Азербайдьаан тыла

Азербайдьаан тыла
Азербайдьаан тыла
Ис ааттара	Azərbaycan dili
Дойдулар	Азербайдьан; Ираан; Ирак; Грузия; Арассыыйа; Афганистаан; Украина; Түркийэ; Казахстаан; Эрмээн Сирэ; Түркменистаан; Узбекистаан; Кыргыстаан; Сирия; Германия; Америка Холбоһуктаах Штааттара;
Саҥарар дьон ахсааннара	23 000 000 киһи (2007);
Наардааһын
	ностратическай тыллар[d] Алтай тыллара Түүр тыллара тустаах түүр тыллара[d] огузские языки[d] западные огузские языки[d] Азербайдьаан тыла
Сурук-бичик	Латыын алпабыыта, персидская письменность[d], Кириллица уонна Араабтыы сурук-бичик
Тыл кодтара
ГОСТ 7.75–97	азе 025
ISO 639-1	az
ISO 639-2	aze
ISO 639-3	aze
WALS	aze
Ethnologue	aze
ABS ASCL	4302
IETF	az
Glottolog	azer1255

Азербайдьаан тыла, эбэтэр атыннык Азери диэн ааттанар Азербайдьааҥҥа уонна хоту Ирааҥҥа саҥарыллар түүр төрүттээх тыл. Тыл ону тэҥэ Арассыыйаҕа (Дагестааҥҥа), Грузия хоту уонна илин өттүгэр, хотугулуу илин Турцияҕа уонна Украинаҕа тарҕаммыт.

Бичигэ

1929 сыл иннинэ, Азербайдьаан тыла Перс тылынан суруллар. 1929-1938 сылларга латыын алпабыыта туттуллар буолбута. 1938 сыллаахтан 1991 сыллаахха дылы кириллица туттуллубута, ол кэнниттэн 1991 сыллаахха латыын алпабыытыгар төннүбүтэ. Сорох сирдэргэ, ол курдук Дагестаҥҥа, билиҥҥигэ дылы кириллица туттуллар.

Урукку латыын бичигэ (1929-1938 версията; билигин туттуллубат; 1991 сыллааҕынан уларытыллыбыта)	Ил латыын бичигэ (1991 сыллаахтан)	Кириллица (1958 сыл версията, Дагестаҥҥа билигин да туттуллар)	Перс-арааб бичигэ (Iran; 1922 сыллаахха диэри)	IPA
Aa	Аа	Аа	آ / ـا	/ɑ/
Ää	Əə	Әә	ا / َ / ە	/æ/
Bb	Bb	Бб	ﺏ	/b/
Cc	Cc	Ҹҹ	ﺝ	/dʒ/
Čč	Çç	Чч	چ	/tʃ/
Dd	Dd	Дд	ﺩ	/d/
Ee	Ee	Ее	ئ	/e/
Ff	Ff	Фф	ﻑ	/f/
Gg	Gg	Ҝҝ	گ	/ɟ/
Ǧǧ	Ğğ	Ғғ	ﻍ	/ɣ/
Hh	Hh	Һһ	ﺡ / ﻩ	/h/
Ii	İi	Ии	ی	/i/
Jj	Yy	Јј	ی	/j/
Kk	Kk	Кк	ک	/k/
Ll	Ll	Лл	ﻝ	/l/
Mm	Mm	Мм	ﻡ	/m/
Nn	Nn	Нн	ﻥ	/n/
Ŋŋ		Ңң	ݣ / نگ	/ŋ/
Oo	Oo	Оо	وْ	/o/
Öö	Öö	Өө	ؤ	/œ/
Pp	Pp	Пп	پ	/p/
Qq	Qq	Гг	ﻕ	/g/
Rr	Rr	Рр	ﺭ	/r/
Ss	Ss	Сс	ﺙ / ﺱ / ﺹ	/s/
Šš	Şş	Шш	ﺵ	/ʃ/
Tt	Tt	Тт	ﺕ / ﻁ	/t/
Uu	Uu	Уу	ۇ	/u/
Üü	Üü	Үү	ۆ	/y/
Vv	Vv	Вв	ﻭ	/v/
Xx	Xx	Хх	خ	/x/
Yy	Iı	Ыы	ی	/ɯ/
Zz	Zz	Зз	ﺫ / ﺯ / ﺽ / ﻅ	/z/
Žž	Jj	Жж	ژ	/ʒ/
ʼ	ʼ	Ьь	ع	/ʔ/

Быһаарыылар

Nationalencyklopedin (швед.) — 1999.

Бу аан дойду тылларыттан биирдэстэригэр туһунан сиппэтэх ыстатыйа. Көннөрөн уонна эбэн биэрэн УРУБИИКИ көмөлөһүөххүн сөп.

[_f038688eb0729aae-1] Nationalencyklopedin (швед.) — 1999.

[1]

о р Арассыыйа ил тыллара
Федераал тыл	Нуучча
Федерация субъектарын тыллара	Абазин • Даргин • Ингуш • Кабарда-Черкес • Калмык • Карачаай-Балкаар • Коми • Лезгин • Марий (Хайатааҕы Марий, Ходуһалаах Марий) • Мордва (Эрзя), • Табасаран • Тат • Тыва • Удмурт • Украин • Хакас • Цахур • Чэчиэн • Чуваш
Официальнай стаатустаах тыллар	Вепс • Коми-Перем • Мансий • Ненец • Селькуп • Финн • Хантый • Хотугу Дьүкээгир, Соҕурууҥу Дьүкээгир)