Нуучча тылынанАнал бырайыактар
Тылы уларыт
УРУБИИКИ ТУҺУНАН

«Саха» НКИХ

«Саха» национальнай көрдөрөр-иһитиннэрэр хампаанньа (нууч. Национальная вещательная компания «Саха») — Саха Сирин бастакы уонна соҕотох телевидение уонна радио хампаанньата. 1992 сыл кулун тутар ый 3 күнүгэр, Саха Сирин бэрэсидьиэнэ Михаил Ефимович Николаев ыйааҕынан «Саха» көрдөрөр-иһитиннэрэр хампаанньа баар буолбута[1][2]. «Саха» НКИХ 2010 сылтан «Теле- араадьыйа биэрии ыытааччылар национальнай ассоциацияларын» (НАТ) көхтөөх чилиэнэ. Федеральнай Теле- араадьыйа биэриигэ күрэс хамыыһыйатын 2021 сыл ахсынньы 22 күнүнээҕи быһаарыытынан, бу телеханаал Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр булгуччулаах барыларга тоҕоостоох эрэгийиэннээҕи телеханаалынан («22-с тимэх») (нууч.) (сах. талыллыбыта[3][4].

Хампаанньа 34 улууска уонна Москваҕа, Санкт-Петербургка уонна Хабаровскайга, уопсайа 37 филиаллаах. Көрдөрөр уонна иһитиннэрэр үлэтин саха, нуучча, эбээн, эбэҥки уонна дьүкээгир тылларынан ыытар.

Устуоруйа

«Саха» национальнай көрдөрөр-иһитиннэрэр хампаанньа 1992 сыллаахха кулун тутар 3 күнүгэр өрөспүүбүлүкэ Бэрэсидьиэнин Ыйааҕынан тэриллибитэ уонна Саха АССР Тэлэбиидэнньэҕэ уонна араадьыйаҕа биэриигэ Судаарыстыбаннай кэмитиэтин (1992 сыл кулун тутар 3 күнүнээҕи 86 №-дээх ыйааҕа) сокуоннай салҕааччыта буолар. Хампаанньа 37 салаалара уонна офистара өрөспүүбүлүкэ бары 34 оройуоннарыгар уонна улуустарыгар, ону тэҥэ Москваҕа, Санкт-Петербурга, Хабаровскайга уонна Пекиҥҥэ үлэлииллэр. «Саха» НКИХ сахалыы биэриилэрэ бүтүн Саха Өрөспүүбүлүкэтин үрдүнэн тахсаллар. Тэлэбиидэнньэ көрөөччүтэ Саха Өрөспүүбүлүкэтин нэһилиэнньэтин 99,7%-гар тиийэр, араадьыйа истээччи нэһилиэнньэ 98%-гар тиийэр. «Саха» НКИХ «Саха» НКИХ, Якутия 24 уонна Мамонт телеханаалларга, ону тэҥэ «Радио Тэтим» араадьыйатыгар ыытар лицензиялаах. Биэриилэр Саха Өрөспүүбүлүкэтин икки официальнай тылынан: нууччалыы уонна сахалыы, ону тэҥэ Хотугу олохтоох омуктар — эбээн, эбэҥки, дьүкээгир тылларынан ыытыллаллар.

2011 сэтинньи 11 күнүгэр «Саха» Национальнай көрдөрөр-иһитиннэрэр хампаанньа эрэдээксийэтин дьиэтин саҥардыы үлэтэ түмүктэннэ. Бу күн «Новости» аппаратнай-студийнай блок уонна аппаратнай-программнай блок үлэҕэ киирдилэр, ол төгүрүк суукка биэриигэ көһүү техническэй кыаҕын хааччыйбыта. 2013 сыл алтынньы 8 күнүгэр 300 м² тахса иэннээх саҥа устуудьуйа павильонун тутуута түмүктэммитэ[5]. Кэлэр икки сыл устата аныгы үрдүк технологиялаах тэрилинэн хааччыллан, 2015 сыл балаҕан ыйын 21 күнүгэр АСБ-5 аппаратнай-устуудьуйа блок үлэҕэ киирбитэ[6].

