Нуучча тылынанАнал бырайыактар
Тылы уларыт
УРУБИИКИ ТУҺУНАН

Пахомов Артур Иннокентьевич

Арту́р Инноке́нтьевич Пахо́мов (1954 сыл олунньу 16 күнэ, Антоновка, Ньурба улууһа, Саха АССР, РСФСР, ССРС — 2020 сыл алтынньы 14 күнэ, Дьокуускай, Саха сирэ, Арассыыйа) — боксаҕа сэбиэскэй уонна арассыыйа тренерэ. Саха ШВСМ уонна РСДЮСШ старшай тренерэ, Саха сирин сүүмэрдэммит хамаандатын сүрүн тренерэ, Георгий Балакшин уонна Василий Егоров курдук титуллаах Арассыыйа боксердарын тус тренерэ. Арассыыйа үтүөлээх тренерэ (2001).

Олоҕун олуктара

Эдэр сааһыттан спордунан үлүһүйэн, көҥүл тустууга, футболга, баскетболга холонон көрбүтэ, ол гынан баран олохтоох оскуола тохсус кылааһыгар үөрэнэ сылдьан бииргэ төрөөбүт убайын сүбэтин ылынан боксанан утумнаахтык дьарыктаммыта. Биир сылынан «Спартак» көҥүл спортивнай уопсастыба Саха сиринээҕи сэбиэтин күрэхтэһиитигэр 48 кг диэри ыйааһыҥҥа кыайыыны ситиспитэ.

ССРС Сэбилэниилээх Күүстэрин кэккэтигэр суһал сулууспаны Магадаҥҥа ааспыта, кэлин Ленскэйгэ спорт маастара Виталий Малюк салалтатынан дьарыктаммыта. Бу кэмҥэ Уһук Илин чөмпүйэнээтигэр, Саха АССР чөмпүйэнээтигэр, Сухумига уонна Днепропетровскайга Бүтүн сойуустааҕы турнирдарга кыайбыта, «Спартак» уонна «Үлэ резервэлэрин» күрэхтэһиилэрин призерэ буолбута. 1980 сыллаахха ССРС спордун маастарын нуорматын толорбута[1].

Дьокуускайдааҕы 1 №-дээх педагогическай училищены уонна Саха государственнай университетын бүтэрбитэ.

Өссө да күрэхтэһэ сылдьар спортсмен буолан, 1979 сылтан саҕалаан тренер үлэтинэн утумнаахтык дьарыктаммыта. Үгүс сыллар усталарыгар Дьокуускай куорат Өрөспүүбүлүкэтээҕи анал оҕо-ыччат спортивнай оскуолатыгар уонна Саха үрдүкү спортивнай маастарыстыбатын оскуолатыгар боксаҕа старшай тренеринэн үлэлээбитэ. Саха сирин боксаҕа сүүмэрдэммит хамаандатын сүрүн тренерин дуоһунаһыгар үлэлээбитэ[2].

Тренеринэн үлэлээбит сылларын тухары икки норуоттар ардыларынааҕы кылаастаах спорт маастарын (Александр Иванов), 12 ССРС уонна Арассыыйа спордун маастарын (Айаал Алексеев, Петр Барлуков, Валерий Васильев, Борис Винокуров, Алексей Григорьев, Эдуард Иванов, Василий Обоев, Владимир Павлов уо.д. а.), спорт маастарыгар 20 хандьыдааты бэлэмнээбитэ. Кини биир биллэр иитиллээччитэ — спорт үтүөлээх маастара Георгий Балакшин, Пекиннээҕи Олимпиада оонньууларын боруонса призера, Европа үс төгүллээх чөмпүйүөнэ, аан дойду чөмпүйэнээтин боруонса мэтээлин хаһаайына. Ону тэҥэ кини биир үөрэнээччитэ — спорт үтүөлээх маастара Василий Егоров, Европа икки төгүллээх чөмпүйүөнэ, аан дойду күрэхтэһиитин үрүҥ көмүс призера, Рио-де-Жанейротааҕы Олимпиада оонньууларын кыттыылааҕа.

2020 сыллаахха алтынньы 14 күнүгэр[3] коронавируснай инфекция түмүгэр сэбиргэхтэтэн өлбүтэ.

Наҕараадалара уонна ытык ааттара

  • 2001 сыл - «Арассыыйа Үтүөлээх тренерэ (нууч.) (сах.» бочуоттаах аат[4];
  • 2019 сыл - «Арассыыйа физическэй культуратын Үтүөлээх үлэһитэ (нууч.) (сах.» бочуоттаах аат;
  • 2003 сыл - Уһун Илин федеральнай уокурук бастыҥ тренерэ;
  • Саха Өрөспүүбүлүкэтин үтүөлээх тренерэ;
  • Саха АССР үтүөлээх тренерэ;
  • Саха Өрөспүүбүлүкэтин физическэй култууратын уонна спордун бочуоттаах үлэһитэ;
  • Саха Өрөспүүбүлүкэтин Д. П. Коркин аатынан физическэй култуура уонна спорт уобалаһыгар судаарыстыбаннай бириэмийэтин лауреата.
  • Физическэй култуура уонна спорт туйгуна (нууч.) (сах.;
  • «Динамо» КСУо бочуоттаах чилиэнэ (2006);
  • Бочуоттаах динамовец (2008);
  • «Гражданскай килбиэн» бэлиэ;
  • «Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр боксаны сайыннарыыга өҥөлөрүн иһин» түөскэ кэтиллэр бэлиэ (2006);
  • «Саха Өрөспүүбүлүкэтин физическэй култууратын уонна спордун сайыннарыыга өҥөлөрүн иһин» (2009) түөскэ кэтиллэр бэлиэ;
  • «Арассыыйаҕа олимпийскай хамсааһыны сайыннарыыга өҥөлөрүн иһин» (2006) бочуоттаах бэлиэ;
  • Саха Өрөспүүбүлүкэтин Судаарыстыбаннай Мунньаҕын (Ил Тумэн) бочуоттаах грамотата
  • Ньурба улууһун Антоновка нэһилиэгин бочуоттаах олохтооҕо[5][6].

