Ларионов Иван Федорович

Иван Ларионов 1915 сыллаахха Илин-Хаҥалас улууһун Хачыкаат нэһилиэгэр төрөөбүтэ. Омугунан — саха.

1937 сыллаахха Саха национальнай байыаннай оскуолатын бүтэрбитэ. Бастыҥ курсант буолан, оскуолаҕа отделение хамандыырынан үлэлии хаалбыта. Бу дуоһунаска туйгун үлэтин иһин Саха АССР Киин Ситэриилээх Кэмитиэтин Бочуоттаах Грамотатынан наҕараадаламмыта.

1938 сыллаахха Свердловскайдааҕы военнай-пехотнай училищеҕа үөрэнэ киирбитэ. Бойобуой уонна политическай бэлэмнэниигэ туйгун ситиһиилэрин иһин Ураллааҕы байыаннай уокурук Байыаннай Сэбиэтин быһаарыытынан Байыаннай Уокурук Бочуоттаах Дуоскатыгар киллэриллибитэ.1939 сыл ахсынньытыгар училищены бүтэрэн, Ленинградтааҕы байыаннай уокурукка анаммыта.

Сулууспатын 8-с Аармыйа 139-с стрелковай дивизиятын туспа хайыһар батальонун стрелковай взводун хамандыырынан саҕалаабыта. Алта ыйынан стрелковай рота хамандыыра буолбута.

Аҕа дойду Улуу сэриитин саҕаланыытыгар лейтенант Ларионов 5-с Аармыйа 193-й стрелковой дивизиятын 685-с стрелковай полкатын стрелковай батальонун хамандыыра этэ.

Кини батальона 1941 сыллаахха от ыйыгар Новгород — Волынский хайысханан хардары охсууга кыттыбыта. Төгүрүмтэттэн тахсан, батальон атын чаастары кытта Киев көмүскэлигэр кыттыспыта. Ол кэннэ, эрээттэрин хаҥатан баран, Ларионов батальона Соҕуруулуу-Арҕаа фронт кэккэтигэр сэриилэспитэ^[1]

1942 сыл алтынньытыгар хамаандабанньа Ларионову фронтан ыҥыран ылан 10-с саппаас стрелковай биригээдэтин 31-с саппаас стрелковай полкатын учебнай батальонун хамандыырынан анаабыта. Бу биригээдэ Соҕуруулуу-Арҕаа, Степной, Донской, Киин уонна 1-кы Белорусскай фроннарга младшай хамандыырдары бэлэмниир этэ.

Иван Ларионов сэриилэһэр аармыйаҕа барарын туруулаһан ситиспитэ уонна Волгаттан Берлиҥҥэ диэри тиийбитэ. Сэриини майуор сыбаанньатыгар, автоматчиктар моторизованнай батальоннарын хамандыырдарынан бүтэрбитэ.

Саха АССР байыаннай хамыһаарынан үлэлээбитэ.

Отставкаҕа полковник сыбаанньалаах тахсыбыта. 1961 сыллаахха өлбүтэ, Дьокуускайга көмүллүбүтэ.

• Икки Кыһыл сулус уордьана;
• Бойобуой Кыһыл Знамя уордьана;
• 6 бойобуой мэтээл — «Бойобуой өҥөлөрүн иһин», «Сталиград көмүскэлин иһин» о. д. а.

• И. Ф. Ларионов бүүһэ Хаҥалас улууһун Покровскайыгар «Бойобуой Албан Аат болуоссата» өйдөбүнньүк комплекс иһинэн туруоруллубута туруоруллубута^[2].