Нуучча тылынанАнал бырайыактар
Тылы уларыт
УРУБИИКИ ТУҺУНАН

Поскачин Григорий Илларионович

Григорий Илларионович Поскачин (1914 сыл кулун тутар 2 күнэ, Боотулуу, Саха уобалаһа — 1943 сыл олунньу 10 күнэ) — саха сэбиэскэй бэйиэтэ, литература кириитигэ, тылбаасчыт, учуутал. 1938 сылтан ССРС суруйааччыларын сойууһун чилиэнэ. Үөһээ Бүлүү улууһуттан төрүттээх бастакы суруйааччы.

Олоҕун олуктара

1914 сыллаахха кулун тутар 2 күнүгэр Үөһээ Бүлүү улууһун Боотулуу нэһилиэгин Хочот алааһыгар төрөөбүтэ[1].

Боотулуу сэттэ кылаастаах оскуолатын, онтон Бүлүүтээҕи педагогика техникумун бүтэрбитэ. Үөрэҕин бүтэрэн баран, кылгас кэмҥэ дойдутугар Боотулууга учууталлаабыта. Кэлин Дьокуускай куорат 4 №-дээх оскуолатыгар уонна педагогика техникумугар саха литературатын учууталынан үлэлээбитэ.

1936 сыл ахсынньытыттан 1938 сыл балаҕан ыйыгар диэри Дьокуускайдааҕы кинигэ кыһатыгар үөрэх кинигэтин уонна оҕо литературатын салаатын эрэдээктэринэн үлэлээбитэ[2].

1938 сыл балаҕан ыйын 9 күнүгэр буржуазнай омугумсуйууга уонна сэбиэскэй былааһы утарыыга буруйданан хаайыллыбыта. 1940 сыл олунньу 1 күнүгэр буруйа суоҕа дакаастанан реабилитацияламмыта уонна хаайыыттан босхоломмута[3].

Олоҕун тиһэх сылларыгар дойдутугар учууталлаабыта.

1943 сыл олунньу 10 күнүгэр өлбүтэ[3].

Айар үлэтэ

Бүлүүтээҕи педтехникумҥа үөрэнэ сылдьан литература куруһуогар дьарыктаммыта. Бастакы хоһоонноро — «Ударник комсомол» уонна «Ыллыам» — 1933 сыллаахха «Кыайыы кыымнара» диэн хомуурунньукка бэчээттэммиттэрэ. Кэлин хоһоонноро «Бэлэм буол», «Эдэр большевик», «Кыым» хаһыаттарга уонна «Саас сардаҥата» (1935), «Кыайыыга» (1937), «Уус-уран литература» (1938) хомуурунньуктарга тахсыбыттара[1].

Григорий Поскачин саха литературатын кириитигин быһыытынан биллэр. Кини А. Е. Кулаковскай, А. И. Софронов, Н. Д. Неустроев, Былатыан Ойуунускай уонна Суорун Омоллоон айымньыларын туһунан ыстатыйалары суруйбута[2].

Тылбаастара

  • Саконская Н. Метро туһунан ырыа.
  • Янка Купала. Уолчаан уонна лүөччүк (Ө. Тарабыыны кытта көҥүл тылбаас)[2].

Библиографията

  • Айылҕа уһуктуута: хоһооннор (1933—1935 сс.). — Дьокуускай: ЯкГИЗ, 1936. — 23 с.
  • Саха литературата: кыра үөрэхтээх үөрэнэр кинигэтэ. — М., 1937.
  • Босхоҥ Бэлгэдьэ, Албын Күрүлүү: остуоруйалар. — М. — Дьокуускай: ЯкГИЗ, 1939. — 28 с.
  • Айылҕа уһуктуута / хомуйан оҥордо В. Т. Сивцев. — Дьокуускай: Ситим, 1994. — 46 с.

Аатын үйэтитии

  • 2014 сыллаахха, суруйааччы төрөөбүтэ 100 сылыгар, кини олоҕор уонна айар үлэтигэр аналлаах хас да кинигэ, ол иһигэр «Ыллыам сырдык кыайыы үйэтин» хомуурунньук уонна «Иэйэн этиэн эрэммит эдэр бэйиэт Киргиэлэй…» фотоальбом тахсыбыттара;
  • Ол сыл «КДБ диэн кимий?» диэн документальнай киинэ уһуллубута[2].

Быһаарыылар

  1. ↑ 1 2 Поскачин Григорий Илларионович (рус.). МБОУ "Ботулунская СОШ им. С.И.Иванова". Сигэнии күнэ: 28 От ыйын 2026.
  2. ↑ 1 2 3 4 Поскачин Григорий Илларионович (рус.). Верхневилюйская МЦБС. Сигэнии күнэ: 28 От ыйын 2026.
  3. ↑ 1 2 Поскачин Григорий Илларионович (рус.). Национальная библиотека РС(Я). Сигэнии күнэ: 28 От ыйын 2026. Архивировано 23 Сэтинньи 2017 года.

Категориялар