Пинигин Павел Павлович

Павел Павлович Пинигин (төр. 1953 кулун тутар 12, Чурапчы улууhа, Саха АССР) — сэбиэскэй тустуук, Олимпиада чөмпүйүөнэ, ССРС үтүөлээх успуорт маастара. Уурайбыт милиция полковнига[1]. СР «Динамо» түмсүүтүн вице-президенэ, СР спортивнай тустууга Федерациятын вице-бэрэсидьиэнэ, өрөспүүбүлүкэ тустууга хамаандатын Ил тренерэ.

Олоҕун олуктара

1953 кулун тутар 12 күнүгэр Чурапчы улууһун Дириҥ сэлиэнньэтигэр төрөөбүтэ. Көҥүл тустуунан 1966 сыллаахха Чурапчы ДЮСШ-гар Дмитрий Коркин тренердаах дьарыктаммыта.

1975 сыллаахха Киев судаарыстыбаннай физическай култуура институтун (1975) уонна Арассыыйа ИДьМ салайыы академиятын бүтэрбитэ.

1975—1987 сыллаахтарга Сэбилэниилээх күүстэргэ сулууспалаабыта[2].

1987—2009 сыллаахтарга Саха Өрөспүүбүлүкэтин ис дьыала уорганнарыгар сулууспалаабыта.

2009—2010 сылларга Саха Өрөспүүбүлүкэтин Бэрэсидьиэнин сүбэһитэ этэ[2].

2013 сыллаахха Ил Түмэн V ыҥырыытын дьокутаатынан талыллыбыта[2]. Кэлин Ил Түмэн VI уонна VII ыҥырыылар дьокутаата[3].

2013 сыл балаҕан ыйыттан — Саха Өрөспүүбүлүкэтин судаарыстыбаннай бүддьүөт тэрилтэтин «Үрдүкү спортивнай маастарыстыба оскуолата» дириэктэрин бастакы солбуйааччыта[2].

2019 сыллаахтан Павел Пинигин Саха Өрөспүүбүлүкэтин хомуур хамаандаларын спортивнай бэлэмнээһинин өрөспүүбүлүкэтээҕи киинин дириэктэрин солбуйааччыта буолбута[2].

Бастыҥ көрдөрүүлэрэ

  • 1975 — ССРС омуктарын Спартакиадатын кыайыылааҕа. Эуропа уонна Аан дойду чемпиона;
  • 1976 — ССРС чемпиона. XXI Олимп оонньууларын чемпиона[4];
  • 1977, 1978 — Аан дойду чемпиона;
  • 1973, 1979 — Аан дойду Кубогын кыайыылааҕа;
  • 1980 — XXII Олимпия оонньууларыгар 4-с призер;
  • 1993 — бэтэрээннэргэ Аан дойду чемпиона[5].

Тус олоҕо

Кэргэнэ — Мария Джумабаевна Кульчунова-Пинигина чэпчэки атлетикаҕа үгүс үрдүк көрдөруүлэрдээх бастыҥ спортсмен, ССРУ спордун үтүөлээх маастара, СР физическэй культураҕа, спорка үтүөлээх үлэһитэ[6]. ХХIV Олимпиада чемпиона. Чэпчэки атлетиканан 1970 с. дьарыктанар. ССРС хас да төгүллээх чемпиона, рекордсмена, 400 м аан дойду чемпионатын икки төгүллээх боруонса призера. 16 сыл устата ССРС сүүмэрдэммит хамаандатын чилиэнинэн сылдьыбыта.

Ыал үс уол оҕолоох: Павел, Тимир уонна Шамиль[7].

Билинии

Павел Пинигин аатына Нүөрүҥгүрү улууһугар көмүстээх сир[8], 63,37 карааттаах алмаас уонна астероид ((7976) Пинигин) сүгэр[9].

2012 сыллаахха Дьокуускайга «Өрөгөй» успуорка бэлэмнэнии Киинигэр 1976 сыллаахха Монреалга буолбут XXI сайыҥҥы Олимпиада кыттыылаахтарыгар — Павел Павлович Пинигиҥҥа, Роман Михайлович Дмитриевка уонна Александр Николаевич Ивановка аналлаах пааматынньык туруоруллубута[10].

