Емельянов Александр Георгиевич
Емельянов Александр Георгиевич (1977 сыл кулун тутар 17 күнэ, Саха АССР) — Арассыыйа опера ырыаһыта (драма баритона), Д. К. Сивцев-Суорун Омоллоон аатынан Саха Өрөспүүбүлүкэтин судаарыстыбаннай опера уонна балет тыйаатырын солиһа. Саха Өрөспүүбүлүкэтин норуодунай артыыһа, П. А. Ойуунускай аатынан Судаарыстыбаннай бириэмийэ лауреата[1][2].
Олоҕун олуктара
1977 сыллаахха кулун тутар 17 күнүгэр төрөөбүт[2].
Оҕо сааһа Нам улууһун Граф Биэрэгэр ааспыт.
Оскуолаҕа үөрэнэр сылларыгар спорт араас көрүҥнэринэн дьарыктаммыт, ансаамбылга молдавскай норуот үҥкүүлэрин үҥкүүлүүр, оскуола хоругар ыллыыр эбит, ол эрээри кыбыстар буолан сыанаҕа тахсыбатаҕын кэриэтэ[3].
Музыканы таптаан, «the Beatles» пластинкаларын, Виталий Андросов кэнсиэртэрин ордорон истэр эбит. Сайын убайдарын кытта от охсуутугар үлэлиир эбит, ол сылдьан аты мииннэргэ үөрэммит, онто кэлин сыанаҕа туһалаабыт.
Оскуолаҕа француз тылын умсугуйан үөрэппит. 1989 сыллаахха интернациональнай доҕордоһуу кулууптарын Бүтүн Сойуустааҕы слетыгар (КИД) сылдьан «Нормандия-Неман» авиаэскадрилья ветераннарын кытта көрсүбүт[4].
Үөрэҕэ
1998 сыллаахха Нам 1 №-дээх орто оскуолатын бүтэрбит[5].
Дьокуускайдааҕы тутуу хайысхалаах техническэй колледжын (билигин ЯГИТИ) бүтэрбит. Устудьуоннуур сылларыгар Ольга Лазаревна Тартакынова салайааччылаах вокал куруһуогар сылдьыбыт. Уһуйааччыта кини куолаһын (баритон) бэлиэтии көрөн, музыка өттүгэр салгыы үөрэнэригэр сүбэлээбит.
2001 сыллаахха Дьокуускайдааҕы музыка училищетын СӨ үтүөлээх артыыскатын Валентина Ивановна Колодезникова кылааһын бүтэрбит.
2006 сыллаахха Арктикатааҕы судаарыстыбаннай култуура уонна ускуустуба институтун бүтэрбитэ (эмиж В. И. Колодезникова кылааһын). Дипломнай үлэтинэн Н. А. Римскай-Корсаков «Царская невеста» оператыгар Грязнов баартыйата буолбут.
2005—2006 сылларга Мариинскай театр эдэр ырыаһыттарын Академиятыгар (Санкт-Петербург) Лариса Гергиева салалтатынан стажировканы ааспыт.
2007 сыллаахха Галина Вишневская опера ырыатын Киинигэр (Москва) Арассыыйа норуодунай артыыһыгар В. А. Верестниковка стажировкаламмыт.
2010 сыллаахха баритон Ренато Брузон уонна сопрано Лелла Куберли (Италия, Салерно) маастар кылаастарыгар кыттыбыт.
2013—2014 сылларга «Санктъ-Петербургъ Опера» Камернай музыкальнай тыйаатырга стажировканы ааспыт[1][3].
Айар үлэтэ
Карьератын саҕаланыыта
2001 сыллаахха, музучилище устудьуона эрдэҕинэ, Д. К. Сивцев-Суорун Омоллоон аатынан Саха Өрөспүүбүлүкэтин судаарыстыбаннай опера уонна балет тыйаатырыгар, стажер ырыаһытынан ылыллыбыт[1][4].
