Кривошапко Галина Михайловна
Кривошапко Галина Михайловна (1916 сыл бэс ыйын 4 күнэ, Омскай — 2013 сыл олунньу 6 күнэ, Дьокуускай) — Омскайтан төрүттээх Саха сиригэр олорбут, үлэлээбит дирижер, педагог, РСФСР Үтүөлээх артыыһа, Саха АССР норуодунай артыыһа[1].
Олоҕун олуктара уонна айар үлэтэ
- 1916 сыл бэс ыйын 17 күнүгэр Омскай куоракка төрөөбүт.
- 1937 сыллаахха тимир суол үлэһиттэрин Кулууптарыгар пианистканан үлэлээбит.
- 1939 Омскайдааҕы музыка техникумун фортепьяно отделениетын туйгуннук үөрэнэн бүтэрбит.
- 1940-1941 сылларга — Омскайдааҕы пионердар уонна оскуола оҕолорун Дьиэлэригэр хормейстердаабыт.
- 1941 сыл олунньутугар Дьокуускайга көспүт, радиоҕа пианистканнан үлэлиир.
- 1943 сыллаахха Захар Тимофеевич Тюнгюрядовка кэргэн тахсыбыт.
- 1945 сылтан хормейстер.
- 1948 сылтан хас да уон сыл Саха радиотын уонна телевидениетын симфония оркестрын салайбыт[2].
- 1949 сыллаахха А. С. Пушкин 150 сылыгар П. И. Чайковскай «Евгений Онегин» оператын сахалыы (И. Чаҕылҕан тылбааһа) концерт толоруутун бэлэмнээн туруорбута.
- 1952 сыллаахха Саха АССР 30 сылыгар С. Рахманинов «Алеко» оператын нууччалыы уонна сахалыы туруорбута.
- 1957 сылга саас Москва куоракка буолар Саха сирин күннэрин уус-уран салайааччытынан уонна сүрүн дирижерынан анаммыт.
- 1959 сыллаахха Москватааҕы П. И. Чайковскай аатынан судаарыстыбыннай консерватория Операҕа уонна симфонияҕа салаатын бүтэрбит.
- 1960 сылтан П. А. Ойуунускай аатынан музыка уонна драма театрын сүрүн дирижерынан ананар.
- 1961 сыллаахха Саха сиригэр маҥнай П. И. Чайковскай «Кубалаах күөл» балетын туруорар.
- 1964 сыллаахха П. А. Ойуунускай аатынан музыка уонна драма театр сценатыгар Ж. Батуев саха норуотун суруйааччытын Эллэй айымньытынан «Чурумчуку» балет туруоруллар .
- 1965 сыллааахха Г. Григорян «Лоокуут уонна Ньургуһун» операта туруоруллар.
- 1964 сыл бэс ыйыгар Дьокуускайга буолбут Нуучча литературатын күннэригэр «Евгений Онегины» Нуучча драма театрыгар туруорбут.
- 1965 сылтан - «Саха» Национальнай көрдөрөр-иһитиннэрэр корпорация симфоническай оркестрын сүрүн дирижера.
- «Дьулуруйар Ньургун Боотур» олоҥхону грампластинкаҕа уһултарыы көҕүлээччитэ, тэрийээччитэ уонна уус-уран салайааччыта буолбут.
- 1970-с сылларга Галина Михайловна көҕүлээһининэн Саха государственнай университет иһинэн «Классика муусуканы таптааччылар Кулууптара» тэриллибит.
- «Музыкальная культура якутского народа» диэн музыканы чинчийи өттүгэр соҕотох теоретическай үлэ ааптара.
- Саха АССР Гостелерадиотыгар радио-, телевидение биэриилэрин ыытар эбит. Ону кытта хас да кинигэ суруйбут, олортон биирдэстэрэ, «Дууһам Куйаара», 2002 сыллаахха тахсыбыт.
- 2013 сыл олунньу 6 күнүгэр Дьокуускайга өлбүт[3].
Наҕараадалара уонна ытык ааттара
- Саха АССР норуодунай артыыһа (1957);
- РСФСР үтүөлээх артыыһа (1958);
- РСФСР ускуустубатын үтүөлээх үлэһитэ (1972)[3];
- «Золотой Аполлон» Бүтүн Араассыыйатааҕы бириэмийэ (2000)[4];
- Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ытык киһитэ (2002)[5][6];
- «Хотугу сулус» уордьан (2011) [7][8];
- П. А. Ойуунускай аатынан Саха Өрөспүүбүлүкэтин судаарыстыбаннай бириэмийэтэ[5].
Аатын үйэтитии
- 2013 сыллаахха ахсынньы 16 күнүгэр Саха Өрөспүүбүлүкэтин Бэрэсидьиэнэ Саха Филармониятыгар Галина Кривошапко аатын иҥэрэр туһунан ыйаахха илии баттаабыт;
- 2016 сыллаахха, Г. М. Кривошапко төрөөбүтэ 100 сылыгар анаан, Саха сирин норуоттарын музыкатын уонна фольклорун түмэлигэр киниэхэ анаммыт «Хотугу муза» диэн быыстапка аһыллыбыт;
- Г. М. Кривошапко төрөөбүтэ 100 сыла буолар күнүгэр, 2016 сыл бэс ыйын 17 күнүгэр, Дьокуускайга Петровскай уулуссатын 3 №-дээх дьиэтин эркинигэр өйдөбүнньүк дуоска туруоруллубут.