр
2022 «Современные герои Арктики» режиссёрдартан биирдэстэрэ, сценарист, продюсер[12]
2024 «Кыталыктаах кырдалым» / «Там, где танцуют стерхи» режиссёр, продюсер[1]
2024 «Өрөгөй» / «Триумф» режиссёр

Кириитикэ уонна сыанабыл

«Сеанс» сурунаал ырытааччыта Мария Кувшинова «Суол» уонна «Үрүҥ күн» киинэлэри символлардаах киинэлэр диэн сыаналаабыта. Кини санаатынан, «Үрүҥ күҥҥэ» көстөр дьиҥ олоххо буолбут быһылааны домох курдук өйдүөххэ сөп[15].

Киинэ режиссера, кириитик Алексей Медведев бу киинэни саха киинэтин «саҥа долгунун» «биир чаҕылхай айымньыта» диэн ааттаабыта[18].

Лукачевский 2018 сыллааҕы интервьюгар «Быыһааччыны» бэйэтин саамай табыллыбатах үлэтинэн ааттаабыта. Кини санаатынан, киинэҕэ экшн, мелодрама уонна да атын жанрдар элеменнэрин холбуу сатааһын содулуттан түмүгэ эмсэҕэлээбит; ону таһынан, режиссер бэлиэтээбитинэн, киинэ көрөөччү биһирэбилин ылбатах[11].

«Биттэнии» VIII «Кинопроба» норуоттар икки ардыларынааҕы киинэ оскуолаларын бэстибээлигэр бастыҥ дебют иһин бирииһи уонна VI «Каштановый дом» бэстибээлгэ Арсений уонна Андрей Тарковскайдар ааттарынан анал бирииһи ылбыта. «Суол» I Дьокуускайдааҕы норуоттар икки ардыларынааҕы киинэ бэстибээлин «Саха киинэтигэр саҥа саҕахтар» диэн анал бирииһи уонна кириитиктэр дьүүллүүр сүбэлэрин анал наҕараадаларын ылбыта[10][14].

«Бөртөлүөт» XXX «Киношок» бэстибээлгэ түөрт наҕарааданы ылбыта: толору кээмэйдээх бастыҥ киинэҕэ «Көмүс лоза» сүрүн бириис, режиссура иһин бирииһи Михаил Лукачевскайга, операторскай үлэ иһин Анатолий Княжинскай аатынан бирииһи Семен Аманатовка уонна пресс-диплом «За кинематографическое преодоление времени и пространства»[19]. Ону кытта, 2021 сыллаахха Холбоһуктаах Дойдулар III-c Норуоттар икки ардыларынааҕы «Московскай премьера» киинэ бэстибээлин Гран-притын ылбыта[20].

«Кыталыктаах кырдалым» киинэ «Золотой ворон» VIII Арктикатааҕы норуоттар икки ардыларынааҕы киинэ бэстибээлигэр гран-при, Дьокуускайдааҕы VII норуоттар икки ардыларынааҕы киинэ бэстибээлигэр «Кыһыл көмүс хаар ачыкы» бастыҥ оонньуулаах киинэ иһин бирииһи уонна «Будем жить» XIII Москватааҕы норуоттар икки ардыларынааҕы киинэ бэстибээлин дьүүллүүр сүбэтин бэрэссэдээтэлин бирииһин ылбыта. Михаил Слепцов бу бэстибээлгэ бастыҥ дебют иһин бирииһи туппута[21][22][23].

Минскэйдээҕи XXX «Лістапад» норуоттар икки ардыларынааҕы киинэ бэстибээлигэр Лукачевскайга «Кыталыктаах кырдалым» киинэ туруорааччы режиссерын быһыытынан Беларусь Өрөспүүбүлүкэтин Бэрэсидьиэнин «Киинэҕэ гуманизм уонна духуобунас иһин» анал бирииһэ туттарыллыбыта[21]. 2025 сыл тохсунньутугар киинэ Даккатааҕы XXIII норуоттар икки ардыларынааҕы киинэ бэстибээлигэр бастыҥ оҕо киинэтинэн билиниллибитэ[24].