Устудьуоннуур сылларыгар күрэхтэргэ көхтөөхтүк кыттыбыт:
- 2004 сыл — XII Бүтүн Арассыыйатааҕы «Bella voce» эдэр вокалистар куонкурустарын лауреата (Москва);
- 2004 сыл — Г. Свиридов аатынан II Бүтүн Арассыыйатааҕы вокальнай муусука куонкуруһун лауреата, «Норуот ырыатын бастыҥ толорооччута» анал бириис кыайыылааҕа (Курск);
- 2006 сыл — П. Лисициан аатынан опера ырыаһыттарын Аан Дойдутааҕы күрэҕин лауреата (Владикавказ).
2006 сылтан Д. К. Сивцев-Суорун Омоллоон аатынан Саха Өрөспүүбүлүкэтин судаарыстыбаннай опера уонна балет тыйаатырын сүрүн толорооччута буолбут[1][4].
Арассыыйа тыйаатырдарыгар үлэтэ
2007—2008 сылларга К. С. Станиславскай уонна В. И. Немирович-Данченко ааттарынан Москватааҕы академическай музыка тыйаатырыгар сүрүннүүр толорооччунан (солист) үлэлээбит, онно «Травиатаҕа» Жермон, «Пиковая дамаҕа» Томскай баартыйаларын толорбут.
2008 сылтан Ростовтааҕы музыка тыйаатырыгар контракт быһыытынан үлэлээбит, онно Риголетто баартыйатын толорор эбит.
Бу кэннэ Шаляпин фестивалыгар ыҥырыллан, М. Джалиль аатынан Татаар академическай судаарыстыбыннай опера уонна балет тыйаатырыгар (Казань) Михаил Панджавидзе режиссердуун үлэлэспит[6].
Аан дойдутааҕы таһымнаах бырайыактарга
- 2005 сыл — Хосе Каррерас бэрэстээтэллээх Буссетоҕа (Италия) Аан Дойдутааҕы «Вердиевскай куоластар» (Voci Verdiane) күрэх кыттыылааҕа;
- 2009 сыл — Дьокуускайга төннүбүт, онно тыйаатыр туруоруутугар Риголетто баартыйатын толорбут. Ол сыл солистка Айталина Адамованы кытта Анна Дьячковская көмөтүнэн Италияҕа буолбут күрэххэ кыттыыны ылбыттар. Риголетто баартыйатын ситиһиилээхтик толорбутун кэннэ Порто уонна Феррара куораттарга буолуохтаах испэктээкиллэргэ кыттыбыт;
- 2010 сыл — Норуоттар икки ардыларынааҕы опера ырыаһыттарын күрэҕин лауреата (Феррара, Италия). Күрэх кэнниттэн Италия импресариотыттан Италияҕа хааларга этии киирбит, аатырбыт баритоннары Лео Нуччины уонна Ренато Брузону солбуйууга, ол эрэн дьиэ кэргэнин туһуттан Саха сиригэр төннүбүт;
- 2013 сыл — Джузеппе Верди төрөөбүтэ 200 сылыгар аналлаах «Гала-Верди» кэнсиэртэригэр Италия опера ырыаһытын Антония Чифронены кытта биир сыанаҕа тахсыбыт. Концертар Новосибирскайдааҕы государственнай филармонияҕа дирижер Фабио Мастранжело салайааччылаах Новосибирскайдааҕы академическай симфоническай оркестр доҕуһуолунан ыытыллыбыттар;
- 2014, 2016 сыллар — Стамбулга (Турция) опера фестивалын кыттыылааҕа.
- 2017 сыл — уһун тохтобул кэнниттэн Алессандро Биччиги уонна Альфия Каримованы кытта Дьокуускайга Риголетто баартыйатын толорбут. Испэктээкил Казахстааҥҥа уонна Кыргызстааҥҥа ситиһиилээхтик көстүбүт. 2022 сыллаахха Бишкеккэ Риголетто баартыйатын ыллаабыт.
- 2019 сыл — Сеулга (Соҕуруу Кэриэйэ) Владивосток симфоническай оркестрын кытта кэнсиэртээбит[1][3][7];
- 2022 сыл — Мила Кудряшова «Боотур Тыйаатыра» диэн «Ньургун Боотур» опера-олоҥхо туруоруутугар бэлэмнэнии туһунан кэпсиир документальнай киинэҕэ уһуллубут[8];
- Парижка Саха сирин Күннэригэр култуура бырагырааматыгар кыттыбыт (ЮНЕСКО саалата, 2005)[1].
