Нуучча тылынанАнал бырайыактар
Тылы уларыт
УРУБИИКИ ТУҺУНАН

Эдуард Новиков

Эдуард Алексеевич Новиков (1971 сыл сэтинньи 6 күнэ, Саха АССР) — Арассыыйа кинорежиссёра уонна оператора, «саха киинэтин саҥа долгунун» бэрэстэбиитэлэ. Кини «Тойон Кыыл» киинэтэ XXXX ММКФ (2018) уонна атын арассыыйатааҕы, норуоттар ыккардыларынааҕы киинэ бэстибээллэрин кыайыылааҕа, «На краю света» (2026) киинэтэ «Литература и кино» бэстибээл Гран-притын ылбыта[1][2].

Олоҕун олуктара

1971 сыллаахха сэтинньи 6 күнүгэр Орджоникидзевскай оройуон (билиҥҥитэ Хаҥалас улууһа) Хачыкаат сэлиэнньэтигэр төрөөбүтэ[3]. Аармыйаттан төннүбүтүн кэннэ 1991 сыллаахха доҕорун сүбэтинэн Дьокуускайдааҕы ПТУ-7-гэр саҥа аһыллыбыт «Мини-тэлэстудиыйа оператора» идэтигэр киирбитэ. НВК «Саха» практикатын ааспыта, саҥа суруйууларга сюжеттары оҥорбута. Онтон Санкт-Петербургтааҕы судаарыстыбаннай киинэ уонна тэлэбиидэнньэ университетыгар киирбитэ, 2001 сыллаахха «Режиссёр-оператор» идэтинэн бүтэрбитэ[4].

Эдуард Новиков дипломнай киинэтэ «Бог» Семён Ермолаев пьесатынан оҥоһуллубут, «ПитерKит» бастакы устудьуон киинэлэрин фестивалыгар «Кодак» фирма бириэмийэтин уонна Санкт-Петербургааҕы «Начало» киинэ фестивалыгар ордук үчүгэй оонньуур киинэ бириэмийэтин ылбыта[5].

2003 сылтан Судаарыстыбаннай национальнай «Сахафильм» киинэ хампаанньатыгар (Дьокуускай) үлэлиир, манна араас бырайыактарга режиссёр, оператор, фотограф быһыытынан кыттар[6].

Кыра киинэ оҥоруулаах, манна закааска документальнай киинэлэри устар[7]. Арассыыйа кинематографистарын сойууһун уонна Арассыыйа кинорежиссёрдарын гильдиятын чилиэнэ.

2014 сыллаахха Эдуард Новиков «Посланник небес» киинэтэ — ыллааччы Александр Самсонов туһунан драмата, кини Айыы Уола псевдонимынан биллэрэ, — Саха сиригэр сыл бастыҥ киинэтэ буолбута, прокакка онтон тахса мөлүйүөн солкуобай хомуйбута[8].

2018 сыллаахха Эдуард Новиков «Тойон кыыл» киинэтэ Москватааҕы норуоттар ыккардыларынааҕы киинэ фестивалын бастыҥ премьеларыттан биирдэстэрэ буолбута. Бу саха притчата, Василий Яковлев «Со мною состарившаяся лиственница» сэһэнинэн уһуллубута, ММКФ сүрүн бириэмийэтин — «Кыһыл көмүс Георгий» ылбыта[9]. Киинэ барыта Sony Alpha фотоаппаракка уһуллубута[10].

Билэ:Царь птица.jpg
«Царь-птица» киинэттэн кадр

2024 сыл бэс ыйыгар Эдуард Новиков саҥа киинэтин бырайыага Бэрэсидьиэн култуура иннициативаларын пуондатын грантын ылбыта. «На краю света» киинэтин Николай Лесков биир ааттаах сэһэнинэн устуу 2024 сыл балаҕан ыйыгар Саха сирин Хаҥалас уонна Томпон улуустарыгар «Сахафильм» киинэ хампаанньатын өйөбүлүнэн саҕаламмыта[11]. Киинэ сценарийын Семён Ермолаев суруйбута, кини Эдуард Новиковтыын «Царь-птица» үлэтин бииргэ үлэлээбитэ[12]. Киинэ премьерата 2026 сыл муус устар 19 күнүгэр 48-с Москватааҕы омуктар ыккардыларынааҕы киинэ фестивалыгар буолбута[13].

Быһаарыылар

  1. ↑ Фильм «На краю света» получил Гран-при «Гранатовый браслет». Likeable.ru (27 Бэс ыйын 2026). Сигэнии күнэ: 2 От ыйын 2026.
  2. ↑ Объявлены победители кинофестиваля «Литература и кино». Аргументы и Факты (27 Бэс ыйын 2026). Сигэнии күнэ: 2 От ыйын 2026.
  3. ↑ Царь-Птица. Показ фильма и встреча с режиссером Эдуардом Новиковым, Ельцин Центр. Сигэнии күнэ: 2 От ыйын 2026.
  4. ↑ Эдуард Новиков: У якутского кино есть будущее — Новости Якутии и Якутска — свежие новости онлайн на сайте ysia.ru — ЯСИА, Новости Якутии и Якутска — свежие новости онлайн на сайте ysia.ru — ЯСИА (19 Балаҕан ыйын 2018). Сигэнии күнэ: 26 Балаҕан ыйын 2024.
  5. ↑ Эдуард Новиков. Кино-Театр.Ру. Сигэнии күнэ: 25 Балаҕан ыйын 2024.
  6. ↑ Новиков Эдуард Алексеевич - биография. www.globalmsk.ru. Сигэнии күнэ: 25 Балаҕан ыйын 2024.
  7. ↑ MovieStart. Победитель 40 ММКФ был снят на фотоаппарат. Интервью с режиссером картины «Царь-птица» Эдуардом Новиковым ⋆ MovieStart, MovieStart (28 Муус устар 2018). Сигэнии күнэ: 26 Балаҕан ыйын 2024.
  8. ↑ Будущее якутского кино: «Синет Сахавуд» профинансировал 12 проектов — ждем новых классных фильмов. sinetspark.org. Сигэнии күнэ: 28 Бэс ыйын 2026.
  9. ↑ Александр Обносов. «Царь-птица» над Москвой: как завершился юбилейный ММКФ - Газета.Ru, Газета.Ru (27 Муус устар 2018). Сигэнии күнэ: 26 Балаҕан ыйын 2024.
  10. ↑ MovieStart. Победитель 40 ММКФ был снят на фотоаппарат. Интервью с режиссером картины «Царь-птица» Эдуардом Новиковым ⋆ MovieStart, MovieStart (28 Муус устар 2018). Сигэнии күнэ: 25 Балаҕан ыйын 2024.
  11. ↑ В Чурапчинском районе начались съемки фильма по мотивам произведения Николая Лескова, Yakutia-Daily.ru (4 Балаҕан ыйын 2024). Сигэнии күнэ: 26 Балаҕан ыйын 2024.
  12. ↑ Проект якутского кинорежиссера Эдуарда Новикова получил грант Президентского фонда культурных инициатив(биллибэт). www.sakhaparliament.ru. Сигэнии күнэ: 26 Балаҕан ыйын 2024.
  13. ↑ На краю света (2026). Кино-Театр.Ру. Сигэнии күнэ: 28 Бэс ыйын 2026.

Категориялар