Саха тэлэбиидэнньэҕэ 2013 сыл үбүлүөйдээх сыл буолбута. Үбүлүөйдээх тэрээһиннэр чэрчилэринэн, тохсунньу 8 күнүгэр телехампаанньа сиригэр-уотугар паарка аһылынна уонна Сэбиэскэй Сойуус Дьоруойа, суруналыыс Николай Алексеевич Кондаков пааматынньыга туруоруллубута. 2013 сыл сэтинньи 1 күнүттэн Москва куорат көрөөччүлэригэр анаан, күнүстэри-түүннэри үлэлиир саҥа телеханаал «Саха 24» үлэтин саҕалаабыта. Ханаал биэриилэрэ промышленнай оройуоннары уонна Нерюнгри, Мирнэй, Ленскэй уонна Алдан куораттарга тарҕаммыта. Тэлэбиидэнньэ ханаалларын көрөөччүтэ салгыы элбээн иһэр. Социологическай чинчийиилэр көрдөрбүттэринэн, СӨ олохтоохторун 60%-на «Саха» НКИХ нөҥүө эрэгийиэҥҥэ олох туһунан иһитиннэриини ылар.

2015 сыл алтынньытыгар «Мамонт» успуорт, муусука уонна аралдьытар телеханаал үлэтин саҕалаабыта[7].

Өрөспүүбүлүкэтээҕи араадьыйа өрөспүүбүлүкэ үрдүнэн үлэлиир соҕотох араадьыйа ханаала буолар.

2016 сыллаахха «Ростелеком» (Сахателеком) сулууспатыгар «Саха» НКИХ уонна Саха 24 ханааллар эбиллибиттэрэ[8].

2017 сыллаахха Нина Харитонова телеханаал генеральнай дириэктэринэн анаммыта[9].

2017 сыл балаҕан ыйын 27 күнүгэр сарсыарда 6:00 чааска «Радио Саха» «Радио Тэтим» диэн ааттаммыта.

2018 олунньу 1 күнүгэр күнүс 12:00 чаастан «Саха 24» ханаал биэриитэ тохтоон, «Якутия 24» ханаал биэриитин саҕалаабыта.

2020 сыл ыам ыйын 2 күнүгэр Wink ситим-сервискэ (Ростелеком) «Саха» НКИХ уонна «Якутия 24» телеханааллар эбиллибиттэрэ[10].

2020 сыл күһүнүгэр «Саха» НКИХ телеханаал бэйэтин сыһыарыытын таһаарбыта[11].

undefined

Резонанснай түгэннэр

2021 сыл ахсынньы 19 күнүгэр «Үҥкүүлээ» биэрии кэмигэр Анастасия Сивцева диэн биир кыттааччы үрдүгэр тимир бэлиэ тутуута түспүтэ. Анастасия Сивцева эдьиийэ Матрёна Евсеева Instagram-ыгар суруйбутун курдук, кыыһы суһал көмө (нууч.) (сах. массыыната илдьэ барбыт эрээри, көрөөччүлэр бары туох да буолбатаҕын курдук туттубуттара.

Федеральнай ханаалларга бары барытын этэллэр. Бу быһылаан буолара чуолкай. Ким да маннык түмүгү баҕарбатаҕа. Кини оннугар атын киһи буолуон сөп этэ. Оттон Настяны суһал көмө массыынатынан илдьэ барбыттарыгар, быһа эфиргэ туох да буолбатаҕын курдук туттара цинизм.

— Матрена Евсеева[12]

Бэйэ оҥоһуллубут бырагыраамалар

Теле- араадьыйа хампаанньа иһитиннэрэр, публицистика, билиини хаҥатар, аралдьытар, муусука уонна успуор тиэмэлэрин хабар, саха уонна нуучча тылларынан бэйэтин араас тэлэбиидэнньэ бырагырааммаларын оҥорон таһаарар[13].

Иһитиннэрэр

  • Итоги дня (үлэ күннэригэр 23:00);
  • «Саха Сирэ» информационнай биэрии — саха тылынан оперативнай сонуннар (үлэ күннэригэр);
  • «Якутия» информационная программа (үлэ күннэригэр уонна өрөбүллэргэ);
  • Якутия. День за днем (өрөбүллэргэ);
  • Якутия. Итоги недели;
  • Актуальное интервью.