«Өрөгөй» киинэни быракаакка тахсыбыт маҥнайгы түөрт күнүгэр 32 тыһыынчаттан тахса киһи көрбүтэ, оттон хомуйбут үбэ 13 мөлүйүөн солкуобайы куоһарбыта[25].

Наҕараадалара

  • VIII Норуоттар икки ардыларынааҕы «Кинопроба» киинэ оскуолаларын бэстибээл-практикумун бастыҥ дебют бирииһэ уонна VI «Каштановый дом» бэстибээл Арсений уонна Андрей Тарковскайдар ааттарынан Норуоттар икки ардыларынааҕы бириэмийэтин анал бирииһэ — «Биттэнии» киинэ иһин[10].
  • I Дьокуускайдааҕы норуоттар икки ардыларынааҕы киинэ бэстибээлин «Саха киинэтигэр саҥа саҕахтар» анал бирииһэ уонна киинэ кириитиктэрин дьүүллүүр сүбэтин туспа бэлиэтээһинэ — «Суол» киинэ иһин[10].
  • XXX «Киношок» Аһаҕас киинэ бэстибээлин «Көмүс лоза» сүрүн бирииһэ уонна бастыҥ режиссура бирииһэ — «Бөртөлүөт» киинэ иһин[26].
  • VIII «Золотой ворон» Арктикатааҕы норуоттар икки ардыларынааҕы киинэ бэстибээлин Гран-при бирииһэ — «Кыталыктаах кырдалым» киинэ иһин[3].
  • VII Дьокуускайдааҕы норуоттар икки ардыларынааҕы киинэ бэстибээлин «Көмүс хаар ачыкы» бастыҥ бирииһэ — «Кыталыктаах кырдалым» киинэ иһин[2].
  • XIII «Будем жить» Москватааҕы норуоттар икки ардыларынааҕы киинэ бэстибээлин дьүүллүүр сүбэтин бэрэссэдээтэлин бирииһэ — «Кыталыктаах кырдалым» киинэ иһин; сүрүн оруолу толорбут Михаил Слепцов бастыҥ дебют иһин дьүүллүүр сүбэ бирииһин ылбыта[4].
  • XXX «Лістапад» Минскэйдээҕи норуоттар икки ардыларынааҕы киинэ бэстибээлин Беларусь Өрөспүүбүлүкэтин Бэрэсидьиэнин «Киинэҕэ гуманизм уонна духуобунас иһин» анал бирииһэ — «Кыталыктаах кырдалым» киинэ иһин[3].
  • XXIII Даккатааҕы норуоттар икки ардыларынааҕы киинэ бэстибээлин бастыҥ оҕо киинэтин бирииһэ — «Кыталыктаах кырдалым» киинэ иһин[5].

Тус олоҕо

2018 сыллааҕы интервьютугар Лукачевскай учуутал төрөппүттэрдээҕин, кэргэннээҕин уонна түөрт оҕолооҕун туһунан иһитиннэрбитэ[11].

