А.С. Пушкин аатынан Судаарыстыбаннай Академическай Нуучча Театра
А.С. Пушкин аатынан Судаарыстыбаннай Академическай Нуучча Тыйаатыра, Дьокуускай куоракка баар тыйаатыр. Саха сирин бастакы уонна кырдьаҕас тыйаатыра. Дьокуускай куоракка, Ленин пр., 21 баар.
1980 сыллаахха Нуучча тыйаатыра «Бочуот Знага» уордьанынан наҕараадаламмыта, 1998 сыллаахха академическай статуһу ылбыта, онтон 1999 сыллаахха А.С. Пушкин аата иҥэриллибитэ.
Устуоруйата
- 1920 сыллаахха аһыллыбытынан ааҕыллар. Бу сылга поэзияны уонна литэрэтиирэни таптааччылар кружок чилиэннэрэ Приказчиктар дьиэлэригэр М. Горькай "На дне" диэн пьесаны туруорбуттар.
- Кэнники дьылларга аан дойду драматургиятын, сэбиэт ааптардарын пьесалара туруоруллубуттара.
- 1970 - 1980 сыллардаахха сүрүн режиссерынан В.Я. Келле-Пелле үлэлээбитэ. Бу кэм олус ситиһиилээх сылларынан ааҕыллар.
- В. Шукшин "А поутру они проснулись" диэн пьесата 360 төгүл тахсыбыта. Сүрүн оруолу оонньообут В. Антонов, П. Ойуунускай аатынан Судаарыстыбаннай бириэмийэтин ылбыта.
- 1992 сыллаахха МХАТ студия-оскуолатын филиала аһыллар.
- 1998 сыллаахха Академическай аата иҥэриллибитэ.
- 2000 сыллаахха А.С. Пушкин аата иҥэриллибитэ, бу түбэлтэ чиэһигэр тыйаатыр скверигэр скульптор Г.Орехов оҥорбут боруонса бюһа туруоруллубута.
- Сибиир уонна Уһук Илин куораттарыгар гастролларга элбэхтик сылдьар.
Репертуара
Нуучча уонна аан дойду классиката театр афишатыгар бастыҥ миэстэни ылар.
Араас кэмҥэ сценаҕа Л. Толстой, А. Островскай, Ф. Достоевскай, У. Шекспир, Ф. Шиллер, Ж.-Б. Мольер, Лопе де Вега уо. д. а. пьесаларынан испэктээкил бара сылдьыбыта.
Аҕа дойду Улуу сэриитин кэмигэр «Полководец Суворов», «Давно-давно», «Русские люди», «И.В. Бахтерев уонна А. В. Разумовскай,» «Нашествие » уо. д. а.) диэн фашизмы кыайыыга, үчүгэйи уонна сырдыгы кыайыыга эрэли үөскэтэр испэктээкиллэринэн дьону өйүүрэ.
«Эдэр гвардия», «Константин Заслонов», «Под золотым орлом» испэктээкиллэр сэрии кэннинээҕи сылларга сэрии дорҕооннорун өссө да өр хаалларбыттара. Бу кэмҥэ Нуучча тыйаатырын сценатыгар аан бастаан саха ааптара, Саха Норуодунай суруйааччыта Дмитрий Кононович Сивцев — Суорун Омоллоон «Айал» пьесата туруоруллубута. Ити кэмҥэ нуучча тыйаатыра аан бастаан Хоту дойдуга Т. Уильямс «Орфей спускатеся в ад» айымньыларын кытта билиһиннэрбитэ.
90-с сылларга тыйаатыр репертуарыгар: А. Островскай, А. Чехов, Н. Гоголев, М. Булгаков, А. Толстой, У. Шекспир, Д. Голсуорси, Д. О. Нил, Д. Сэлинджер, С. Лобозеров, а. Дударев, А. Галин уо. д. а. киирбиттэрэ.
Тыйаатыр артыыстара
Баташев Борис Александрович - (1906-1999 ) — сэбиэскэй тыйаатыр, киинэ уонна киинэни саҥардыы артыыһа. Саха АССР норуодунай артыыһа (1953). Нуучча тыйаатырыгар 1944-1948 уонна 1951-1959 сылларга оонньообута.