Филармонияны кытта бииргэ үлэлээһин уонна да атын бырайыактар
Г. М. Кривошапко аатынан Саха судаарыстыбыннай филармониятын кытта үлэлэһэр.
2018 сыллаахха С. Рахманинов «Весна» кантаататыгар симфоническай оркестры уонна филармония хорун кытта баритон баартыйатын толорбут.
2016 сыллаахха Дьокуускай куорат өрөгөйүн ырыатын устууга ылласпыт. 2021 сыл ахсынньытыгар Мариинскай театр-2 (Санкт-Петербург) сыанатыгар Ньургун Боотур баартыйатын ситиһиилээхтик толорбут[1].
Сүрүн репертуара
Д. К. Сивцев-Суорун Омоллоон аатынан Саха Өрөспүүбүлүкэтин судаарыстыбаннай опера уонна балет тыйаатырыгар толорор репертуарыгар 30-тан тахса партия баар, ол быыһыгар:
- Ньургун Боотур, Уот Уһутаакы («Ньургун Боотур», М. Жирков, Г. Литинскай);
- Риголетто, Жермон, Амонасро («Риголетто», «Травиата», «Аида» Дж. Верди);
- Кинээс Игорь («Кинээс Игорь», А. Бородин);
- Григорий Грязной, Томскай («Царская невеста», «Пиковая дама» Н. Римский-Корсаков, П. Чайковскай);
- Скарпиа, Марсель («Тоска», «Богема», Дж. Пуччини);
- Фигаро («Севильский цирюльник», Дж. Россини);
- Онегин («Евгений Онегин», П. Чайковскай);
- Алеко («Алеко», С. Рахманинов);
- Манчаары («Манчаары туһунан ырыа», Г. Комраков, Э. Алексеев);
- Эскамильо («Кармен», Ж. Бизе);
- Мардьаһай («Лоокуут уонна Ньургуһун», Г. Григорян);
- Мазетто («Дон Жуан», В. А. Моцарт)[1][4].
Наҕараадалара уонна ытык ааттара
- ССРС норуодунай артыыскатын Анегина Ильина-Дмитриева аатынан грант хаһаайына (2006)[2];
- Саха Өрөспүүбүлүкэтин үтүөлээх артыыһа (2013);
- Саха Өрөспүүбүлүкэтин норуодунай артыыһа (2021);
- Саха Өрөспүүбүлүкэтин П. А. Ойуунускай аатынан Судаарыстыбаннай бириэмийэтин лауреата (2023)[1][3].
Тус олоҕо
Төрүтэ
Аҕатынан эһэтэ Георгий Иннокентьевич Емельянов (1913 с. төрүөх, Ньурба улууһа) — учуутал, Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа, бэйэ үөрүйэх музыкант эбит. Кини эдэр сылдьан Бүлүү педтехникумугар бастакы саха идэтийбит композитор Марк Николаевич Жирков оркестрыгар оонньообут эбит. 1942 сыллаахха фроҥҥа мандолинатын илдьэ барбыт.
Эбэтэ Дария Петровна Колпашникова, Георгий Иннокентьевич кэргэнэ, музыкаҕа дьоҕурдаах эбит: Нам оскуолатыгар хорга (колоратурнай сопрано) ыллыыр уонна оркестрга оонньуур эбит.
Кинилэр бииргэ Хатырык оскуолатыгар учууталлаабыттар: Дария Петровна хор куруһуогун, оттон Георгий Иннокентьевич струналаах—охсор оркестрынан салайбыт.
Кинилэр алта оҕоломмуттар. Олор истэригэр — Валериан Георгиевич Емельянов, Александр абаҕата. Кини Новосибирскайдааҕы консерваторияны бүтэрбит уонна өр сылларга Республикатааҕы оҕо музыкальнай оскуолатын салайбыт. Билигин кини Марк Жирков аатынан Дьокуускайдааҕы музыкальнай колледжка баян кылааһыгар учууталлыыр[4].
Дьиэ кэргэнэ
Кэргэнэ — Наталья Емельянова, Таатта улууһуттан төрүттээх. Кыыс оҕолоохтор. Дьокуускайга олороллор[8].