Соколов Степан Николаевич

1910 сыл ахсынньы 27 күнүгэр Табаҕаҕа төрөөбүтэ. Омугунан нуучча эрээри, сахабын дэнэр уонна сахалыы саҥарар этэ.

1929 сыллаахха Саха национальнай байыаннай оскуолатын бүтэрбитэ. Оскуоланы бүтэрэн баран онно старшинанан үлэлээбитэ.

1931 сыллаахха Михаил Фрунзе аатынан Омскайдааҕы пехотнай оскуолаҕа үөрэнэ киирбитэ, 1934 сыллаахха бүтэрбитэ. Кинини кытта доҕотторо — кэлин Сэбиэскэй Сойуус Дьоруойа буолбут Николай Чусовской уонна Кыһыл знамя, Кыһыл сулус уордьан кавалердара Дмитрий Оллонов үөрэммиттэрэ .

1934 сыллаахха взвод командирынан анаммыта. Салгыы рота командирынан, 65-с стрелковай дивизия 195-с стрелковай полка полковой оскуолатын начальнигын көмөлөһөөччүтүнэн анаммыта.

1938 сылтан 1939 сыллаахха диэри «Выстрел» курстарын истээччитинэн сылдьыбыта. Бэргэн ытааччылар күрэхтэһиилэригэр кыайыылаах тахсан, ыйдааҕы хамнаһынан бириэмийэлэммитэ уонна ССРС Оборонатын Наркомуттан Климент Ворошиловтан эҕэрдэ туппута.

1939 сыллаахха полковой оскуола начальнигын көмөлөһөөччүтүнэн, онтон 8-с аармыйа 128-с дивизиятын 533-с полкатын мотострелковай батальонун хамандыырынан анаммыта. Сэбиэскэй-финляндскай сэриигэ Петрозаводскай хайысха кыргыһыытын кыттыылааҕа. Батальону сатабыллаахтык салайбытын иһин бастакы наҕараадатын — Кыһыл Сулус уордьанын ылбыта. 1940—1942 сыллардаахха курсаннар стрелковай роталарын хамандыыра.

Аҕа дойду Улуу сэритин фроннарыгар 1942 сыллаахтан сэриилэспитэ. Хотугулуу-Арҕаа фронт 144-с туспа курсааннар биригээдэлэрин стрелковой батальоннарын хамандыырынан саҕалаабыта. 1942 сыллаахха ыам ыйын 10 күнүгэр кыргыһыы кэмигэр контузияламмыта. Демянскай эпэрээссийэ кыттыылааҕа. 1943 сыл тохсунньу 13 күнүгэр ыараханнык искэ бааһырбыта.

1944 сыллаахха Забайкальскай байыаннай уокурук 9-с учебнай стрелковай полкатын штабын начальнигынан анаммыта.

1944 сылтан 1946 сылга диэри — Забайкальскай фронт ытааччы-снайпердарын бэлэмниир оскуолатын начальнигын солбуйааччы. 1946 сыллаахха 36-с аармыйа 94-с Кыһыл знамялаах стрелковай дивизиятын 64-го полкатын штабначальнигынан анаммыта.

1949 сылтан 1956 сыллаахха диэри Бурят-Монгол АССР-ын Хотугу-Байкаллааҕы РВК-ҕа, онтон Саха АССР Намнааҕы РВК-ҕа байыаннай хамыһаарынан үлэлээбитэ.

Астаапкаҕа тахсан баран К. Ворошилов аатынан холкуос бырабылыанньатын бэрэссэдээтэлинэн талыллыбыта, «Хатас» сопхуос салаатын управляющайынан үлэлээбитэ, Табаҕытааҕы сельсовет депутатынан талыллыбыта.

1983 сыллаахха ахсынньы 25 күнүгэр өлбүтэ.

• Ленин уордьана (1955 сыл)
• Кыһыл Знамя уордьана (1949 сыл)
• Кыһыл сулус икки уордьана
• Аҕа дойду сэриитин 2-с истиэпэннээх уордьана
• Саха АССР Үрдүкү Сэбиэтин Президиумун икки Бочуоттаах грамотата Две Почетные
• Бойобуой уонна үлэ мэтээллэрэ
• «50 сыл ССКП кэккэтигэр» Бочуоттаах бэлиэ