Быһаарыылар

  1. ↑ 1 2 3 Там, где танцуют стерхи, 2024 (рус.). Московский международный кинофестиваль «Будем жить». Сигэнии күнэ: 15 Балаҕан ыйын 2026.
  2. ↑ 1 2 Лауреаты VII Якутского международного кинофестиваля(нууч.), ПрофиСинема (3 июля 2024). Сигэнии күнэ: 15 Балаҕан ыйын 2026.
  3. ↑ 1 2 3 "Лiстапад": специальный приз Президента Беларуси присужден якутскому режиссеру Михаилу Лукачевскому (8 Сэтинньи 2024). Сигэнии күнэ: 15 Балаҕан ыйын 2026.
  4. ↑ 1 2 Победители XIII Московского международного кинофестиваля «Будем жить»(нууч.), ПрофиСинема (26 августа 2024). Сигэнии күнэ: 15 Балаҕан ыйын 2026.
  5. ↑ 1 2 Российские фильмы выиграли награды на кинофестивале в Бангладеш(нууч.), ПрофиСинема (20 января 2025). Сигэнии күнэ: 15 Балаҕан ыйын 2026.
  6. ↑ 1 2 Вертолёт (рус.). ПрофиСинема. Сигэнии күнэ: 17 Балаҕан ыйын 2026.
  7. ↑ 1 2 Там, где танцуют стерхи (рус.). ПрофиСинема. Сигэнии күнэ: 17 Балаҕан ыйын 2026.
  8. ↑ 1 2 Триумф (рус.). ПрофиСинема. Сигэнии күнэ: 17 Балаҕан ыйын 2026.
  9. ↑ Режиссер Михаил Лукачевский: Снимать фильм — величайшее счастье на свете(нууч.), ЯСИА (27 августа 2018). Сигэнии күнэ: 15 Балаҕан ыйын 2026.
  10. ↑ 1 2 3 4 Михаил Лукачевский (рус.). ПрофиСинема. Сигэнии күнэ: 15 Балаҕан ыйын 2026.
  11. ↑ 1 2 3 4 Режиссёр Михаил Лукачевский: Снимать фильм — величайшее счастье на свете(нууч.), ЯСИА (27 августа 2018). Сигэнии күнэ: 17 Балаҕан ыйын 2026.
  12. ↑ 1 2 3 4 5 Современные герои Арктики (рус.). Фонд поддержки регионального кинематографа Союза кинематографистов России. Сигэнии күнэ: 17 Балаҕан ыйын 2026.
  13. ↑ Сайсары Синема (рус.). ПрофиСинема. Сигэнии күнэ: 17 Балаҕан ыйын 2026.
  14. ↑ 1 2 Якутское кино. Михаил Лукачевский (рус.). Кинотеатр «Иллюзион». Сигэнии күнэ: 17 Балаҕан ыйын 2026.
  15. ↑ 1 2 3 Кувшинова, Мария. «Не видел ни одного якута, который вообще не занимался бы творчеством» (рус.). Сеанс (22 Атырдьах ыйын 2014). Сигэнии күнэ: 17 Балаҕан ыйын 2026.
  16. ↑ Аммосова, Вероника. «Якутск, я люблю тебя» — во всех кинотеатрах с 30 августа(нууч.), ЯСИА (28 августа 2018). Сигэнии күнэ: 17 Балаҕан ыйын 2026.
  17. ↑ Евсеев, Иван. «Это триумф Коркина»: в Якутии стартовали показы фильма об олимпийских чемпионах(нууч.), ЯСИА (17 октября 2024). Сигэнии күнэ: 17 Балаҕан ыйын 2026.
  18. ↑ Медведев, Алексей. Якутское кино в пяти словах (рус.). Сеанс (4 Ыам ыйын 2021). Сигэнии күнэ: 15 Балаҕан ыйын 2026.
  19. ↑ Главный приз фестиваля «Киношок» забрал якутский «Вертолёт»(нууч.), ПрофиСинема (3 октября 2021). Сигэнии күнэ: 17 Балаҕан ыйын 2026.
  20. ↑ Вертолёт (2021). Сигэнии күнэ: 25 Балаҕан ыйын 2026.
  21. ↑ 1 2 «Лiстапад»: специальный приз Президента Беларуси присуждён якутскому режиссёру Михаилу Лукачевскому(нууч.), БелТА (8 ноября 2024). Сигэнии күнэ: 17 Балаҕан ыйын 2026.
  22. ↑ Лауреаты VII Якутского международного кинофестиваля(нууч.), ПрофиСинема (3 июля 2024). Сигэнии күнэ: 17 Балаҕан ыйын 2026.
  23. ↑ Победители XIII Московского международного кинофестиваля «Будем жить»(нууч.), ПрофиСинема (26 августа 2024). Сигэнии күнэ: 17 Балаҕан ыйын 2026.
  24. ↑ Российские фильмы выиграли награды на кинофестивале в Бангладеш(нууч.), ПрофиСинема (20 января 2025). Сигэнии күнэ: 17 Балаҕан ыйын 2026.
  25. ↑ Сергеев, Дьулустаан. Фильм «Триумф» за несколько дней собрал в прокате более 13 миллионов рублей(нууч.), ЯСИА (21 октября 2024). Сигэнии күнэ: 17 Балаҕан ыйын 2026.
  26. ↑ Главный приз фестиваля «Киношок» забрал якутский «Вертолет»(нууч.), ПрофиСинема (3 октября 2021). Сигэнии күнэ: 15 Балаҕан ыйын 2026.

Сигэлэр

Эбии бу тиэмэҕэ

Категориялар