Аатын үйэтитии

  • 2021 сыллаахха ахсынньы 1 күнүгэр Олимпийскэй резервэ спортивнай оскуолатыгар Артур Пахомов аата иҥэриллибитэ[7].
  • 2022 сыллаахха бэс ыйын 13 күнүгэр Дьокуускайга Петровскай уулуссаҕа Боксаҕа Арассыыйа үтүөлээх тренерэ Артур Пахомов олорбут дьиэтигэр барельефтээх мемориальнай дуосканы арыйбыттара[8].
  • 2023 сыл ахсынньытыгар Арассыыйа уонна Саха сирин үтүөлээх тренерэ Артур Пахомов кэриэһигэр боксаҕа Бастакы аһаҕас Бүтүн Арассыыйатааҕы турнир буолбута[9]. Турнир сыл аайы ыытыллар, 2024 сылтан норуоттар икки ардыларынааҕы статуһу ылбыта[10][11].
  • Тренер аата «Демография» национальнай бырайыак чэрчитинэн Саха сиригэр биир бастакынан тутуллубут Ньурба улууһун Антоновка сэлиэнньэтин спортивнай комплексыгар иҥэриллибитэ[9].
  • 2021 сыллаахха Ньурба улууһун Антоновкатыгар Артур Пахомов аатынан спорткомплекс таһыгар тренер пааматынньыга туруоруллубута[12].

Быһаарыылар

  1. ↑ Дьулустаан Сергеев. Артур Пахомов о начале пути, успешных учениках и пяти олимпийских циклах. ЯСИА (23 Муус устар 2018). Сигэнии күнэ: 13 От ыйын 2026. Архивировано 14 Атырдьах ыйын 2020 года.
  2. ↑ В Якутии утверждены главные и старшие тренеры по видам спорта. Aartyk.Ru (2 Кулун тутар 2017). Сигэнии күнэ: 13 От ыйын 2026. Архивировано 19 Алтынньы 2017 года.
  3. ↑ Ушел из жизни заслуженный тренер по боксу Артур Пахомов., News.Ykt.Ru. Сигэнии күнэ: 13 От ыйын 2026.
  4. ↑ Заслуженный тренер Артур Пахомов отметил юбилей. РИГ Sakhapress.ru (17 Олунньу 2014). Сигэнии күнэ: 13 От ыйын 2026. Архивировано 30 От ыйын 2017 года.
  5. ↑ Артур Пахомов: Боксёром сразу не становятся. Информационное агентство YakutiaMedia (7 От ыйын 2016). Сигэнии күнэ: 13 От ыйын 2026. Архивировано 13 Атырдьах ыйын 2017 года.
  6. ↑ Кто будет помогать Василию Егорову в Рио-де-Жанейро? Спорт Якутии (22 Ахсынньы 2015). Сигэнии күнэ: 13 От ыйын 2026.
  7. ↑ Спортивной школе олимпийского резерва по боксу присвоено имя заслуженного тренера Артура Пахомова. Соответствующий Указ сегодня подписал глава Республики Саха (Якутия) Айсен Николаев (рус.). Сетевое издание «Якутское-Саха Информационное Агентство (ЯСИА)» (1 Ахсынньы 2021). Сигэнии күнэ: 13 От ыйын 2026.
  8. ↑ В Якутске установили мемориальную доску в честь тренера Артура Пахомова (рус.). Cетевое издание «exo-ykt» (14 Бэс ыйын 2022). Сигэнии күнэ: 13 От ыйын 2026.
  9. ↑ 1 2 Первый Всероссийский турнир по боксу памяти Артура Пахомова стартовал в Якутске (рус.). «Государственный Интернет-Канал «Россия» (19 Ахсынньы 2023). Сигэнии күнэ: 13 От ыйын 2026.
  10. ↑ Отчёт Международных соревнований по боксу памяти А.И. Пахаомова (рус.) (14 Балаҕан ыйын 2024). Сигэнии күнэ: 13 От ыйын 2026.
  11. ↑ Два золота выиграли якутяне на турнире памяти Артура Пахомова (рус.). АО «РИИХ Сахамедиа» (17 Балаҕан ыйын 2024). Сигэнии күнэ: 13 От ыйын 2026.
  12. ↑ Памятник заслуженному тренеру Артуру Пахомову установили в Нюрбинском улусе — ЯСИА, Новости Якутии и Якутска — свежие новости онлайн на сайте ysia.ru — ЯСИА (14 Алтынньы 2021). Сигэнии күнэ: 2 Атырдьах ыйын 2026.

Сигэлэр

Категориялар