Публицистика

  • Репортаж;
  • Бу Дьокуускай — эфирга тахсыбат;
  • Эйгэ — эфирга тахсыбат;
  • Тэтим;
  • Якутск сегодня — эфирга тахсыбат;
  • Сэhэн сирэ — эфирга тахсыбат;
  • Дойдум дьоно (үлэ күннэригэр уонна өрөбүллэргэ);
  • Кэрэ кэпсээн (субуоталарга);
  • Истиҥ илдьит (өрөбүллэргэ);
  • Парламентский вестник — эфирга тахсыбат;
  • Геван — хотугу олохтоох омуктар тылларынан тахсар биэрии (өрөбүллэргэ);
  • Саха итэҕэлэ;
  • Үүтээн кэпсээнэ — эфирга тахсыбат;
  • Талбан — эфирга тахсыбат;
  • Олох үөһүгэр.

Билиини хаҥатар

  • Саха сатаабата суох (үлэ күннэригэр);
  • Асчыттар (үлэ күннэригэр).

Аралдьытар

  • Өркөн өй (өрөбүллэргэ);
  • Айар — шоу — эфирга тахсыбат;
  • Я — молодой — эфирга тахсыбат;
  • Утро Якутии (үлэ күннэригэр сарсыарда);
  • Саҥа күҥ (үлэ күннэригэр).

Муусука

  • Бастыҥ клип — эфирга тахсыбат;
  • Тыыннаах дорҕоон — эфирга тахсыбат;
  • Ымыылаах ырыалар (үлэ күннэригэр уонна өрөбүллэргэ).

Успуор

  • Тайм-аут — эфирга тахсыбат.

Киинэ бырайыактар

«Саха» НКИХ бэйэтэ уус-уран сериаллары, киинэлэри таһаарар.

Сериаллар

2017[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • «Ааспыт ааспат амтана» — режиссер Марина Платонова.

2018[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • «Ааспыт ааспат амтана-2» — режиссер Марина Платонова;
  • «Сүлүһүннээх таптал» — режиссер Елена Эверстова.

2019[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • «Айуу, чэ!» — скетчком. Режиссердар: Елена Эверстова, Радомира Афанасьева;
  • «Сүлүһүннээх таптал. Эргиллии» — режиссер Елена Эверстова;
  • «Иза уонна Лиза» — режиссердар: Саймон Сергеев, Радомира Афанасьева;
  • «Күдээринэ күүрээн» — режиссер Марина Платонова.

2020[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • «Хаһан сайын буоларый…» — режиссер Радомира Афанасьева.
  • «Офистар» — ситком, режиссердар: Иннокентий Орестов-Докторов, Елена Эверстова.
  • «Олох диэн олох» — режиссер Елена Эверстова.

2021[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • «Дьоллоох буолуох» — режиссер-постановщк Марина Барашкова;
  • «Дьол тааһа» — режиссер Марина Платонова;
  • «Хатаныы» — режиссер-постановщик Радомира Афанасьева;
  • «Кыргыттар» — режиссер-постановщик Марина Барашкова.

2022[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • «Мин таптыыр спутнигым» — режиссер-постановщик Елена Эверстова;
  • «Тумарык» — режиссер Марина Платонова;
  • «Быстыбат ситим» — режиссер-постановщик Иван Никифоров;
  • «Олох оҥочото» — режиссер-постановщик Марина Барашкова.

2023[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • «Сайда тур, Сахам сирэ!» — режиссер-постановщик Марина Платонова;
  • «Харчы» — режиссер Елена Эверстова[14].

2024[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • «Эн эрэ» — режиссер-постановщик Ольга Ушницкая;
  • «Омоон суоллар» — режиссер Радомир Томский.

2025[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]

  • «Уот Дьулустаан» — режиссер Елена Эверстова[15].

Полнометражнай киинэ

  • «Сүрэхпэр доҕотторум бука бары» (2001) — режиссердар Ньургун Торговкин, Альберт Габышев.
  • «Күн кыыһа Күннэй» (2022) — режиссер-постановщик Елена Эверстова. «Мин таптыыр спутнигым» сериал салҕааһына.
  • «Харчы. Иэстэбил» (2024) — режиссер Елена Эверстова. «Харчы» сериал салҕааһына[16]

Наҕараадалар

2020 сылга «Саха» НКИХ хамаандата «Телевидение и жизнь. Специальный проект» номинацияҕа «ТЭФИ-Регион (нууч.) (сах.» куонкурус кыайыылааҕынан буолбута[17].

