Федотов Михаил Афанасьевич
Михаи́л Афана́сьевич Федо́тов (1929 сыл ахсынньы 12 күнэ, Одьулуун[d] — 1998, Дьокуускай) — «Якутстрой» трест болуотунньуктарын биригэдьиирдэрэ, Социалистыы Үлэ Дьоруойа[1].
Олоҕун олуктара
1929 сыллаахха ахсынньы 12 күнүгэр Чурапчы улууһун Дьабыыл сэлиэнньэтигэр (Одьулуун нэһилиэгэр киирсэр) Афанасий уонна Мавра Федоровтар дьиэ кэргэннэригэр төрөөбүт.
1938 сыллаахха быраатын кытта тулаайах хааланнар, Чурапчы улууһун Алаҕар нэһилиэгэр абаҕаларыгар Федоров Байбалга — Аччах оҕонньорго «Чаачыгый» холкуоска иитиллибиттэр.
1942 сыл күһүнүгэр, Аҕа дойду Улуу сэриитин кэмигэр, ини-биилэр кэлин «Чурапчы алдьархайа» диэн ааттаммыт көһөрүүгэ түбэспиттэр. Ол эрэн кинилэри, атын тулаайах оҕолору кытта, Аллараа Бэстээх кытылыттан, устар аалы кэтэһэн уонча хонук буолбуттарын кэннэ, Георгий Башарин Дьокуускайга оҕо дьиэтигэр илдьэн олордубут. Кэлин, оҕо дьиэтэ туох баар архыыбын кытта умайан хаалан, ини-биилэр саҥа докумуоннарыгар Федотов диэн араспаанньанан суруллубуттар[2].
Сэттэ кылааһы бүтэрэн баран профессиональнай-техническэй оскуолаҕа (ФЗО) болуотунньук идэтигэр үөрэммит[1]. Манна кинини кытта биир бөлөххө инникитин Социалистыы Үлэ Дьоруойдара буолбут Алексеев Михаил Фёдорович[3] уонна Сергеев Михаил Семенович[4] үөрэммиттэр. Бу кэмтэн ыла кинилэр өрүү бииргэ үлэлээбиттэр. Ол курдук:
- 1944 сыллаахха «Якутстрой» трескэ үлэҕэ киирбиттэр;
- 1949 сыллаахха — Дьокуускайга бастакы 42 миэтэрэ үрдүктээх дьөлөр вышканы тутууга кыттыбыттар[5].
1955 сыллаахха М. А. Федотов, «Хабаровскстрой» трескэ биригэдьиирдэр куурустарын ааһан баран, болуотунньуктар биригэдьиирдэринэн анаммыт[1].
1956 сыллаахха ЫБСЛКС уобаластааҕы кэмитиэтэ эдэр ыччаты Дьокуускай куораты тутарга ыҥырыы таһаарбытыгар биир бастакынан путевка ылан үлэлээбит. Эдэр тутааччылар биригээдэлэрин салайан, тутууга биэс сыллаах (1961—1965) былааны түөрт сылынан 110—120 % толорон, ССКП чилиэнэ буолбут.
Биригээдэтэ Дьокуускайга Ленин проспегар олорор дьиэлэри, Ирбэт тоҥу үөрэтэр институт лабораториятын дьиэтин, тирии комбинатын комплексын, педагогическай училище үөрэтэр корпуһун, оҕо спортивнай оскуолатын, сибээс дьиэтин уо.д.а. туппут[2].
ССРС Үрдүкү Сүбэтин Президиумун 1958 сыл атырдьах ыйын 9 күнүнээҕи Ыйааҕынан Федотов Михаил Афанасьевичка Социалистыы Үлэ Дьоруойун аата иҥэриллибит, Ленин уордьана уонна «Сиэрпэ уонна Балта» кыһыл сулус туттарыллыбыт.
1961—1964 сылларга М. А. Федотов, В. И. Гаганова холобурунан, хаалбыт биригээдэлэринэн көһө сылдьан, олору инники күөҥҥэ таһаарбыт[1].
ССКП уобаластааҕы кэмитиэтин, ССКП Дьокуускай куораттааҕы кэмитиэтин чилиэннэрин, профсойуустар уобаластааҕы кэмитиэттэрин, өрөспүүбүлүкэтээҕи норуодунай хонтуруол кэмитиэтин чилиэннэринэн үлэлээбит.
Олохтон 1998 сыллаахха туораабыт[1].
Дьиэ кэргэнэ
Кэргэнэ — Ньурбаттан төрүттээх Софронова Елена Афанасьевна, кыыстаах уол оҕолоохтор[2]. Дьокуускайга олорбуттар[1].
Наҕараадалара уонна ытык ааттара
- Социалистыы Үлэ Дьоруойа (09.08.1958);
- 9210 №-дээх «Сиэрпэ уонна Балта» мэтээл (09.08.1958);
- 370335 №-дээх Ленин уордьана (09.08.1958)[1].
Быһаарыылар
Литература
- Владимир Пестерев. История Якутии в лицах. — Якутск: «Бичик», 2001.