Шадрин Дмитрий Васильевич
Дмитрий Васильевич Шадрин (нууч. Дми́трий Васи́льевич Ша́дрин; 1981 от ыйын 2, Өктөм нэһилиэгэ, Саха АССР) — Арассыыйа култууратын диэйэтэлэ, тыйаатыр уонна киинэ артыыһа, киинэ режиссёра, сценарист уонна продюсер.
Олоҕун олуктара
1981 сыллаахха от ыйын 2 күнүгэр Орджоникидзевскай оройуонун (билигин Саха Өрөспүүбүлүкэтин Хаҥалас улууһа) Өктөм сэлиэнньэтигэр элбэх оҕолоох дьиэ кэргэҥҥэ төрөөбүтэ.
1998 сыллаахха Өктөмнөөҕү агротехнологическай лиссиэйи бүтэрэн, массыына өрөмүөнүн силиэсэрин идэтин ылбыта.
2002 сыллаахха Москваҕа М. С. Щепкин аатынан Тыйаатыр үрдүкү училищетын «тыйаатыр уонна киинэ артыыһа» идэлээх бүтэрбитэ уонна П. А. Ойуунускай аатынан Саха академическай тыйаатырыгар үлэлии киирбитэ. Бу тыйаатырга 2013 сылга диэри үлэлээбитэ.
2006—2015 сс. «ДетСАТ» айар устуудьуйа үлэтин салайбыта.
2009 сыллаахха Арассыыйатааҕы тыйаатыр ускуустубатын академиятын (нууч. ГИТИС) сыана ускуустубатын менеджерин идэтинэн бүтэрбитэ. 2012 сыллаахха С. А. Герасимов аатынан Арассыыйатааҕы судаарыстыбаннай кинематография институтун «киинэ уонна тэлэбиидэнньэ продюсера» идэлээх бүтэрбитэ.
2013—2014 сылларга «Сахафильм» киинэ устуудьуйатын оҥорон таһаарар салаатын салайааччытынан үлэлээбитэ[1].
2015 сыл атырдьах ыйыгар «Сахафильм» киинэ хампаанньатын салайааччытынан анаабыттара. Бу дуоһунаска 2021 сыл балаҕан ыйыгар диэри үлэлээбитэ уонна бэйэтин быһаарыныытынан дуоһунаһыттан барарын туһунан иһитиннэрбитэ[2][3].
2026 сыл тохсунньутугар «Сахафильм» генеральнай продюсерын дуоһунаһыгар анаммыта[4].
Айар үлэтэ
2007 сылтан 13 киинэҕэ артыыс быһыытынан уһуллубут, 6 киинэҕэ туруорааччы режиссер быһыытынан үлэлээбитэ. 8 киинэ сценарийын ааптара уонна 21 киинэ продюсера[5].
«ДетСАТ»
2006 сыллаахха Шадрин Саха тыйаатырын артыыстарын кытта «ДетСАТ» айар холбоһугу тэрийбитэ. Кини састаабыгар Алексей Егоров, Михаил Борисов уонна Роман Дорофеев киирэллэрэ[6].
Холбоһук бастакы бырайыага — «Саха» НКИХ ханаалыгар көстүбүт «Кэскил» көрдөөх сериал. Кэлин матырыйаалы толору кээмэйдээх киинэ гынан 2007 сыллаахха таһаарбыттара[6][7].
2016 сылга диэри «ДетСАТ» араас жанрга 15 киинэни устубута. Олор истэригэр — «Кэскил», «Көҥүл боотурдар», «Үбүлүөй», «Август», «Сибэкки» уонна «Гектар: Байанайдаах сир»[8].
Режиссер быһыытынан үлэтэ
«Кэскил» көрдөөх киинэни Шадрин Константин Барашковы уонна Алексей Егоровы кытта туруорбуттара. Ону тэҥэ сценарийы суруйсууга, киинэни продюсердааһыҥҥа кыттыбыта уонна биир сүрүн оруолу толорбута[7] . Салгыы «Кэскил 2: Матч-реванш» уонна «Кэскил 3: Нэһилиэстибэ» тахсыбыттара[9].
2010 сылга Шадрин уонна Роман Дорофеев «Көҥүл боотурдар» диэн былыргы кэм туһунан көрдөөх киинэни устан таһаарбыттара[10].
2014 сылга «Август» киинэ тахсыбыта. Режиссердарынан Шадрин уонна Алексей Егоров этилэр[11].
2023 сылга Шадрин саха нэһилиэгин баһылыгын талыы туһунан «Хандьыдаат: норуот кэмиэдьийэтэ» киинэни устубута. Киинэ Саха сирин киинэ тыйаатырдарыгар 2023 сыл атырдьах ыйын 31 күнүгэр тахсыбыта[12].
Продюсер быһыытынан үлэтэ
Шадрин Эдуард Новиков «Тойон кыыл» дырааматын генеральнай продюсера этэ, ону тэҥэ Любовь Борисова «Мин үрдүбэр күн хаһан да киирбэт» уонна «Кэрэни көрбүт» киинэлэрин продюсердарыттан биирдэстэрэ буолбута[9][13][6][14].