Быһаарыылар

  1. ↑ О компании - НВК-Саха (рус.). nvk-online.ru. Сигэнии күнэ: 30 От ыйын 2025. Архивировано из оригинала 9 Олунньу 2022 года.
  2. ↑ НВК-Саха (рус.). Телепедия. Сигэнии күнэ: 30 От ыйын 2025. Архивировано 9 Олунньу 2022 года.
  3. ↑ Телеканал «НВК-Саха» доступен на 22 кнопке(биллибэт). Информационный портал Якутия 24 (22 Ахсынньы 2021). Сигэнии күнэ: 30 От ыйын 2025. Архивировано из оригинала 9 Олунньу 2022 года.
  4. ↑ Кабельщик. ФКК выбрала каналы на "22 кнопку" для Якутска и Уссурийска (рус.). www.cableman.ru (22 Ахсынньы 2021). Сигэнии күнэ: 30 От ыйын 2025. Архивировано 9 Олунньу 2022 года.
  5. ↑ NewsYkt. У НВК «Саха» появился новый студийный павильон на 300 квадратных метров. (рус.). News.Ykt.Ru. Сигэнии күнэ: 30 От ыйын 2025. Архивировано из оригинала 9 Олунньу 2022 года.
  6. ↑ NewsYkt. В НВК «Саха» запущен новый студийный павильон. (рус.). News.Ykt.Ru. Сигэнии күнэ: 30 От ыйын 2025. Архивировано из оригинала 9 Олунньу 2022 года.
  7. ↑ НВК растет как "Мамонт": прирастает каналами и сайтами. https://yakutia.info (8 Алтынньы 2015). Сигэнии күнэ: 30 От ыйын 2025.
  8. ↑ Ростелеком. Телеканалы НВК Саха и Саха 24 теперь можно смотреть в «Интерактивном ТВ 2.0» от «Ростелекома» (рус.). www.company.rt.ru. Сигэнии күнэ: 30 От ыйын 2025. Архивировано 9 Олунньу 2022 года.
  9. ↑ Генеральным директором НВК Саха назначили Нину Харитонову - YakutiaMedia (рус.). yakutiamedia.ru. Сигэнии күнэ: 30 От ыйын 2025. Архивировано 9 Олунньу 2022 года.
  10. ↑ «НВК-Саха» и «Якутия 24» появились в онлайн-сервисе Wink(биллибэт). Сетевое издание "Якутия 24". Сигэнии күнэ: 30 От ыйын 2025. Архивировано из оригинала 9 Олунньу 2022 года.
  11. ↑ Архив телепередач доступен в мобильном приложении «НВК Саха». yakutsk.bezformata.com. Сигэнии күнэ: 30 От ыйын 2025. Архивировано 13 Олунньу 2022 года.
  12. ↑ Во время прямого эфира на НВК «Саха» произошёл несчастный случай. VseYkt. Ykt Top (9 Олунньу 2022). Сигэнии күнэ: 30 От ыйын 2025. Архивировано из оригинала 9 Олунньу 2022 года.
  13. ↑ Телепрограмма. https://nvk-online.ru. Сигэнии күнэ: 30 От ыйын 2025.
  14. ↑ В Якутии сняли новый сериал "Харчы" ("Деньги"). Сигэнии күнэ: 30 От ыйын 2025.
  15. ↑ Сериал о жизни якутов в дореволюционное время выйдет на телеканале НВК «Саха». https://ysia.ru. ЯСИА (24 Тохсунньу 2025). Сигэнии күнэ: 30 От ыйын 2025.
  16. ↑ Якутский фильм «Харчы. Иэстэбил» стал победителем телевизионного конкурса «ТЭФИ-Регион». https://ysia.ru. ЯСИА (21 От ыйын 2024). Сигэнии күнэ: 30 От ыйын 2025.
  17. ↑ Проект НВК «Саха» стал победителем конкурса «ТЭФИ-Регион — 2020»(биллибэт). yakutia-daily.ru (27 Сэтинньи 2020). Сигэнии күнэ: 30 От ыйын 2025. Архивировано 9 Олунньу 2022 года.

Сигэлэр

Эбии бу тиэмэҕэ

Категориялар