2018 сылтан Дьокуускайга Павел Пинигин чиэһигэр 16-гар диэри саастаах уолаттарга көҥүл тустууга Бүтүн Арассыыйатааҕы аһаҕас турнир уонна 18-гар диэри саастаах уолаттарга норуоттар икки ардыларынааҕы көҥүл тустууга күрэхтэһиилэр ыытыллаллар[11].

2024 сыллаахха режиссер Михаил Лукачевскай «Триумф» диэн көҥүл тустууга тренер Дмитрий Коркин уонна кини иитиллээччилэрэ-олимпиецтар тустарынан киинэтэ тахсыбыта. Павел Пинигин оруолун Гаврил Менкяров толорбута[12].

Култуураҕа

Павел Пинигин икки кинигэ ааптара: «Путь к Олимпу» (Дьокуускай, 1984) уонна «Труд моей жизни — борьба» (1990, Киев).

Наҕараадалара уонна ытык ааттара

  • ССРС спордун үтүөлээх маастара;
  • Саха Өрөспүүбүлүкэтин культуратын уонна спордун үтүөлээх үлэһитэ;
  • «Бочуот Знага» уордьан (1976);
  • Омуктар икки ардыларынааҕы категориялаах экстра-кылаастаах судьуйа(1994);
  • Дьокуускай куорат ытык олохтооҕо (1976);
  • Чурапчы улууһун ытык олохтооҕо;
  • «Хотугу сулус» уордьан (2006);
  • Саха Өрөспүүбүлүкэтин Президенын Грамотата (2013).
  • Ил Түмэн V, VI уонна VII ыҥырыытын норуодунай дьокутаата.

Быһаарыылар

  1. ↑ Рыцарь вольной борьбы и парламентарий Павел Пинигин. https://www.sakhaparliament.ru. Саха Парламент (12.03.23). Сигэнии күнэ: 8 Балаҕан ыйын 2025.
  2. ↑ 1 2 3 4 5 Павел Павлович Пинигин. https://old.nlrs.ru. Сигэнии күнэ: 8 Балаҕан ыйын 2025.
  3. ↑ Пинигин Павел Павлович. Сигэнии күнэ: 8 Балаҕан ыйын 2025.
  4. ↑ Павел Пинигин. https://olympteka.ru. Olympteka. Сигэнии күнэ: 8 Балаҕан ыйын 2025.
  5. ↑ Борьба вольная, Пинигин П.П. infosport.ru. Сигэнии күнэ: 8 Балаҕан ыйын 2025.
  6. ↑ Якутия чествовала своих олимпийских чемпионов - семью Пинигиных. https://ria.ru. РИА Новости (9 От ыйын 2008). Сигэнии күнэ: 8 Балаҕан ыйын 2025.
  7. ↑ В Якутии олимпийская семья Пинигиных справила двойной юбилей. https://1sn.ru. SakhaNews (9 От ыйын 2008). Сигэнии күнэ: 8 Балаҕан ыйын 2025.
  8. ↑ Новости геологии / Чьими именами называют месторождения? Сигэнии күнэ: 8 Балаҕан ыйын 2025. Архивировано 23 Балаҕан ыйын 2015 года.
  9. ↑ Пинигин Павел Павлович | Федерация спортивной борьбы России. Сигэнии күнэ: 8 Балаҕан ыйын 2025.
  10. ↑ В Якутске открылся самый крупный в республике Центр спортивной подготовки «Триумф» (рус.). Stadium.ru (1 От ыйын 2012). Сигэнии күнэ: 15 Балаҕан ыйын 2026.
  11. ↑ В Якутии стартуют соревнования в честь олимпийского чемпиона Павла Пинигина — Yakutia-daily.ru, Yakutia-Daily.ru — свежие новости Якутии и Якутска – все важное и интересное (16 От ыйын 2024). Сигэнии күнэ: 15 Балаҕан ыйын 2026.
  12. ↑ Триумф (2024). Кинопоиск. Сигэнии күнэ: 28 Тохсунньу 2026.

Сигэлэр

Эбии бу тиэмэҕэ