Нуучча тылынанАнал бырайыактар
Тылы уларыт
УРУБИИКИ ТУҺУНАН

Иванов Александр Николаевич, тустуук

Ойуучааны оҥоруу сатаммата: Билэ көстүбэтэ
Иванов Александр Николаевич

Александр Николаевич Иванов — көҥүл тустуук, Олимпия оонньууларын үрүҥ көмүс призера, аан дойду Кубогын призера, Европа чемпионатын призера, ССРС хас да төгүллээх чемпиона уонна призера. ССРС спордун үтүөлээх маастара (1991), Саха АССР үтүөлээх тренерэ.

Олоҕун олуктара

1951 сыллаахха тохсунньу 10 күнүгэр Сунтаар улууһун Чуона нэһилиэгэр(билигин Мирнэй оройуонугар киирэр) төрөөбүт. 1966 сыллаахха Сунтаар улууһун оҕо-ыччат успуордун оскуолатыгар классика тустуунан дьарыктанан саҕалаабыт (тренерэ ССРС спордун маастара А.П. Габышев). 1968 сыллаахха Чурапчытааҕы оҕо-ыччат успуордун оскуолатыгар (тренерэ Д. П. Коркин) көспүт. 1968 сылга «Сэбилэниилээх күүстэр», 1969 сылга - «Урожай», 1970 сылга «Спартак» (Саха сирэ) успуорт кулууптарын ааттарыттан тустубута. 1970 сыллаахха Казах судаарыстыбаннай физкультура институтугар киирбитэ уонна Алма-Атаҕа көспүтэ, Казах ССР үтүөлээх тренерэ К.Р. Байдосовка уонна ССРС үтүөлээх тренерэ П. Ф. Матущакка эрчиллибитэ[2].

Спортка ситиһиилэрэ

1970 с. ССРС эдэрдэргэ чемпиона буолбута, Сойуус чемпионатыгар 6 миэстэни ылбыта. Венгрияҕа «Олимпийскай эрэллэр» турнир кыайыылааҕа. Бу сыл ССРС спордун маастарын нуорматын толорбута. 1971 с. Тбилисигэ норуоттар икки ардыларынааҕы турнир кыайыылааҕа. Норуоттар икки ардыларынааҕы кылаастаах маастар аата иҥэриллибитэ.

1972 уонна 1973 сыллардаахха ССРС чемпионаттарыгар иккис буолбута. 1973 с. Тбилисигэ норуоттар икки ардыларынааҕы турнир кыайыылааҕа. 1974 сыллаахха ССРС чемпиона буолбута, Ираҥҥа ыытыллыбыт норуоттар икки ардыларынааҕы турнир кыайыылааҕынан тахсыбыта. 1976 сыллаахха ситиһиитин хатылаабыт, ССРС Олимпийскай хамаандатыгар ылыллыбыт.

1976 Сыллаахха Монреаль куоракка ыытыллыбыт XXI сайыҥҥы Олимпия оонньууларыгар 52 киилэҕэ диэри ыйааһыҥҥа тустубута. Онно хапсыһыыларга:

  • бастакы эргииргэ утары турааччыта Елой Абреу (Куба) дисквалификацияланан 8-с мүнүүтэҕэ кыайбыт;
  • иккис эргииргэ 22-4 ахсаанынан Константин Мундилуны (Румыния) кыайбыт;
  • үһүс эргииргэ 16-10 ахсаанынан Джеймс Хайнсы (АХШ) кыайбыт, 0,5 ыстарааптаах балл ылбыт;
  • төрдүс эргииргэ 22-19 ахсаанынан Ли Бонг Суну (Хотугу Кэриэйэ) кыайбыт уонна 1 ыстарааптаах балл ылбыт;
  • бэһис эргииргэ 26-5 ахсаанынан Владислав Стешигы (Польша) кыайбыт уонна күрэхтэһии финалыгар тахсыбыт.

Финал бастакы хапсыһыытыгар 3-с мүнүүтэҕэ Джон Хе Собу (Соҕуруу Кэриэйэ) тушенан кыайбыт. Бастакы миэстэ иһин хапсыһыыга Юдзи Такадаҕа (Япония) хотторон, XXI сайыҥҥы Олимпия оонньууларын үрүҥ көмүс призера буолбут[3].

1977, 1978 сс. Тбилисигэ аан дойдутааҕы турнир кыайыылааҕа. Бэтэрээн маастардар ортолоругар аан дойду чемпиона (1993)[2].

1979 с. улахан успуортан барбыта. Чурапчытааҕы физкультура институтугар кафедра сэбиэдиссэйинэн, Мирнэйгэ олимпийскай резервэ оскуолатын дириэктэринэн үлэлээбит[2]. Билиҥҥи кэмҥэ Саха Өрөспүүбүлүкэтин көҥүл тустууга сүүмэрдэммит хамаандатын консультанынан, олимпийскай чемпион Роман Михайлович Дмитриев аатынан Аан дойдутааҕы турнир тэрийээччитинэн уонна тэрийээччитинэн үлэлиир[4].

Наҕараадалара уонна ытык ааттара

  • ССРС спордун үтүөлээх маастара;
  • ССРС үтүөлээх тренерэ (1988);
  • «Үлэҕэ килбиэнин иһин» мэтээл (1976)[2];
  • Саха Өрөспүүбүлүкэтин үтүөлээх тренерэ;
  • Дьокуускай куорат Ытык олохтооҕо (1998)[5];
  • Сунтаар улууһун Ытык олохтооҕо;
  • «Хотугу сулус» уордьан (2006)[6].

Быһаарыылар

  1. ↑ Sports-Reference.com (англ.)
  2. ↑ 1 2 3 4 Федеральный информационный портал «SakhaNews». Сигэнии күнэ: 21 Ахсынньы 2025. Архивировано 25 Атырдьах ыйын 2011 года.
  3. ↑ Aleksandr Ivanov Biography and Olympic Results. Сигэнии күнэ: 21 Ахсынньы 2025. Архивировано из оригинала 15 Бэс ыйын 2012 года.
  4. ↑ Легенда якутского спорта Александр Иванов: «Моя жена — моя олимпийская золотая медаль!» Сигэнии күнэ: 21 Ахсынньы 2025.
  5. ↑ Город Якутск: Почётные граждане. Официальный информационный портал Республики Саха (Якутия). Сигэнии күнэ: 21 Ахсынньы 2025. Архивировано 7 Муус устар 2014 года.
  6. ↑ Кавалеры Ордена Республики Саха (Якутия) «Полярная звезда» — список награждённых. Официальный информационный портал Республики Саха (Якутия). Сигэнии күнэ: 21 Ахсынньы 2025. Архивировано из оригинала 3 Сэтинньи 2013 года.

Сигэлэр

Категориялар