Үлэлэрин сыанабыла уонна наҕараадалара
«ДетСАТ» бастакы үлэлэрэ сүрүннээн эрэгийиэннээҕи быракаакка тарҕаммыттара. Шадрин ахтарынан, «Кэскил» киинэ бастаан биэс сеанска былааннанан баран, киинэ тыйаатардарыгар икки ый кэриҥэ барбыт[6].
«Тойон кыыл» киинэ 40-с Москватааҕы норуоттар икки ардыларынааҕы киинэ бэстибээлин сүрүн бирииһин ылбыта[15]. Кинокритик Егор Беликов «Искусство кино» сурунаалга 2018 сыл бастыҥ Арассыыйатааҕы киинэлэриттэн биирдэстэрэ диэн ааттаабыта[16].
«Мин үрдүбэр күн хаһан да киирбэт» 41-с Москватааҕы норуоттар икки ардыларынааҕы киинэ бэстибээлигэр көрөөччүлэр биһирэбиллэрин бирииһин, оттон Шанхайдааҕы норуоттар икки ардыларынааҕы киинэ бэстибээлигэр — Маассабай иһитиннэрэр-биллэрэр сириэстибэлэр уонна көрөөччүлэр бастыҥ киинэҕэ аналлаах бириистэрин ылбыта[17].
«Кэрэни көрбүт» киинэ «Зимний» диэн Арассыыйатааҕы ааптар киинэтин I бэстибээлин сүрүн бирииһин ылбыта[18].
2023 сыл балаҕан ыйыгар Арассыыйа Култуураҕа министиэристибэтэ «Хандьыдаат: норуот кэмиэдьийэтэ» киинэҕэ быракаат дастабырыанньатын биэрэртэн аккаастаабыта. Сонуну тарҕатар ситимнэр иһитиннэрбиттэринэн, төрүөтүнэн эр киһи дьахтар таҥаһын таҥнан көстөр түгэнэ буолбут[19]. Киинэни көрбүт Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ил Дархана Айсен Николаев айар бөлөҕү аһаҕастык өйөөбүтэ[20].
Фильмографията
Артыыс быһыытынан
- 2007 — Кэскил
- 2008 — Кыһын тымныы эрээри, дьоллоох дьоҥҥо ичигэс
- 2009 — Кэскил 2: Матч-реванш
- 2011 — Көҥүл боотурдар
- 2012 — Юбилей
- 2013 — Кэскил 3: Нэһилиэстибэ
- 2014 — Август
- 2015 — Сибэкки
- 2015 — Бастакы таптал
- 2016 — Гектар: Байанайдаах сир
- 2022 — Дьиикэй челлендж
Режиссёр быһыытынан
- 2007 — Кэскил
- 2009 — Кэскил 2: Матч-реванш
- 2011 — Көҥүл боотурдар
- 2013 — Кэскил 3: Нэһилиэстибэ
- 2014 — Август
- 2023 — Кандидат[21]
Сценарист быһыытынан
- 2007 — Кэскил
- 2011 — Арай биирдэ
- 2009 — Кэскил 2: Матч-реванш
- 2013 — Дьикти Саас
- 2015 — Бастакы таптал
- 2015 — Сибэкки
- 2019 — Мин үрдүбэр күн хаһан да киирбэт
- 2023 — Кандидат[21]
Продюсер быһыытынан
- 2007 — Кэскил
- 2008 — Кыһын тымныы эрээри, дьоллоох дьоҥҥо ичигэс
- 2009 — Кэскил 2: Матч-реванш
- 2011 — Арай биирдэ
- 2012 — Улыбнись
- 2012 — Юбилей
- 2013 — Дьикти саас
- 2013 — Эрчим & Ким
- 2013 — Кэскил 3: Нэһилиэстибэ
- 2014 — #taptal
- 2014 — Август
- 2015 — Бастакы таптал
- 2015 — Сибэкки
- 2016 — Гектар: Байанайдаах сир
- 2017 — Сааскы кэм
- 2018 — Тойон кыыл
- 2018 — Сарыал. Күн диэки айан
- 2019 — Мин үрдүбэр күн хаһан да киирбэт
- 2021 — 24 Hr Sunshine (толорооччу сопродюсер)
- 2022 — Кэрэни көрбүт
- 2023 — Хандьыдаат: норуот кэмиэдьийэтэ
Наҕараадалара уонна ытык ааттара
- Саха Өрөспүүбүлүкэтин култууратын туйгуна,
- «Кыһыл көмүс мааска» Арассыыйатааҕы тыйаатыр бэстибээлин бириэмийэтин лауреата — «Макбет» испэктээк иһин[22].
Дьиэ кэргэнэ
- Ийэтэ Төхтүр сэлиэнньэтигэр култуура дьиэтин уонна оҕо саадын сэбиэдиссэйинэн үлэлээбитэ, аҕата — суоппар;
- Кэргэнэ — Ньургуйаана Шадрина, Саха тыйаатырын артыыһа[23];
- Үс оҕолоохтор.
Быһаарыылар
Эбии бу тиэмэҕэ
 |
|---|
